II SA/Po 827/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-09-29

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej, może zostać zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego adwokata w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykazał, że jego dochody z zasiłku dla bezrobotnych i emerytury żony, po odliczeniu stałych kosztów utrzymania domu i samochodu, nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całości. Obejmuje to zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Ł. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości. Wnioskodawca podał, że od marca 2014 r. znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z powodu wstrzymania wypłaty renty, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych i emerytury żony, a jego koszty utrzymania są wysokie. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe oświadczenie o swojej sytuacji finansowej i majątkowej.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Z. Ł. z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla Z. Ł. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014r. Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia 1. zwolnić Z. Ł. na od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. Ł. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący Z. Ł. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z okręgu kępińskiego. We wniosku na formularzu PPF podał, że od marca 2014r. znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, gdyż wstrzymano mu kontynuację wypłaty renty, w związku z czym złożył pozew do sądu powszechnego. Obecnie przebywa na zasiłku dla bezrobotnych, ma duże trudności ze znalezień pracy, ma [...] lata. Podał że musi ponieść koszty opału, co wynosi [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Utrzymują się z zasiłku dla bezrobotnych skarżącego – [...] zł i emerytury żony – [...] zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej majątku podał, że posiada dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz nieruchomość o powierzchni [...] m² z domem i ogrodem. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej, skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Pismem z dnia 18 września 2014r. poinformował, że wykonanie zobowiązania w zakreślonym terminie jest utrudnione, gdyż skarżący mieszka w odległości 20 km od najbliższej miejscowości, gdzie mógłby skompletować potwierdzenia, np. skserować dokumenty, a to koszt około 100 zł. Zatem złożył oświadczenie co do swojej sytuacji finansowej i majątkowej podając, że obecnie pobiera zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł miesięcznie, żona pobiera emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, rolniczej, czy ogrodniczej. Z posiadanej nieruchomości rolnej uzyskał przychód w wysokości [...] zł, co po odjęciu kosztów utrzymania (produkcji) dało [...] zł. Oświadczył, że posiada samochód osobowy Opel Corsa z 2006r. Wyszczególnił koszty utrzymania i podał, że opał stanowi kwotę [...] zł rocznie, energia elektryczna [...] zł na miesiąc, woda [...] zł na miesiąc, śmieci [...] zł na miesiąc, gaz [...] zł na miesiąc, telefon [...] zł miesięcznie, lekarstwa [...] zł miesięcznie, rehabilitacja [...] zł na miesiąc, usługi kominiarskie [...] zł na rok, podatek od nieruchomości [...] zł na rok, ubezpieczenie domu [...] zł na rok, OC samochodu [...] zł na rok, przegląd samochodu [...] zł na rok, bieżące remonty domu i gospodarczego w 2013r. – [...] zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z toczącym się postępowaniem (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Utracił środki z tytułu renty, aktualnie wraz z żoną utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych oraz emerytury żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Podał, że z tytułu posiadanej nieruchomości w 2013r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł, co daje około [...] zł miesięcznie. Stałe koszty utrzymania domu o samochodu wynoszą około [...] zł miesięcznie. Do tego doliczyć należy koszty wyżywienia rodziny, ubioru oraz środków czystości, a także paliwa. Zauważyć należy, że skarżący znajduje się w starszym wieku, utrudnione jest zatem podjęcie pracy. Z oświadczenia skarżącego wynika, że wykorzystuje swoje możliwości uzyskania dodatkowych środków z tytułu posiadania nieruchomości. Przyjąć należy, że nie możliwości poniesienia kosztów sądowych, nawet w części. Tym bardziej łączna wysokość zadeklarowanych dochodów nie pozawala na poczynienie takich oszczędności, które pozwoliłyby na uiszczenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy i w tej części poprzez ustanowienie adwokata. W tym miejscu zaznaczyć należy, że w ramach prawa pomocy przyznaje się prawo do korzystania z pomocy prawnej adwokata. Konkretną osobę pełnomocnika wskaże dopiero samorząd adwokacki. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło