II SA/Po 831/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. i M. S.-K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...] znak: [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 500,- (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/E.Brychcy /-/B.Kamieńska /-/B.Drzazga B.J. dnia [...] lutego 2005r. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem o pozwolenie na budowę garażu w T., gmina K. przy ul. [...] na działce o numerze ewidencyjnym [...] i [...] w obrębie T . Skarżący M.S.-K. i M. K. pismem z dnia [...] marca 2005r. sprzeciwili się przeciwko planowanej lokalizacji garażu, podnosząc, że inwestycja powinna być usytuowana w odległości trzech, czterech metrów od granicy działki. Starosta decyzją z dnia [...] nr 1366/05, znak [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku garażowego zlokalizowanego w granicy działki o numerze ewid. [...] kategoria budynku III w T., gm. K. przy ul. [...], nr ewid. gruntów [...],[...], z zachowaniem warunków określonych w art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 2 Prawa budowlanego. W przewidzianym ustawą terminie M.S.-K. i M. K. ([...] kwietnia 2005r.) (dn. [...] maja 2005r.) wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji podnosząc, iż działka inwestora – B. J. jest dostatecznie duża, aby garaż zlokalizować w miejscu mniej uciążliwym dla skarżących, a obecna lokalizacja narusza § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.Nr 75, poz. 690). Skarżący podnieśli również zarzut naruszenia ich prawa własności. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wskazano, iż początkowo wniosek B.J. dotyczył pozwolenia na budowę budynku garażowego zlokalizowanego w odległości 3,0m od granicy działki. Starosta postanowieniem z dnia B.J. zobowiązał inwestora do usunięcia nieprawidłowości przez złożenie wniosku zgodnie z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru wsi T. Nr XXV/141/2000. W wyznaczonym terminie inwestor złożyła poprawioną dokumentację, lokalizując garaż w granicy działki, w związku z czym projekt budowlany został zatwierdzony. Organ odwoławczy podniósł, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – z którym planowana inwestycja jest zgodna jest aktem prawa miejscowego. Jego ustalenia są wiążące dla uczestników procesu budowlanego (inwestora, projektanta) i organów administracji architektoniczno-budowlanej. Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ bada zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu i na tej podstawie orzeka o udzieleniu pozwolenia na budowę. Zauważono, że stosownie do uchwały nr XXV/141/2000 Rady Gminy w z dnia 28 grudnia 2000r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. na obszarze wsi T., działka numer ewidencyjny [...] jest położona na terenach oznaczonych jako MN- teren zabudowy mieszkaniowej oraz aktywizacji gospodarczej. Ustalenia planu miejscowego w stosunku do działek oznaczonych symbolem MN (w tym działki inwestora) przewidywały zblokowanie na jednej granicy z sąsiadem wszelkich funkcji uciążliwych (garaże, budynki gospodarcze, budynki aktywizacji gospodarczej, trzepaki, zbiorniki bezodpływowe na ścieki sanitarne, wyjazdy do garaży oraz na parking). Planowane przez B.J. usytuowanie inwestycji na granicy z działką sąsiednią jest zgodne z obowiązującym planem miejscowym. W skardze do sądu administracyjnego skarżący przytoczyli argumenty podnoszone na etapie postępowania odwoławczego, oraz zarzucili naruszenie art. 9 i 10 kpa poprzez pozbawienie możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie w toku postępowania administracyjnego, a także naruszenie przepisów kodeksu cywilnego. W skardze podniesiono również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc, a więc nie mógł stanowić postawy do wydania zaskarżonej decyzji, a lokalizacja budynku na granicy działki sąsiedniej może i powinno stanowić wyjątek od reguły. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i potrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestniczka postępowania B.J. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną. Należy zgodzić się z wyrażonym we wniesionej do sądu administracyjnego skardze stanowiskiem skarżących, że budowa na granicy działki sąsiedniej może mieć miejsce wyłącznie jako wyjątek od reguły. Stanowisko takie wprost wynika, z treści wydanego na podstawie delegacji art. 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.Nr 75, poz. 690) stosownie do którego, jeżeli z przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1) 4m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (§ 12). Stanowisko to było wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że należy zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, przy granicy której ma powstać obiekt budowlany. Jak wskazano w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.06.2001r. sygn. OSA 4/0, oraz w wyroku z dnia 16.11.2004r., sygn. OSK 786/04, ONSA i WSA 2005/4/86 właściwą podstawę prawną do dokonania oceny możliwości wydania pozwolenia na budowę przy granicy stanowi przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane – Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm, (w brzmieniu ustawy obowiązującym do 10.07.2003r. był to art. 5 ust. 1 pkt 6). Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany należy projektować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Wprawdzie przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez organ architektoniczno-budowlany w sprawie o pozwolenie na budowę jest rozstrzygniecie administracyjne, to jednak unormowań prawnych co do możliwości udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego w granicy z nieruchomością stanowiącą własność innej osoby należy poszukiwać zarówno w przepisach prawa budowlanego (prawa administracyjnego), jak i w przepisach prawa cywilnego (prawo sąsiedzkie). Skoro bowiem w myśl art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego należy zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, to organ administracji architektoniczno – budowlanej rozpoznając sprawę pozwolenia na budowę powinien rozważyć ją w szczególności w świetle przepisów art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w/w wyrokach przepisy art. 140 i 144 kc. nie zakazują wprawdzie budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, nie wymagają też zgody sąsiada na taką budowę jednakże nie oznacza to, że organ administracji publicznej dowolnie rozstrzyga o pozwoleniu na budowę. Z treści tych przepisów wynika jednak, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zatem organ rozpatrując wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością, powinien uwzględnić konstytucyjny obowiązek równego traktowania wszystkich (art. 32 ust. 1 konstytucji) oraz przepisy konstytucyjne o ochronie prawa własności. W niniejszej sprawie organy orzekające zlekceważyły całkowicie interesy uczestników postępowania M.S.-K. i M. K., którzy od początku postępowania podnosili, że budowa garażu przy granicy ich nieruchomości narusza ich interesy właścicielskie. Ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy w ogóle nie odnieśli się do tych zarzutów, nie wskazali też jakie przyczyny (względy) przemawiały za tym, że organ przedłożył interes inwestora nad interesy właścicieli sąsiedniej działki. Powoływanie się przez organy jedynie na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak wskazano wyżej, nie mogło okazać się wystarczające. Należy zauważyć, że z zapisów tego planu nie wynikał zakaz sytuowania garaży w innym miejscu, niż w granicy z działką sąsiednią. Organy nie wzięły też pod uwagę, że zapisy planu przewidywały przy ul. [...], dla działek stron zabudowę bliźniaczą, tymczasem inwestor i uczestnicy postępowania uzyskali pozwolenia na budowę budynków wolnostojących i to na działkach o większej powierzchni niż przewidywały zapisy planu miejscowego. Zdaniem Sądu, skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w wyniku zastosowania błędnej wykładni wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1a, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 154, poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji. Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji winien mieć zatem na względzie treść przepisów art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego oraz art. 140 i 144 kc. oraz art. 32 ust. 1 konstytucji, a także wyrażoną w art. 7 kpa zasadę uwzględniania słusznego interesu stron postępowania. Pozytywnie można bowiem rozstrzygnąć wniosek tej strony, która wykaże w toku postępowania, że budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu oparcia zaskarżonej decyzji na uregulowaniach nieobowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, należy zarzut skarżących uznać za bezzasadny, bowiem sporządzony w 2000r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy był planem obowiązującym. /-/E.Brychcy /-/B.Kamieńska /-/B.Drzazga hp