II SA/Po 827/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi J. W. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2008r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 447-,zł (czterysta czterdzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ M. Kwiecińska Decyzją z dnia [...] maja 2008r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte przez organ nadzoru budowlanego (pismo z dnia 14 września 2007r. znak [...]) dotyczące "żądania W. M. jako nieuprawnionego podmiotu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K., będącego wspówłasnością R. M. z uwagi na spękania mogące spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia i wydanie stosownego orzeczenia." W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że sprawa została przekazana temu organowi do ponownego rozpoznania w wyniku rozpatrzenia przez organ odwoławczy odwołania wniesionego przez W. M., od pierwotnej decyzji PINB w K. z dnia [...] lutego 2008r., którą umorzono postępowanie administracyjne prowadzone w tej sprawie z wniosku W. M. o przeprowadzenie kontroli nieruchomości przy ul. [...]w K . Uchylając decyzję organu I instancji Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] marca 2008r. znak [...] wskazał między innymi, że przedmiotem rozważań organu I instancji winna być kwestia czy obiekt znajduje się w nienależytym stanie technicznym uzasadniającym podjęcie działań na podstawie art. 66 prawa budowlanego, a następnie w razie uznania, że są podstawy do pojęcia z urzędu działań władczych należy ustalić krąg podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu (art. 28 kpa). Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji na podstawie art. 81 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane, przeprowadził kontrolę dotyczącą stanu technicznego budynku mieszkalnego wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w K., będącego współwłasnością R. M . W szczególności oceniono rysy i pęknięcia w elewacji zachodniej przedmiotowego budynku. Nie stwierdzono pęknięć elementów konstrukcyjnych obiektu, ścian i stropów. Ustalono, że rysy w tynku w elewacji zachodniej dotyczą najprawdopodobniej tylko tynku. Ściana zachodnia od strony wewnętrznej nie wykazuje żadnych pęknięć – jest w odpowiednim stanie technicznym. Stwierdzono również, że na dzień kontroli, obiekt nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Nie było zatem podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie nieodpowiedniego technicznego stanu budynku, a tym samym podjęcia działań władczych. Odnosząc się zaś do kolejno składanych w tym zakresie przez W.M. wniosków, organ I instancji wskazał, iż w świetle przepisu art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego wnioskodawca nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu . Przepisy prawa nie stwarzają bowiem podstawy dla przyjęcia, iż W. M. jest podmiotem takich praw lub obowiązków, których istnienie pozwala na żądanie określonego rozstrzygnięcia od organu administracji publicznej. W konsekwencji organ I instancji postępowanie umorzył. Odwołanie od tej decyzji do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł W. M . Organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazał jednak iż uczynił to z całkowicie odmiennych przyczyn niż przyjęte przez organ I instancji. Przedmiot postępowania administracyjnego, jaki może prowadzić organ nadzoru budowlanego, określony został przez ustawodawcę w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane. Określenie zatem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. przedmiotu postępowania, jako "żądania strony przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. ..." nie znajduje żadnego poparcia w przepisach prawa. Żądanie przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego nie może stanowić przedmiotu postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 kpa). W decyzji z dnia [...] marca 2008r. ([...]) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozważeniami organ winien był objąć, czy obiekt przy ul. [...] w K. jest w nieodpowiednim stanie technicznym, nie zaś to czy podmiot wnoszący o przeprowadzenie kontroli obiektu budowlanego ma przymiot strony. Z powyższych postępowanie administracyjne w sprawie "żądanie strony przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku" należało umorzyć jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa). Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. M . Skarżący zarzucił między innymi, iż w istocie rzeczy domagał się on wszczęcia postępowania i wydania decyzji, o której mowa w art. 66 ustawy prawo budowlane. Organ odwoławczy nie miał wcześniej wątpliwości co do charakteru wniosku, na co wskazuje treść decyzji z dnia [...]marca 2008r., w której WINB stwierdził, że "Przedmiotem rozważenia organu winna być zatem kwestia czy obiekt znajduje się w należytym stanie technicznym uzasadniającym podjecie działań na podstawie art. 66 prawa budowlanego". W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna, jakkolwiek z innych częściowo przyczyn niż w niej wskazane. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż jego kolejne wnioski składane w niniejszej sprawie, zakwalifikować można jako żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w art. 66 prawa budowlanego ( ustawa z dnia 07 lipca 1994r.- Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowisku albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ, nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Podstawę prawną dla dokonania kontroli prawidłowego utrzymania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami określonymi w art. 61-66 prawa budowlanego, stwarza dla organu nadzoru budowlanego art. 81 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego. Prawidłowo również zarzuca skarżący, że w razie wątpliwości co do charakteru tego wniosku należało wezwać wnioskodawcę do jego sprecyzowania. O tym jaki charakter ma pismo strony decyduje sama strona. Jeśli zaś charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Wydaje się jednak, że w niniejszej sprawie charakter żądania strony nie budził wątpliwości organu odwoławczego, na co wskazuje przytoczony w skardze fragment uzasadnienia decyzji WINB z dnia [...] marca 2008r. nr [...]. W tych warunkach prawidłowo organ I instancji uznał, iż winien ocenić, czy skarżący posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Rzeczą organu odwoławczego było w tej sytuacji, zgodnie z treścią art. 138 i 15 kpa statuujących zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ponownie rozpoznać sprawę i ocenić te przesłanki jakie legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji organu I instancji. Kwestia błędnego określenia przez organ I instancji charakteru prowadzonej sprawy, ma znaczenie drugorzędne, bowiem jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji, przeprowadzał on kontrolę stanu technicznego nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i ocenił, że istniejący budynek jest w stanie technicznym nie stanowiącym zagrożenia dla ludzi i mienia. Jakkolwiek zgodzić się można z argumentami podniesionymi w zaskarżonej decyzji, że postępowanie w sprawie z art. 66 prawa budowlanego jest postępowaniem prowadzonym z urzędu, a stronami tego postępowania są właściciel i zarządca nieruchomości, co w rezultacie winno prowadzić do umorzenia postępowania wszczętego na wniosek podmiotu nieuprawnionego (tak jak w niniejszym przypadku), jednakże skoro do wszczęcia postępowania (tak jak w niniejszym przypadku) doszło, organ administracji winien ocenić czy nie ma podstaw do działania w niniejszej sprawie z urzędu, a także czy wnioskodawca ma przymiot strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Taka ocena znalazła się w decyzji organu I instancji (dokonana zresztą z zaleceniami zawartymi w decyzji WINB z dnia [...]marca 2008r.) i organ odwoławczy rozpoznając odwołanie winien był ,zgodnie z treścią art. 138 kpa odnieść się do tej kwestii i ocenić czy istotnie nie zachodzą przesłanki do prowadzenia sprawy z urzędu, a dokonane przez organ I instancji ustalenia co do stanu kontrolowanego budynku oraz interesu prawnego skarżącego są prawidłowe, nie mógł natomiast w uzasadnieniu decyzji ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że żądanie prowadzenia kontroli budynku nie stanowi sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 kpa. Dokonana zaś ocena winna znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Mając powyższe na uwadze zaskarżoną decyzję należało uchylić, uznając iż została ona wydana z naruszeniem art. 107 i 138 kpa w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ M. Kwiecińska BR