II SA/Po 837/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-11-25

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, skarżąca jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i czy powinna mieć ustanowionego adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżąca jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego na podstawie art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Ponadto, ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną, skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie dziecka, brak zatrudnienia i jedyne źródła dochodu w postaci świadczenia z funduszu alimentacyjnego i zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni argumentowała, że jej rodzina utrzymuje się z emerytury matki i świadczeń z pomocy społecznej, a ponoszone koszty utrzymania znacząco obciążają budżet.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015r na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżąca M.J. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, domaga się zatem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku wnioskodawczyni argumentowała, że jej sytuacja materialno-bytowa jest bardzo trudna. Samotnie wychowuje 3-letnia córkę, nie pracuje zawodowo, nie pobiera zasiłku z urzędu pracy. Jedynym źródłem, utrzymana jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego, aktualnie w kwocie [...] zł oraz zasiłek rodzinny aktualnie w kwocie [...] zł. miesięcznie oraz sporadyczna pomoc z opieki społecznej w kwocie około [...] zł., co dwa trzy miesiące. Ojciec dziecka nie łoży na jego utrzymanie. W dalszej części wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe z córką oraz matką. Zamieszkują wspólnie w mieszkaniu o powierzchni [...] m² w K., którego matka jest głównym najemcą. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Nie ma żadnych zadłużeń czy innych zobowiązań. Oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z emerytury matki w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz ze świadczeń z pomocy społecznej jakie uzyskuje skarżąca w łącznej wysokości około [...] zł netto miesięcznie, co łącznie daje kwotę [...] zł miesięcznie. Skarżąca wyszczególniła, że wspólnie z matką ponoszą miesięczne wydatki na czynsz za mieszkanie wraz z zaliczkami na ogrzewanie, wodę, śmieci, domofon i koszty części wspólnych budynku – [...] zł, prąd [...] zł, gaz [...] zł, internet i TV [...] zł, leki [...] zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.). Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe, rodzina utrzymuje się z niskiego świadczenia emerytalnego jej matki oraz z zasiłków i świadczeń z pomocy społecznej w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Doświadczenie życiowe wskazuje, że dochód ten w całości skarżąca zmuszona jest przeznaczyć na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Koszty te zwiększone są z uwagi na utrzymanie małoletniego dziecka oraz leki. Skarżąca, ani członkowie jej rodziny nie posiadają też wartościowych składników majątkowych, a także nie dysponują oszczędnościami. Wysokość łącznych dochodów nie pozwala, zatem na poczynienie oszczędności celem opłaty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło