II SA/Po 821/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-12-03

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy znajdują się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie im prawa pomocy w całości, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali, że ich sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości. Niskie dochody, zależność od świadczeń socjalnych i emerytury, a także trudności zarobkowe członków rodziny, wskazują na niemożność poniesienia kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W związku z tym należało zwolnić ich od kosztów sądowych i ustanowić adwokata.
Stan faktyczny
M. E. i J. E. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, argumentując trudną sytuacją finansową. Utrzymują się z renty i emerytury, a także zasiłku opiekuńczego syna, co daje łączne dochody około tysiąca złotych miesięcznie. Wnioskodawcy wskazali, że posiadają dom, ale nie mają innych nieruchomości, oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Ich sytuacja finansowa uniemożliwia im ponoszenie kosztów postępowania sądowego.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono M. E. i J. E. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. E. i J. E. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2009r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. E. i J. E. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. zwolnić M. E. i J. E. od kosztów sądowych. 2. ustanowić dla M. E. i J. E. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący M. E. i J. E. wnieśli o przyznania im prawa pomocy w całości. Argumentowali, że wraz z pełnoletnimi dziećmi: niepełnosprawnym synem i córką, która nie pracuje, utrzymują się tylko z renty skarżącego i syna. Nadto syn wnioskodawców otrzymuje zasiłek opiekuńczy. Wskazali, że ich łączne dochody wynoszą około tysiąca złotych, więc nie są w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. Wnioskodawcy oświadczyli, że renta socjalna syna wynosi [...] zł, zasiłek opiekuńczy [...] zł, a emerytura skarżącego [...] zł, łącznie około [...] zł brutto miesięcznie. Wskazali, że posiadają dom o powierzchni około [...] m². Nadto oświadczyli, że nie posiadają innych nieruchomości, nie mają żadnych oszczędności, ani wartościowych przedmiotów. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 w zw. z art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z oświadczeń zawartych w wniosku o prawo pomocy wynika, że sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna wnioskodawców upoważnia do skorzystania z tego uprawnienia i zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. Mając na uwadze wysokość miesięcznych dochodów oraz podeszły wiek ograniczający zdolności zarobkowe skarżących, stan ich finansów nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych nawet w części. Ograniczone są również zdolności zarobkowe niepełnosprawnego syna. Trudności ze znalezieniem pracy w małej miejscowości ma również córka wnioskodawców. Ze świadczenia socjalnego niepełnosprawnego syna i emerytury wnioskodawcy utrzymuje się, więc cała czteroosobowa rodzina. Wysokość tych dochodów wskazuje, że wnioskodawcy mają trudności z pokryciem wszystkich kosztów bieżącego utrzymania. Zwolnienie wnioskodawców od obowiązku poniesienia kosztów sądowych zapewni im możliwość zrealizowania przysługującego prawa do sądu. Przedstawiona przez wnioskodawców sytuacja finansowa wskazuje, że nie mają też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło