II SA/Po 838/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-05-19
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odrzucił zarzut zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku niepieniężnego, gdy podstawa prawna egzekwowanego obowiązku wskazana w tytule wykonawczym była niezgodna z treścią decyzji stanowiącej podstawę tego obowiązku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut zobowiązanego był zasadny, ponieważ tytuł wykonawczy określający obowiązek usunięcia obiektów budowlanych był niezgodny z treścią decyzji, która jedynie zezwalała na ich tymczasowe użytkowanie, a nie nakazywała rozbiórki. Niezgodność ta stanowiła podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych postanowień organów obu instancji.Stan faktyczny
Skarżący D.B. złożył zarzut do postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta w celu usunięcia obiektów handlowych, podnosząc m.in. brak doręczenia upomnienia i niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego. Prezydent Miasta odrzucił zarzut, a Wojewoda utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie jego argumentów i naruszenie przepisów. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006r. przy udziale sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100,-zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/ W. Batorowicz /-/ B. Kamieńska /-/ E. Podrazik
II SA/Po 838/04
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta w oparciu o wystawiony przez siebie tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] prowadzi wobec D.B. egzekucję obowiązku niepieniężnego – usunięcia jednego kiosku handlowego i siedmiu straganów typu "szczęka" położonych na działce nr [...] przy zbiegu ulic [...] i Placu [...] w P .
Pismem z dnia [...] 04.2004 r. D.B. złożył zarzut do opisanego wyżej postępowania egzekucyjnego.
W zarzucie podniósł, iż nie doręczono mu upomnienia, nadto niedopuszczalne jest zastosowanie wobec niego środka egzekucyjnego. Upomnienie z dnia [...] 04.2003 r. dotyczyło wcześniejszego postępowania egzekucyjnego, dotkniętego wadami i "wycofanego z obrotu" przez organ wyższej instancji. Nadto przed sądem administracyjnym zawisła sprawa z jego skargi mająca rozstrzygnąć kwestie posadowienia tymczasowych obiektów handlowych na jego nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta , na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odrzucił zarzut do postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu podał, iż upomnienie doręczono zobowiązanemu w dniu [...]05.2003 r., upomnienie to dotyczy obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] Istotnie wobec zobowiązanego prowadzone było w 2002 roku inne postępowanie egzekucyjne, które zostało umorzone postanowieniem Wojewody z dnia [...]nie oznacza to jednak, że na zobowiązanym przestał ciążyć przedmiotowy obowiązek. Organ stwierdził, iż pozostałe kwestie podnoszone w zarzutach nie podlegają uwzględnieniu, ponieważ nie mogą stanowić podstawy zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...]Wojewoda , po rozpatrzeniu zażalenia D.B. , utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podano, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]wyznaczyła termin, do którego na działce nr [...] mogły egzystować przedmiotowe obiekty. Po dacie [...]07.2002 r. obiekty te winny zostać usunięte. W dniu [...]05.2003 r. zobowiązanemu skutecznie doręczono upomnienie. Wobec faktu, że zobowiązany nie zastosował się do upomnienia w dniu [...] 03.2004 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i tytuł wykonawczy. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia.
Od powyższego postanowienia skargę złożył D.B., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Skarżący podał m.in., że zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 107 § 3 kpa, a także przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne w administracji. Wojewoda ograniczył się do podania informacji, że skarżący powinien usunąć ze swojej nieruchomości obiekty handlowe i, że doręczono mu upomnienie, do którego się nie zastosował. Organ nie odniósł się do zarzutów skarżącego. Upomnienie z dnia [...]05.2003 r. dotyczyło wcześniejszego postępowania administracyjnego, które zostało umorzone. Skarżącemu nie doręczono nowego upomnienia.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] , w którym egzekwowany obowiązek określono jako usunięcie jednego kiosku handlowego i siedmiu straganów typu "szczęka" położonych na działce nr [...] przy zbiegu ulic [...]i Placu [...]w P . W tytule tym jako akt normatywny stanowiący podstawę do wydania aktu administracyjnego ustalającego obowiązek wskazano ustawę z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, zaś jako podstawę prawną obowiązku decyzję z dnia [...] nr [...].
Powołana w tytule wykonawczym decyzja z dnia [...] wydana została przez Prezydenta Miasta w trybie art. 155 kpa. Rozstrzygnięcie tej decyzji stanowi, że zmienia się decyzję własną z dnia [...] nr [...]zezwalającą skarżącemu na tymczasową lokalizację jednego kiosku handlowego i siedmiu straganów typu "szczęka" na działce nr [...] przy zbiegu ulic P [...] i Placu [...]w P. w zakresie czasu użytkowania w ten sposób, że ustala się czas ich użytkowania do dnia [...]07.2002 r. Decyzja z dnia [...]ani w swej podstawie prawnej ani w uzasadnieniu nie powołuje przepisów prawa materialnego, w oparciu o które została wydana.
Dopiero analiza wcześniejszych, poprzedzających ją decyzji z dnia [...]nr [...] i z dnia [...] nr [...]pozwala na ustalenie aktu normatywnego stanowiącego podstawę wydania decyzji z dnia [...]oraz określenie zakresu jej rozstrzygnięcia.
Z analizy tej wynika, że w dniu [...]w sprawie nr [...]wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane decyzja nakazująca D.B. usunięcie dwóch straganów na przedmiotowej nieruchomości. Następnie w trybie autokontroli z art. 132 § 2 kpa decyzja ta została zmieniona decyzją z dnia [...] w ten sposób, że w oparciu o przepis art. 39 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane zezwolono na tymczasowe użytkowanie wymienionych kiosków na okres nie dłuższy niż 3 lata. Decyzja z dnia [...] zmieniona następnie została decyzją z dnia [...] nr [...], w której zezwolono na dalsze tymczasowe użytkowanie kiosków handlowych na okres nie dłuższy niż 2 lata. Z kolei decyzja z dnia [...] zmieniona została w sposób opisany wyżej przez decyzję z dnia [...].
W konsekwencji materialną podstawą normatywną decyzji z dnia [...] były przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane, a konkretnie przepis art. 39 tej ustawy, a nie jak wskazano w tytule wykonawczym przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 39 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane w określonych w tym przepisie sytuacjach możliwe było w stosunku do obiektów budowlanych objętych wydanym już nakazem rozbiórki odroczenie przymusowej rozbiórki i zezwolenie na tymczasowe ich użytkowanie.
Zakres rozstrzygnięcia powołanej w tytule wykonawczym decyzji z dnia [...] nie obejmował więc nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, a jedynie zezwalał na czasowe użytkowanie obiektów budowlanych, co do których orzeczono już obowiązek rozbiórki inną decyzją.
Egzekwowany obowiązek został więc w tytule wykonawczym określony niezgodnie z treścią decyzji z dnia [...], wskazaną w tym tytule jako podstawa prawna (źródło) obowiązku.
Okoliczność ta jest jedną z podstaw do wniesienia zarzutu wymienioną w art. 33 pkt 3 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wprawdzie skarżący w złożonym zarzucie nie powoływał tej okoliczności, jednakże podstawa zarzutu z art. 33 pkt 3 ustawy jest również wymienioną w art. 59 § 1 pkt 3 ustawy przesłanką do obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przesłankę tę organ egzekucyjny ma obowiązek brać pod uwagę z urzędu na każdym etapie postępowania.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie Wojewody i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 33 pkt 3, art. 59 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] należało uchylić.
Ponownie rozpoznając sprawę należy prawidłowo zastosować przepisy art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mając na uwadze poglądy i wskazania prawne zamieszczone powyżej.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić postanowienia organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy. Orzeczenie o wykonalności zaskarżonego postanowienia oparto o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska W. Batorowicz
Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością
/-/ B. Kamieńska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło