II SA/Po 827/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-13

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku celowego, skarżący są zwolnieni z kosztów sądowych z mocy prawa i czy należy im ustanowić adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku celowego są zwolnieni z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., co czyni rozpoznanie wniosku o zwolnienie zbędnym i skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, ze względu na sytuację materialną skarżących, która nie pozwala na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, należy im przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący L. G. i J. G. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Jednocześnie złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący przedstawili swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z emerytury i wynagrodzenia za pracę, posiadane mieszkanie oraz brak oszczędności i innych wartościowych składników majątku.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosków L. G. i J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla L. G. i J. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. G. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosków L. G. i J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla L. G. i J. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżący L. G. i J. G. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wnioskach oświadczyli, że utrzymują się z emerytury skarżącej w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenia za pracę skarżącego w wysokości [...] zł. Dochody te wystarczają na skromne życie i opłacenie zobowiązań. Wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Skarżący oświadczyli, że posiadają mieszkanie o powierzchni [...] m² o wartości około [...] zł. Skarżący nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego. Skarżąca oświadczyła, że umową darowizny z 25 listopada 2016r. syn darował jej grunt rolny o powierzchni [...] ha o wartości około [...] zł. Nie posiadają żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżący wyszczególnili, że stałe miesięczne zobowiązania i opłaty to czynsz za mieszkanie [...] zł., energię elektryczną [...] zł, żywność, leki, środki czystości, obuwie, odzież, abonament TV to około [...] zł. Dołączyli wydruki z rachunku bankowego potwierdzające wypływ wynagrodzenia skarżącego w kwocie [...] zł miesięcznie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego z mocy prawa, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolnieni są na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżących w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Wnioskodawcy złożyli także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o ich sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżących pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie uzyskują stałe dochody z tytułu emerytury skarżącej oraz z umowy o pracę skarżącego, w łącznej wysokości [...]zł netto miesięcznie. Wysokość tych dochodów pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego ich utrzymania. Skarżący nie posiadają oszczędności. Nie mają możliwości czerpania środków finansowych z posiadanego majątku nieruchomego, gdyż wykorzystują go na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że należności z tytułu zaciągniętego kredytu spłaca syn skarżącej. Przedstawiona przez skarżących sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie mają możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło