II SA/Po 833/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-06-11
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zmiany przeznaczenia części budynku oraz zwiększenia powierzchni zabudowy, a także czy zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że naruszone zostały przepisy postępowania, w szczególności art. 10 K.p.a., poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i niemożność wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego po ponownej kontroli. Ponadto, organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w tym jednoznacznego przeznaczenia piętra budynku oraz kwestii zwiększenia powierzchni zabudowy i odrębności obiektów budowlanych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej inwestorom sporządzenie projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym zmiany przeznaczenia części budynku i zwiększenia powierzchni zabudowy. Strona skarżąca kwestionowała istnienie istotnych odstępstw oraz zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w szczególności prawa do czynnego udziału. Organy nadzoru budowlanego ustaliły istotne odstępstwa, jednak sąd uznał, że stan faktyczny nie został wystarczająco wyjaśniony, a strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 2024 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 11 września 2023 roku L. O. i M. M. wnieśli o przeprowadzenie kontroli budowy nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...] (nr działki [...]), która ma miejsce w granicy działki i polega na rozbudowie istniejącego budynku. Wnioskodawcy wskazali, że nie otrzymaliśmy w sprawie planowanej budowy żadnego pisma, dlatego istnieje wątpliwość co do legalności prowadzonych prac, a powstanie wysokiego budynku wpłynie niekorzystnie na ich nieruchomości.
Pismem z dnia 16 stycznia 2024 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej jako: "PINB" lub "organ pierwszej instancji") wyznaczył na dzień 9 lutego 2024 roku termin przeprowadzenia czynności kontrolnych na nieruchomości należącej do D. i R. K. oznaczonej działką nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S..
Pismem z dnia 1 marca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] zwrócił się do Miasta i Gminy S. z wnioskiem o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL, celem ustalenia adresu zameldowania na pobyt stały D. i R. K..
Pismem z dnia 5 marca 2024 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zabudowy działki nr [...] położonej przy ul. [...] w S..
Zawiadomieniem z dnia 26 marca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] poinformował o dacie planowanej kontroli działki nr [...] położonej przy ul. [...] w S., która przeniesiona została na dzień 19 kwietnia 2024 r.
Zawiadomieniem z dnia 7 maja 2024 r. PINB poinformował o dacie planowanej kontroli działki nr [...] położonej przy ul. [...] w S., która przeniesiona została na dzień 19 czerwca 2024 r.
W dniu 19 czerwca 2024 roku w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości trwa budowa budynku w części parteru (funkcja zakładu ślusarskiego) oraz piętra (funkcja mieszkalno - biurowa). Ponadto w trakcie budowy inwestorzy dokonali zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego Inwestorzy w trakcie budowy wprowadzili istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zwiększenia powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%. Ponadto roboty budowlane nie zostały zakończone. Część budynku (parter) podczas kontroli była użytkowana. Teren budowy ogrodzony, dziennik budowy prowadzony na bieżąco. W takcie kontroli inwestor został pouczony o obowiązku złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Podczas kontroli nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Zawiadomieniem z dnia 25 czerwca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] poinformował o zmianie przedmiotu postępowania administracyjnego w taki sposób, że postępowanie wszczęte w sprawie zabudowy działki o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S. toczyć się będzie w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] nr [...] z dnia 18 czerwca 1993 r. w sprawie budowy budynku hurtowni wraz z kotłownią i budynku gospodarczego na działce o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S..
Zawiadomieniem z dnia 25 czerwca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] wezwał R. K. i D. K. w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] nr [...] z dnia 18 czerwca 1993 roku w sprawie budynku hurtowni wraz z kotłownią i budynkiem gospodarczym na działce ewidencyjnej nr [...] położonej przy ulicy [...] w S.: 1) do osobistego stawiennictwa i złożenia wyjaśnień w sprawie w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.; 2) przedłożenia decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym dla budynku hurtowni wraz z kotłownią i budynkiem gospodarczym działce nr [...] położonej w S..
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2024 r. PINB nakazał inwestorom R. K. i D. K. wstrzymać roboty budowlane wykonywane przy budynku hurtowni wraz z kotłownią i budynku gospodarczym, realizowanych na działce o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 18 czerwca 1993 r. wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...].
Pismem z dnia 24 lipca 2024 r. PINB zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie, a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do nich.
Z notatki służbowej z dnia 30 lipca 2024 r. wynika, że w siedzibie PINB stawili się inwestorzy, którzy oświadczyli, że parter budynku nie jest użytkowany jako zakład ślusarski i wnieśli o ponowne przeprowadzenie kontroli.
Zawiadomieniem z dnia 6 sierpnia 2024 r. organ pierwszej instancji wyznaczył termin przeprowadzenia ponownej kontroli nieruchomości znajdujących się na działce o nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w S. na dzień 4 września 2024 r.
Decyzją z dnia 7 sierpnia 2024 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] nakazał inwestorom – R. K. i D. K. sporządzić i przedstawić w siedzibie organu projekt zagospodarowania działki lub terenu zamienny i projekt architektoniczno-budowlany zamienny (3 egzemplarze) budynku zakładu ślusarskiego oraz budynku mieszkalno-biurowego na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w S., uwzględniający dokonane w trakcie prowadzenia robót budowlanych odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 18 czerwca 1993 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia decyzji.
Pismem z dnia 3 września 2024 r. D. K. wniosła odwołanie wskazując, że nie jest ona zgodna ze stanem faktycznym.
W dniu 4 września 2024 roku PINB przeprowadził ponowną kontrolę robót budowlanych w sprawie budowy budynku hurtowni na działce nr [...] przy ulicy [...] w S. będącej przedmiotem postępowania, w wyniku której ustalono, że parter budynku w dniu kontroli nie był użytkowany, a na piętrze budynku roboty budowlane nie były prowadzone. D. K. oświadczyła, że przy realizowanym budynku powstała wiata około 1995 r., stanowiąca odrębny obiekt budowlany, który z upływem czasu został zabudowany i nie stanowi obecnie roli wiaty, ale nadal stanowi odrębny obiekt. W dniu kontroli brak możliwości ustalenia czy obiekty stanowią konstrukcyjnie jedną całość, czy tylko się ze sobą stykają. Dokonano pomiarów obiektu na działce i przedstawiono je na szkicu stanowiącym załącznik nr [...] do protokołu. Stwierdzono również, że obiekt znajduje się częściowo w stanie surowym zamkniętym. D. K. oświadczyła, że pozostaje przy funkcji realizowanego obiektu, wynikającej z decyzji z dnia 18 czerwca 1993 r. jako hurtownia z kotłownią i budynkiem gospodarczym.
Decyzją z dnia 10 października 2024 r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB" lub "organ drugiej instancji") uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł: "na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) nakazać inwestorom – D. i R. K.: sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny budynku zakładu ślusarskiego i budynku mieszkalno-biurowego na działce nr [...] położonych przy ul. [...] w S., uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz ustalenia i warunki określone w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę z dnia 18 czerwca 1993 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia niniejszej decyzji".
W uzasadnieniu Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że inwestorzy dopuścili się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W pierwszej kolejności wskazano, że budynek będący przedmiotem postępowania, zgodnie z zatwierdzonym projektem, traktować należy jako całość. Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że rację miał PINB co do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zwiększenia powierzchni zabudowy. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego istotne odstąpienie dotyczy charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących jego powierzchni, gdy przekracza 5%. Według zatwierdzonego projektu powierzchnia zabudowy wynosiła 195,9 m˛, a obecnie zwiększona została do 265 m˛ (wzrost o 71 m˛ w sytuacji, gdy dopuszczalne przekroczenie wynosi 9,74 m˛). Organ drugiej instancji zgodził się z ustaleniami dotyczącymi zmiany zamierzonego sposobu użytkowania budynku (art. 36a ust. 5 pkt 4 Prawa budowlanego), ponieważ zgodnie z projektem część parterowa budynku przeznaczona miała być na hurtownię artykułów drogeryjnych, a w trakcie kontroli ustalono, że znajduje się tam zakład ślusarski, z kolei część na piętrze realizowana była z zamierzeniem mieszkaniowo-biurowym. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował procedurę przewidzianą w art. 50-51 Prawa budowlanego, najpierw wstrzymując prowadzenie robót budowlanych w drodze postanowienia, na które nie wniesiono zażalenia, a następnie zobowiązując inwestorów do przedstawienia zamiennego projektu, uwzględniającego dokonane odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pierwotnej decyzji i zatwierdzonym projekcie. Organ zwrócił również uwagę na konieczność zastosowania przepisów obowiązujących przed nowelizacja prawa budowlanego z uwagi na regulacje intertemporalne. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzi potrzeba nakładania na inwestorów obowiązku podjęcia określonych czynności czy robót budowlanych celem doprowadzenia zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Pismem z dnia 4 listopada 2024 r. D. K. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisaną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego , wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186) w zw. z art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) przez jego zastosowanie i nakazanie inwestorom sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku zakładu ślusarskiego i budynku mieszkalno-biurowego, podczas gdy w niniejszej sprawie nie doszło do istotnego odstąpienia od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 18 czerwca 1993 r., nr [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...];
- art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 803) poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w sprawie nie uległa zmianie powierzchnia zabudowy budynku w zakresie przekraczającym 5%;
- art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranego przez PINB materiału dowodowego w zakresie dokumentów i wniosków po przeprowadzeniu kontroli w dniu 4 września 2024 r., przez co skarżąca została pozbawiona prawa do czynnego udziału w toczącym się wobec niej postępowaniu administracyjnym.
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) poprzez ich niezastosowanie i niepoddanie ocenie całości materiału dowodowego złożonego przez skarżącą, w tym w szczególności dowodów w postaci map geodezyjnych oraz dokumentów w zakresie konstrukcji obiektu, które potwierdzają, że budynek położony na działce nr ewid. [...]przy ul. [...] w S. jest odrębnym konstrukcyjnie obiektem budowlanym od powstałego ok. 1995 r. obiektu budowlanego sąsiadującego z przedmiotowym budynkiem.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2025 r. D. K. uzupełniła skargę o opinię techniczną sporządzoną przez niezależnego biegłego dotyczącą budynku znajdującego się w S. przy ul. [...]. Z przedłożonego dokumentu wynika, że budynek zatwierdzony projektem oraz wzniesiona później wiata, która następnie została zabudowana, nie są ze sobą związane i stanowią dwie osobne konstrukcje budowalne, co skarżąca podkreślała w protokole ponownej kontroli.
W dniu 9 kwietnia 2025 r. podczas rozprawy skarżąca wyjaśniła, że na budowlę w kształcie litery "L" posiadała pozwolenie na budowę obejmujące parterowy budynek oznaczony jako kotłownię i piętrowy budynek oznaczony jako hurtownię. Realizując to pozwolenie wybudowała parterową kotłownię i parter hurtowni, ponieważ nie miała środków na wzniesienie piętra. Około dwa lata temu nad istniejącą częścią hurtowni wzniesione zostało piętro, które było objęte pierwotnym pozwoleniem na budowę. Bez pozwolenia został zrealizowany obiekt oznaczony w protokole kontroli z dnia 4 września 2024 r. jako "funkcja gospodarcza, poprzednio wiata". Pierwotnie obiekt ten był faktycznie wiatą, a następnie w toku eksploatacji uzyskał ściany zewnętrzne i wygląda jak na zdjęciach. Obiekt jest odrębny od budynku, na który wydane zostało pozwolenie. Ma samonośną konstrukcję dachu opartą na słupach, nie posiada ścian od strony budynku hurtowni i kotłowni i nie jest z nimi połączony konstrukcyjnie. Zdaniem skarżącej ta sprawa nie powinna być rozpatrywana w kategorii odstąpienia od pozwolenia na budowę, a legalizacją powinien być objęty tylko ten obiekt oznaczony jako funkcja gospodarcza, poprzednio wiata. Skarżąca zakwestionowała także fakt, że karze jej się legalizować budowlę jako zakład ślusarski. Uczestnik postępowania R. K. oświadczył, że dokonywał zgłoszenia budowy wiaty, ale nie uzyskiwał pozwoleń na realizację pełnych ścian zewnętrznych wiaty i doprowadzenie jej do aktualnego stanu.
W dniu 11 czerwca 2025 r. podczas rozprawy pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że podtrzymuje co do zasady skargę, ale zmienia jej argumentację i wnosi jedynie o uchylenie decyzji organu drugiej instancji. W szczególności pełnomocnik oświadczyła, że nie kwestionuje przyjętego przez organy obu instancji trybu legalizacji spornego obiektu jako istotnego odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę, ale kwestionuje ustalenia Inspektora Nadzoru Budowlanego jakoby w budynku miał znajdować się zakład ślusarski, ponieważ – jak wynika z protokołu ponownej kontroli taka działalność nie jest prowadzona. Kwestionuje również ustalenia organów, co do przeznaczenia nadbudowanego piętra na cele mieszkalne wskazując, że jego przeznaczenie jest zgodne z pozwoleniem na budowę i obejmuje tylko prowadzenie hurtowni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a."). Stosownie do wymienionego przepisu sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli legalności, rozumianej w wyżej przedstawiony sposób była w niniejszej sprawie decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 2024 r. (znak: [...]) uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w całości i orzekającą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186) w zw. z art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 13 lutego o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) nakazać inwestorom – D. i R. K.: sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny budynku zakładu ślusarskiego i budynku mieszkalno-biurowego na działce o nr ewid. [...] położonych przy ul. [...] w S., uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz ustalenia i warunki określone w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę z dnia 18 czerwca 1993 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia decyzji.
