II SA/Po 825/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2002r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J.R. kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/K. Pawlicki /-/S. Małek /-/A. Łaskarzewska Starosta C. decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) oraz przepisu § 10 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. z 1995r. Nr 10, poz. 47) udzielił Spółce z o.o. A w C. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania hal produkcyjnych nr 1, 2, 3 po byłym zakładzie produkcji stolarki na hale magazynowo – produkcyjne mebli i urządzeń gastronomicznych wykonywanych ze stali nierdzewnej przy ul. [...] na działkach nr ewid. [...] i [...] w C. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku postępowania inwestor przedłożył wymaganą dokumentację, a w szczególności "Projekt zagospodarowania terenu". Zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowych hal produkcyjnych. J. R. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 1 oraz art. 71 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zainteresowana podała, że przedłożony "Projekt zagospodarowania terenu" narusza prawa osób trzecich, gdyż jak wynika z odpisów ksiąg wieczystych Kw Nr [...] i Kw Nr [...] oraz decyzji SKO z [...] listopada 2001r., przysługuje jej służebność przejazdu i przechodu drogą przebiegającą przez działkę [...] obecnie oznaczoną jako działka nr [...]. Zdaniem odwołującej, służebność ta powinna być uwzględniona w planie zagospodarowania terenu, gdyż będzie to miało wpływ na rozwiązania komunikacyjne. Brak uwzględnienia tego w decyzji stanowi rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie zapewniono dostępu do drogi publicznej właścicielom sąsiednich działek. Wojewoda zaskarżoną decyzją (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż udzielone pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania jest zasadne. Inwestor przedłożył bowiem wymaganą dokumentację, a projekt zagospodarowania terenu spełnia wymogi Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 140 z zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 1998r. Nr 140, poz. 906). Hale produkcyjne (nr 1, 2 i 3) wraz z zagospodarowaniem terenu w granicach przyjętych w projekcie technicznym stanowią całość techniczno – użytkową. Wskazano, iż zarzuty firmy A, odnoszące się do uprawnień odwołującej jako strony postępowania, nie są zasadne. Interes prawny J. R. wynika bowiem z udzielenia jej ochrony prawnej poprzez zabezpieczenie roszczeń o służebność przechodu i przejazdu przez działkę nr [...]. W opracowanym projekcie zagospodarowania terenu, który stanowi integralną część zaskarżonej decyzji, naniesiono wjazd na teren zakładu z drogi publicznej, oznaczony w legendzie nr 13, przejazd przez działkę nr [...] oraz dalej do działek położonych głębiej poza granice opracowania. J. R. wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji. Skarżąca zarzuciła, iż decyzja narusza przepis art. 71 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, gdyż inwestor dopuścił się w odniesieniu do przedmiotowych hal produkcyjnych samowoli budowlanej, co powinno skutkować zgodnie z art. 48 nakazem ich rozbiórki. Nadto wskazała skarżąca, iż organ pierwszej instancji nie udostępnił jej projektu zagospodarowania terenu, a organ odwoławczy poza powołaniem się na art. 138 § 1 kpa nie podał podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, iż w sprawie samowoli budowlanej Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie, nakazując decyzjami z [...] lutego 2001r. oraz [...] czerwca 2001r. złożenie wniosku o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania hal. Organy administracji architektoniczno – budowlanej nie są właściwe do oceny prawidłowości zastosowania art. 48 czy też art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że strony zostały zawiadomione pismem z [...] grudnia 2001r. o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy (art. 10 § 1 kpa). Z pisma firmy "B" z [...] grudnia 2001r. wynika jednoznacznie, iż w wyznaczonym dniu udostępnione były wszystkie dokumenty, w tym także projekt zagospodarowania terenu. Spółka A wniosła o odrzucenie skargi, bądź jej oddalenie. Podała, iż J. R. nie ma żadnego interesu prawnego w kwestionowaniu zaskarżonych decyzji. Wyrok Sądu Rejonowego w Pile z 13 marca 2002r. (sygn. akt V GC 184/01) dotyczy przywrócenia naruszonego posiadania a nie prawa służebności. Spółka podkreśliła, iż skarga dotyczy obiektów usytuowanych na działkach [...] i [...]. Natomiast zarzuty skargi dotyczą obiektów usytuowanych na działkach [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie należało przede wszystkim ustalić czy skarżąca jest stroną postępowania administracyjnego (art. 28 kpa) i czy jest uprawniona do wniesienia skargi (art. 50 ustawy o postępowaniu administracyjnym). Stroną w rozumieniu przepisu art. 28 kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dla uzyskania przymiotu strony istotne jest zatem wskazanie interesu prawnego opartego na prawie, przy czym to czy interes ma charakter prawny decyduje treść obowiązujących przepisów prawa materialnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuacje tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA IVSA 2214/97). Tylko więc przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Organ odwoławczy uznał, iż skarżąca jest stroną postępowania, gdyż jej interes prawny "wynika z udzielenia ochrony prawnej poprzez zabezpieczenie jej roszczeń o służebność przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] w zakresie ograniczonym przez postanowienie Sądu Rejonowego w Pile z 8 maja 2001r. sygn. akt VGC 184/01". Prawomocnym wyrokiem z [...] marca 2002r. przywrócono skarżącej "utracone posiadanie prawa do swobodnego przechodu i przejazdu bez ograniczeń", drogą wewnętrzną łączącą jej nieruchomość (działka nr [...]) z drogą publiczną przez nieruchomość Spółki "A" (działka nr [...]). Prawo służebności gruntowej polegające na prawie przechodu i przejazdu drogą wewnętrzną biegnącą przez działkę nr [...] łączącą działkę [...], wpisano do księgi wieczystej [...] marca 1993r. Przepisy dotyczące posiadania (art. 336 kc), czy też służebności gruntowej – drogi koniecznej (art. 145 kc) nie stwarzają dla właściciela, czy też wieczystego użytkownika innej nieruchomości prawa do kwestionowania decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, usytuowanego na nieruchomości przez, którą przebiega droga zapewniająca dostęp do drogi publicznej, jeżeli decyzja ta nie ma żadnego prawnego wpływu na sposób korzystania zainteresowanej strony z prawa służebności gruntowej drogi koniecznej. Należy również wskazać, iż nieruchomość skarżącej nie graniczy z nieruchomością Spółki A, a droga konieczna przebiega w dalszej odległości od budynków będących przedmiotem zmiany sposobu użytkowania. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie J. R., nie wyjaśnił bowiem czy i jakiego interesu prawnego skarżącej dotyczy postępowanie o zmianę sposobu użytkowania. Czy decyzja w tej sprawie a zwłaszcza, jak twierdzi skarżąca – projekt zagospodarowania terenu, wywołuje jakiekolwiek skutki prawne dla zapewnienia dostępu do drogi publicznej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja organu odwoławczego nie jest przekonująca. Uprawnienia skarżącej nie wynikają bowiem z "zabezpieczenia roszczeń o służebność", tylko jak to wyżej wskazano, z opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego interesu prawnego. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania zostanie stwierdzone, że skarżąca nie ma indywidualnego interesu prawnego, to wówczas organ odwoławczy winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, stosując przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa). Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w punkcie II-im sentencji traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Brak podpisu as.sąd. /-/S. Małek /-/A. Łaskarzewska K. Pawlickiego spowodowany jest jego nieobecnością /-/A. Łaskarzewska kk