II SA/Po 825/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-11-02
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada dom, oszczędności i emeryturę, ale ponosi wysokie koszty utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy, ponieważ jego sytuacja finansowa i majątkowa, w tym posiadanie domu, oszczędności oraz zdolność do regulowania bieżących zobowiązań, pozwala mu na pokrycie kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób, które obiektywnie nie mają możliwości zgromadzenia środków na obronę swoich praw, a skarżący nie wykazał takiej niemożliwości.Stan faktyczny
Skarżący Z. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że posiada dom, oszczędności, samochód i utrzymuje się z emerytury, ale ponosi wysokie miesięczne koszty utrzymania związane z ratą kredytu, remontem domu, lekarstwami i innymi wydatkami. Sąd ocenił, że jego sytuacja majątkowa i finansowa pozwala na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 02 listopada 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. M. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2015r. Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący Z. M. domagał się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada dom jednorodzinny z 1972r. o powierzchni [...] m² o wartości [...]zł. położony w T., ma oszczędności w wysokości [...]zł, oraz samochód osobowy z 1991r. Utrzymuje się z emerytury w wysokości [...]zł netto miesięcznie. Ponosi stałe koszty utrzymania w wysokości [...]zł miesięcznie (rata kredytu [...]zł, należność za remont domu [...]zł, opał [...] zł, lekarstwa [...]zł, rehabilitacja [...] zł, paliwo i utrzymanie samochodu [...]zł, podatek od nieruchomości [...] zł, internet i telefon [...] zł, śmieci [...] zł, woda i nieczystości [...] zł, ubezpieczenie majątkowe [...] zł.
Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy w całości ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia jakichkolwiek środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem.
A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy wskazuje, że jego dochody pozwalają na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb koniecznego bieżącego utrzymania.
Z oświadczenia skarżącego wynika, że ponosi wszystkie koszty swojego utrzymania, w tym zaciągnięte zobowiązania kredytowe na remont domu. Nie podał też by miał trudności z ich bieżącym regulowaniem, czy jakieś zaległości płatnicze.
Skarżący posiada też nieruchomość w postaci domu z działką. Zgodnie z regułami przyznania prawa pomocy przyjmuje się, że posiadanie nieruchomości daje możliwości uzyskania dodatkowych dochodów, poprzez chociażby wynajęcie pokoju, jej wydzierżawienie, czy sprzedaż części działki.
Nadto, skarżący oświadczył, że posiada oszczędności w wysokości około [...] zł. Zasadą jest, że skoro skarżący dysponuje oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami, które co do zasady winna ponieść strona inicjująca postępowanie sądowe. Z istoty prawa pomocy wynika możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania.
W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy, w aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy, może on pokryć kosztów niniejszego postępowania. Okoliczności te musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło