II SA/Po 836/10

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/S. Michalski Skarżąca K. H., w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, zażądała zwolnienia od kosztów postępowania. Pismem z dnia 07 grudnia 2010 roku Skarżąca został poinformowana, że w niniejszej sprawie z mocy prawa jest zwolniona od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jednocześnie zobowiązano Skarżącą do podania czy podtrzymuje wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca podtrzymała wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśnić należy, że dodatek mieszkaniowy jest formą pomocy społecznej udzielanej przez władze publiczne. Stąd podmioty wnoszące skargi na decyzje odmawiające przyznania tego rodzaju wsparcia, z mocy prawa, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych - art. 239 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). W tej części, tj. w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211- art. 213 p.p.s.a.), na Skarżącej nie spoczywa obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowym osoba, która nie ma obowiązku ich uiszczenia. W takiej sytuacji prawo pomocy nie może zostać przyznane, gdyż wydanie orzeczenia uwzględniającego wniosek byłoby równoważne z dążeniem do uchylenia obowiązku, którego nie ma (art. 239 pkt 1-3 p.p.s.a.) lub obowiązku, który na mocy wcześniejszego orzeczenia został już uchylony (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). W konsekwencji należy odmówić przyznania prawa pomocy (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.), gdyż żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe; strona nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Podkreślić także należy, że żądanie K. H. należało rozpoznać pomimo tego, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, albowiem w sprawie nie ziściły się okoliczności warunkujące pozostawienie wniosku bez rozpoznania (art. 257 w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 6 p.p.s.a.). Jeżeli żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zostaje zgłoszone pomimo tego, że strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1-4 p.p.s.a.), to warunkiem dopuszczalności rozpoznania wniosku nie jest jego przedstawienie na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 §2 p.p.s.a.), albowiem w takiej sytuacji, podstawą rozstrzygnięcia o żądaniu strony, nie są dane o stanie majątkowym i rodzinnym oraz dochodach wnioskodawcy (art. 252 §1 p.p.s.a.). Odpada, więc przyczyna usprawiedliwiająca gromadzenie (przetwarzanie) tych danych w rozumieniu art. 51 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 roku (Dz. U. nr 78, poz. 48 ze zm.). Jeśli ujawnienie informacji o stanie majątkowym i rodzinnym osoby jest zbyteczne dla rozstrzygnięcia o żądaniu strony postępowania, to tym samym nie aktualizuje się obowiązek przesłania wnioskodawcy formularza wniosku o prawo pomocy w rozumieniu §2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245). Mając na uwadze powyższe uznać należało, że K. H., w postępowaniu ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zatem, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało odmówić przyznania prawa pomocy. /-/S. Michalski