Przechodząc do wskazania materialnoprawnej podstawy wydania zaskarżonej decyzji należy zaznaczyć, że słusznie Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie PINB w zakresie ustalenia treści przepisów mających zastosowanie w kontrolowanej sprawie, ponieważ w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 z późn. zm.; dalej jako: "ustawa nowelizująca"). Przepis art. 27 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, że do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia (w niniejszej sprawie decyzja pozwolenia na budowę z dnia 18 czerwca 1993 r. r [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]) przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jak słusznie wskazał Inspektor Nadzoru Budowlanego , jednym z przepisów nowelizowanych był art. 51 Prawa budowlanego, dotyczący postępowania organu nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, który w niniejszej sprawie stosowany będzie zgodnie z brzmieniem sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej, a więc do dnia 19 września 2020 r. Z kolei biorąc pod uwagę brzmienie art. 28 pkt 1 lit. a ustawy nowelizującej spraw, o których mowa w art. 25-27 stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (a więc w wersji po nowelizacji). Podsumowując dla zbadania w niniejszej sprawie czy inwestor dopuścił się istotnych odstępstw zastosowanie będą mieć przepisy znowelizowane, z kolei działania organu podjęte w wyniku ustalenia zaistnienia takowych podlegać będą procedurze sprzed nowelizacji.
Podstawą procedowania niniejszej sprawy były z kolei przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej jako: "K.p.a.").
Po dokonaniu analizy akt administracyjnych i przedstawionych w toku postępowania stanowisk stron, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, ponieważ naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Za zasadny uznać należy zarzut dotyczący naruszenia art. 10 K.p.a. W tym zakresie wskazać trzeba, że PINB najpierw w piśmie z dnia 6 sierpnia 2024 r. wyznaczył termin przeprowadzenia ponownej kontroli na dzień 4 września 2024 r., a następnie w dniu 7 sierpnia 2024 r. wydał decyzję nakazującą sporządzenie i przedstawienie projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego. Co więcej wydanie decyzji nie przeszkodziło organowi pierwszej instancji w przeprowadzeniu ponownej kontroli na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S.. W ocenie Sądu ustalenia ponownej kontroli różnią się od tych dokonanych w dniu 19 czerwca 2024 r., na których oparta została decyzja i nie rozwiewają szeregu wątpliwości dotyczących zasadności sformułowanych tam wniosków m.in. w zakresie ustalenia przeznaczenia piętra budynku, czy zwiększenia powierzchni zabudowy, co stanowiło podstawę wydania decyzji przez oba organy. Działanie takie stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 10 § 1 K.p.a., gdyż jak słusznie wskazano w skardze inwestorzy nie mieli możliwości odnieść się do ustaleń poczynionych w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 4 września 2024 r. W ocenie Sądu, działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] zmierzające do przeprowadzenia ponownej kontroli świadczyło o podjętych przez organ pierwszej instancji wątpliwościach, co do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego. Uznać więc należy, że na tym etapie nie zostały podjęte wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Działanie organu pierwszej instancji świadczy o naruszeniu zasady zaufania do władzy publicznej.
Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie wynika przede wszystkim w sposób jednoznaczny z jakim przeznaczeniem zostało zrealizowane piętro budynku hurtowni. Treść protokołu z dnia 19 czerwca 2024 r. zawiera jedynie lakoniczne stwierdzenie o użytkowaniu parteru budynku jako zakładu ślusarskiego oraz o realizacji piętra z zamierzeniem mieszkalno-biurowym, bez dodatkowych wyjaśnień. Protokół ten nie zawiera zdjęć potwierdzających taki stan rzeczy. Z kolei z dołączonych do protokołów kontroli z dnia 4 września 2024 r. fotografii nie wynika jednoznacznie funkcja, jaką ma spełniać druga kondygnacja budynku (zrealizowana zgodnie z pozwoleniem z dnia 18 czerwca 1993 r. – co potwierdza ekspertyza przedłożona w toku postępowania sądowego). W szczególności przestrzeń ta nie została podzielona na mniejsze pomieszczenia, które mogłyby wskazywać na realizację funkcji mieszkalnej lub biurowej.
Równie lakonicznie protokół kontroli z dnia 19 czerwca 2024 r. odnosił się do kwestii istotnego odstępstwa polegającego na zwiększeniu powierzchni zabudowy. Protokół z dnia 4 września 2024 r. stwierdzał w tym zakresie natomiast, że zabudowana wiata stanowi odrębny od budynku hurtowni obiekt, a w dniu kontroli nie było możliwości ustalenia czy oba te obiekty stanowiły konstrukcyjnie jedną całość. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że organy obu instancji nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę nie było możliwe odnoszenie się na tym etapie do poczynionych przez organy nadzoru budowlanego ocen prawnych, gdyż nie zostały w sposób wystarczający ustalone okoliczności faktyczne sprawy. Wobec powyższego, to do organów należeć będzie dokonanie dokładnych ustaleń dotyczących kwestii poruszonych wyżej, a także wątków dotyczących zgłoszenia realizacji wiaty i zakończenia realizacji budowy hurtowni wraz z kotłownią i pomieszczeniem gospodarczym, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a następnie przyporządkowanie ich do odpowiednich przepisów prawa materialnego, co skutkować może także zmianą przedmiotu niniejszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I sentencji wyroku). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.), obejmując zwrot uiszczonego wpisu, opłaty za pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika (pkt II sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło