II SA/Po 817/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-10-18

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych podlega rozpoznaniu merytorycznemu, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych podlega umorzeniu, ponieważ zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit b P.p.s.a., strona skarżąca w takich sprawach jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy ustawy. Wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpoznaniu merytorycznemu na podstawie sytuacji majątkowej strony.
Stan faktyczny
E. G. złożył skargę na decyzję w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący argumentował, że jego sytuacja majątkowa i dochodowa (wspólne gospodarstwo domowe z żoną, utrzymywane z emerytur, brak oszczędności, wysokie wydatki) uniemożliwia mu pokrycie kosztów postępowania i wynagrodzenia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku E. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowienie dla E. G. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 października 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi E. G. na decyzję W. W. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku E. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla E. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga Skarżący E. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF) wnioskodawca argumentował, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, które jest utrzymywane z jego świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł oraz ze świadczenia emerytalnego jego żony w wysokości [...] zł. Wnioskodawca posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² o wartości szacunkowej [...] zł. Wnioskodawca ani jego żona nie posiadają żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł. Stałe wydatki i zobowiązania wnioskodawca oszacował w następujący sposób: zakup węgla – [...] zł rocznie, prąd – [...] zł (co dwa miesiące), kredyt – [...] zł miesięcznie, woda – [...] zł (co dwa miesiące), ubezpieczenie – [...] zł, podatek – [...] zł rocznie, leki – [...] zł miesięcznie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 lit b P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu lub bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że aktualnie E.G. wraz żoną prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane z łącznych świadczeń emerytalnych w wysokości [...] zł. Stan zdrowia wnioskodawcy i jego żony generuje zwiększone potrzeby finansowe. Oprócz mieszkania nie mają oni żadnego majątku, z którego można czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponują żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji jego wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu należy uznać za zasadny. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło