II SA/Po 820/18

Dnia 12 czerwca 2019 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. C. i A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji i ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej postanawia przyznać adwokatowi M. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem pierwszej instancji opłatę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]), podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złote [...]) /-/ R. Talaga Postanowieniem z dnia 6 listopada 2018 roku starszy referendarz sądowy zwolnił B. C. od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata. Pismem z dnia 21 grudnia 2018 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła adwokata M. B. jako pełnomocnika skarżącego z urzędu. Pismem z dnia 18 stycznia 2019 roku adwokat M. B. uzupełnił argumentacji zawartą w skardze i sformułował replikę wobec pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku. Jednocześnie adwokat M. B. wniósł o przyznanie i wypłacenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych tj. na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze oraz art. 250 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 roku poz. 18 t.j.) w kwocie [...] zł powiększonej o należny podatek od towarów i usług – które nie zostały opłacone nawet w części. Z akt sprawy wynika, że na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w dniu 9 maja 2019 roku stawił się w imieniu skarżącego B. C. adwokat M. B., który wniósł i wywiódł tak jak w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2019 roku. Wyrokiem z dnia 9 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 18), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: pkt 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł, c) w innej sprawie – 240 zł. W rozpoznawanym przypadku należy wyjaśnić, że w sprawach dotyczących ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej nie mamy do czynienia ze sprawą, której przedmiotem zaskarżenia jest typowa należność pieniężna, która warunkuje wysokość należnego wpisu sądowego, a także wysokość przyznawanego wynagrodzenia z tytułu świadczonej z urzędu pomocy prawnej. W tym względzie należy mieć na uwadze, że materialnoprawną podstawę decyzji w przedmiocie pokrycia kosztów świadczonej pomocy (kosztów pierwotnie i faktycznie poniesionych ze środków publicznych) stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 roku, poz. 697 ze zm.). Taka decyzja w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej (wpisująca się z zasady określające finansowanie wsparcia udzielanego rodzinom przez państwo w ramach realizowanej polityki społecznej) nie może być traktowana jako decyzja o przedmiocie ustalenia typowej należności pieniężnej tylko jak sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji nie może być ona podstawą do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu na podstawie przepisu § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. W niniejszym przypadku, mając na uwadze charakter sprawy, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 roku, należało ustalić zasadniczą opłatę za czynności adwokata podejmowane z urzędu przed sądem pierwszej instancji w wysokości opłaty wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2016 roku, czyli w wysokości [...] zł. Jednocześnie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało wziąć po uwagę nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu (mieszczący się w granicach czynności niezbędnych do zapewnienia należytej pomocy prawnej udzielonej stronie postępowania sądowoadministracyjnego) – w szczególności obszerne pismo procesowe adwokata M. B. z dnia 18 stycznia 2018 roku stanowiące wieloaspektowe uzupełnienie argumentacji zawartej w skardze oraz replikę sformułowaną wobec stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zawartego w piśmie z dnia [...] roku. W konsekwencji należało przyjąć, że nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu uzasadnia powiększenie należnego wynagrodzenia do 150% opłaty przysługującej z tytułu udzielonej pomocy prawnej stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 roku, co oznacza przyznanie opłaty w wysokości [...] zł. Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 roku opłatę za udzielenie z urzędu pomocy prawnej podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, tj. w kwocie [...] zł. Pełnomocnikowi należało zatem przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem pierwszej instancji wynagrodzenie w łącznej wysokości [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1-3 rozporządzenia z 2016 roku, orzeczono, jak w sentencji postanowienia. /-/ R.Talaga