II SA/Po 832/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami; o d d a l a s k a r g ę /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/A.Łaskarzewska 4/II SA/Po 832/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...]., na podstawie art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zarządził wydanie R. P. uprawnienia do kierowania wg kategorii B, C, T i odmówił wydania uprawnienia do kierowania wg kategorii B+E, C+E. W uzasadnieniu podano, iż R. P. złożył w dniu [...].01.2003 r. wniosek o wymianę prawa jazdy w trybie art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym wg kategorii B, C, C+E. Do wniosku dołączył kserokopie zaświadczeń z dnia [...].09.1975 i z dnia [...].10.1975 o zatrudnieniu z dniem [...].10.1975 r. jako kierowca samochodu Star 28w. Z danych zawartych w aktach kierowcy wynika, iż uzyskał on uprawnienia kat. T w 1968 r., kat. B w 1972 r. i kat. C w 1975 r. Brak jest dokumentów potwierdzających uzyskanie kat. C+E, w tym wniosku o wydanie takiego uprawnienia i zaświadczenia potwierdzającego rok pracy na pojeździe, dla którego wymagana jest kat. C. Z załączonych do wniosku zaświadczeń nie wynika, aby R. P. odbył wymaganą praktykę w kierowaniu pojazdem, zgodnie z wówczas obowiązującym § 198 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20.07.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. P. , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podano, iż skarżący wystąpił o wymianę prawa jazdy kat. B, C, E, wydanego mu przez Urząd Miasta i Gminy z dnia [...].07.1975 r., w związku z upływem terminu jego ważności. Z danych zawartych w aktach wynika, iż skarżący uzyskał uprawnienia kat. T w 1968 r., kar. B w 1972 r. Uzyskując w dniu [...].07.1975 r. uprawnienie w zakresie kat. C skarżący jednocześnie uzyskał bezprawnie uprawnienie w zakresie kat. E. Zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20.07.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych osoba posiadająca prawo jazdy kat. B mogła uzyskać prawo jazdy kat. E po odbyciu co najmniej jednego roku praktyki jako kierowca mający prawo jazdy kat. B i wykazaniu się przed komisją egzaminacyjną posiadaniem kwalifikacji fachowych w zakresie programu ustalonego przez Ministra Komunikacji. Natomiast osoba posiadająca prawo jazdy kat. C mogła uzyskać prawo jazdy kat. E bez konieczności zdawania egzaminu na tę kategorię pod warunkiem odbycia co najmniej jednego roku praktyki jako kierowca mający prawo jazdy kat. C. Skarżący posiadając prawo jazdy kat. B nie występował o uzyskanie prawa jazdy kat. E, natomiast wydanie prawa jazdy kat. E łącznie z uprawnieniem kat. C stanowiło naruszenie obowiązujących przepisów. Załączone do odwołania świadectwo pracy R. P. M. , w którym stwierdzono, że skarżący od dnia [...].05.1983 r. do dnia [...].03.1991 r. był zatrudniony jako kierowca nie stanowi potwierdzenia, że nabył on uprawnienia kat. E, bowiem w tym czasie zgodnie z rozporządzeniem Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 13.10.1983 r. w sprawie kierowców pojazdów silnikowych prawo jazdy kat. E mogła nabyć osoba, która złożyła egzamin w zakresie obowiązującego programu. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29.04.2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy, przy wymianie prawa jazdy stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach rozporządzenia w/w Ministra z dnia 14.12.2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, zaś w myśl § 7 ust. 1 lit. c) i lit. d) tegoż rozporządzenia organ obowiązany jest przeprowadzić weryfikację złożonych dokumentów z danymi ujętymi w ewidencji kierowców w zakresie posiadanych uprawnień. Weryfikacja ta wykazała, iż skarżący nie uzyskał uprawnienia w zakresie kat. E. Od powyższej decyzji skargę złożył R. P. , domagając się uchylenia decyzji SKO. W uzasadnieniu podał, iż naruszono art. 17 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 89 § 2, art. 39 i art. 155 kpa, nie przeprowadzając rozprawy i nie doręczając mu decyzji SKO, oraz nie uzyskując jego zgody na wzruszenie decyzji, na podstawie której uzyskał prawo jazdy kat. E. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 150 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który nie przewiduje weryfikacji wydanych dotychczas praw jazdy. Weryfikacji dotychczasowych praw jazdy nie przewiduje także rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29.04.2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, zaś zawarte w tym rozporządzeniu odesłanie do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami odnosi się jedynie do stosowania wzoru wniosku inicjującego proces wymiany prawa jazdy. Taka interpretacja wynika także z delegacji zawartej w art. 150 § 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dla weryfikacji ewentualnych wadliwych decyzji administracyjnych przewidziane są inne szczególne procedury. Od roku 1967 do 1992 r. skarżący uzyskał uprawnienia kat. T, B, C i E, pracując jako kierowca i jeżdżąc m.in. samochodami ciężarowymi. Uprawnienie do kierowania pojazdami kat. E jest prawem nabytym skarżącego w rozumieniu art. 155 kpa i bez jego zgody decyzja nie może zostać wzruszona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania w zakresie obowiązku przeprowadzenia rozprawy i nie doręczenia skarżącemu przez organ II instancji wydanej decyzji są nietrafne. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie przesłuchiwał świadków czy biegłych, ani nie dokonywał oględzin, nie zachodziła również potrzeba uzgodnienia interesów stron, bowiem nie było innych stron postępowania poza skarżącym. Wbrew twierdzeniom skargi nie doszło także do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego regulujących obowiązek doręczania stronom decyzji. Zaskarżona decyzja SKO została skarżącemu doręczona w trybie awiza z art. 44 kpa, następnie zaś skarżący decyzję odebrał osobiście w siedzibie SKO. Zaskarżona decyzja nie narusza również art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. Nr 58 poz. 515 z 2003 r.). W myśl tego przepisu dotychczasowe prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Przepis ten określa więc zasadę, iż wymiana dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami następuje z zachowaniem dotychczas posiadanych uprawnień. Istotnie przepis art. 150 ust. 1 powołanej ustawy nie daje podstaw do weryfikacji posiadanych już uprawnień przy okazji wymiany dokumentu prawa jazdy. Jednakże prawo jazdy jest jedynie dokumentem stwierdzającym posiadanie określonego uprawnienia (art. 88 ust. l ustawy Prawo o ruchu drogowym), natomiast samodzielnie żadnych uprawnień nie przyznaje. Podstawą uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdem określonej kategorii jest decyzja właściwego organu takie uprawnienia przyznającą, zaś wymiana dokumentu prawa jazdy następuje w zakresie posiadanych faktycznie uprawnień. Konieczność wydania decyzji zarządzającej wydanie prawa jazdy określonej kategorii przewidywały przepisy rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20.07.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 27 poz. 183 z 1968 r.), przepisy ustawy z dnia 01.02.1983 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 11 poz. 41 z 1992 r.), jak i przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20.06.1997 Prawo o ruchu drogowym. Szczegółowe warunki i terminy wymiany reguluje wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 150 § 2 w/w ustawy rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 29.04.2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69 poz. 640 z 2002 r.), oraz w zakresie wzoru wniosku, a także zasad i trybu postępowania, stosowane odpowiednio, na mocy § 5 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia, przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 150 poz. 1680 z 2001 r.). Zarówno z zasady wyrażonej w art. 150 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i z § 7 ust. 1 lit. d) ostatniego z wymienionych rozporządzeń wynika obowiązek organu do sprawdzenia zgodności danych wskazanych we wniosku o wymianę prawa jazdy z danymi ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców w zakresie rzeczywiście posiadanych uprawnień. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o wymianę w trybie art. 150 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym prawa jazdy wydanego przez Urząd Miasta i Gminy w dniu [...] nr [...]. Z akt sprawy wynika, iż skarżący w roku 1967 uzyskał prawo jazdy kat. T, następnie w roku 1972 prawo jazdy kat. B. W dniu [...].04.1975 r. skarżący złożył podanie o wydanie prawa jazdy kat. C, w którym ponadto oświadczył, iż posiada już uprawnienia kat. B i T. W dniu [...].07.1975 r. wydana została decyzja zarządzająca wydanie skarżącemu prawa jazdy kat. C. W wykonaniu tej decyzji skarżącemu wydano prawo jazdy, o którego wymianę obecnie zabiega. Skarżący pokwitował odbiór tego prawa jazdy jako prawa jazdy kat. C. W dacie wydania przedmiotowego prawa jazdy skarżący posiadał więc jedynie uprawnienia kat. B, T, C, a nie posiadał uprawnienia kat. E, natomiast w wydanym mu wówczas dokumencie prawa jazdy stwierdzono posiadanie przez skarżącego także uprawnienia kat. E. Stwierdzenie to było niezgodne z rzeczywistym zakresem posiadanych przez skarżącego uprawnień. Z akt sprawy nie wynika, aby po dniu [...].07.1975 r. wydana została decyzja przyznająca skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. E. Świadczy o tym również fakt, iż do chwili obecnej skarżący posługuje się prawem jazdy wydanym w dniu [...] Skoro więc skarżący nie nabył uprawnienia do kierowania pojazdami kat. E, to przy wymianie dotychczasowego prawa jazdy nie było podstaw do wydania mu prawa jazdy kat. B+E i C+E. W przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doszło do naruszenia art. 155 kpa, bowiem przepis ten nie był podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji. Ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzją Prezydenta Miasta nie stanowią zmiany decyzji z dnia [...] zarządzającej wydanie skarżącemu prawa jazdy kategorii C. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.) należało skargę oddalić. /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/A.Łaskarzewska KB/