II SA/Po 839/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-08-12
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązku izolacji domowej w związku z COVID-19 było zasadne, jeśli osoba zakażona udała się własnym samochodem do punktu pobrań wymazów, a organy nie zbadały wyczerpująco przesłanek odstąpienia od ukarania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji rażąco naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nieuzupełnienie materiału dowodowego. Organy nie zbadały należycie wagi naruszenia obowiązku izolacji przez skarżącą, w tym okoliczności wskazujących na brak znikomości tego naruszenia oraz nie odniosły się do zgromadzonych dokumentów, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca, M. G., została objęta obowiązkiem izolacji domowej z powodu dodatniego wyniku testu na SARS-CoV-2. W trakcie izolacji udała się własnym samochodem do mobilnego punktu pobrań wymazów. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nałożył na nią karę pieniężną za naruszenie obowiązku izolacji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność nałożenia kary, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego przez organy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. i zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku izolacji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej [...]PWIS) decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. dalej k.p.a.) w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 59 ze zm. dalej u.p.i.s.) oraz art. 34 ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239 ze zm. dalej ustawa antyzakażeniowa), art. 15zzzn ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w związku z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1066 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pani M. G. (dalej jako strona lub skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej PPIS) znak: [...] z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku izolacji.
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pani M. G. decyzją z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] została objęta obowiązkiem izolacji domowej w miejscu zamieszkania od dnia [...].05.2020 r. do czasu stwierdzenia braku zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego w związku z faktem, iż uzyskała wynik dodatni w kierunku zakażenia SARS-CoV-2.
PPIS decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] zwolnił skarżącą z obowiązku odbywania izolacji z dniem [...] czerwca 2020 r. i wskazał, że czas trwania izolacji miał miejsce od dnia [...] maja 2020 r. do dnia [...] czerwca 2020 r.
Organ ustalił, że w dniu [...] maja 2020 r. a więc w trakcie trwania izolacji skarżąca udała się do mobilnego punktu tzw. "drive thru" w celu pobrania wymazu.
Z wyjaśnień udzielonej przez skarżącą wynika (por. pismo procesowe z [...] czerwca 2020 r.), że do mobilnego punktu pobrań udała się za zgodą pielęgniarki epidemiologicznej, udzielonej podczas wywiadu telefonicznego. Pojechała tam swoim własnym samochodem i podczas drogi nie miała kontaktu z innymi osobami. Pobranie wymazu było podyktowane złym staniem zdrowia psychicznego skarżącej i chęcią powrotu do pracy w Szpitalu Ginekologiczno- Położniczym w P..
PPIS decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] nałożył na skarżącą administracyjną karę pieniężną w kwocie [...]zł za naruszenie obowiązku izolacji.
Uzasadniając stanowisko organ wskazał, że skarżąca w dniu [...] maja 2020 r. naruszyła obowiązek izolacji w ten sposób, iż opuściła miejsce odbywania izolacji przy ul. [...] w P. i udała się własnym samochodem osobowym o nr. rej. [...], do mobilnego punktu pobrań wymazów w kierunku [...], utworzonego przy Szpitalu Specjalistycznym im. S. S. w P. ul. [...].
Ustalenia naruszenia ww. obowiązku organ administracji poczynił w oparciu o listę wyników badań w kierunku [...] otrzymaną w dniu [...] maja 2020 r. godz,14:06 z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w P.. Wskazany dokument organ ocenił jako wiarygodny, rzetelny i stanowiący istotne, kluczowe źródło do ustalenia stanu faktycznego.
Organ wskazał, że podstawą prawną niniejszej decyzji jest art. 15zzzn ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej ustawa kowidowa). Wskazany przepis nakłada na państwowego powiatowego inspektora sanitarnego obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w szczególności za naruszenie obowiązku izolacji. Zgodnie z ww. przepisem, administracyjna kara pieniężna może być nałożona w wysokości do [...] złotych. Przepisy ww. ustawy nie regulują odrębnie przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, w związku z czym zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., w takim przypadku należy zastosować regulacje kodeksu postępowania administracyjnego. Przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej zostały określone w art. 189d k.p.a., i organ administracji publicznej wymierzając Pani M. G. karę w wysokości [...] zł wziął pod uwagę wagę i okoliczności, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia społeczeństwa. W niniejszej sprawie organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f § 1 k.p.a., z uwagi na fakt, iż brak jest zasadności uznania, iż waga naruszenia prawa zachowaniem strony postępowania jest znikoma. Pani M. G. swoim postępowaniem stworzyła ryzyko zakażenia innych osób wirusem [...] Ponadto wskazał na konieczność prewencji.
M. G. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła odwołanie od powyższej decyzji. We wniesionym odwołaniu zakwestionowała uznanie przez organ, że doszło do naruszenia obowiązku izolacji, oraz że skarżąca przebywała na izolacji w warunkach domowych. Zdaniem skarżącej PPIS wymierzając karę administracyjną naruszył przepisy o właściwości organów administracji. Ponadto w ocenie strony waga naruszenia, jak i okoliczności znane organowi uzasadniały odstąpienie od wymierzenia kary. W odwołaniu podniesiono również, że decyzja wydała została z naruszeniem przepisów postępowania, art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Ponadto zdaniem odwołującej naruszony został art. 24 § 1 k.p.a. w zw. z art. 26 § 3 k.p.a. poprzez niezłożenie wniosku do organu wyższego stopnia do załatwienia sprawy albowiem żaden z pracowników PIS w P. nie jest bezstronny w sprawie, bowiem jest to organ zespolony ze Starostą P..
Opisaną we wstępie decyzją WPWIS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że zgromadzony w toku postępowania pierwszej instancji materiał dowodowy wskazuje na to, że PPIS wydał decyzję zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej, a także zgodnie z art 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. Wydana decyzja spełnia warunki przewidziane w art. 107 k.p.a. w zakresie wyjaśnienia stronie przesłanek, którymi organ pierwszej instancji kierował się przy załatwieniu sprawy. Zdaniem WPWIS organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z uwzględnieniem art. 189 f k.p.a., zgodnie z którym organ winien zbadać w jakim stopniu naruszenie obowiązku administracyjnego nastąpiło w rezultacie okoliczności, na które strona miała wpływ, a także w jakiej proporcji pozostaje ono do wagi dóbr chronionych przez nałożenie sankcji.
PPIS w P. orzekł, iż strona postępowania złamała nałożony obowiązek izolacji przez samowolne opuszczenie miejsca izolacji z uwzględnieniem okoliczności naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie wysokość kary określa art. 15zzzn ust.1 ustawy kowidowej, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia obowiązku hospitalizacji, kwarantanny lub izolacji w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem lub zwalczaniem [...], nałożonego przez właściwy organ lub wynikającego z przepisów prawa, państwowy powiatowy inspektor sanitarny nakłada na osobę naruszającą taki obowiązek, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną w kwocie do [...] zł. Organ pierwszej instancji nałożył na odwołującą możliwie najniższy do przyjęcia wymiar kary, tj. [...] zł. Przy tym organ I instancji ocenił wszystkie przesłanki nałożenia kary, jak i stopień naruszenia przepisów prawa.
WPWIS stwierdził, że w sytuacji ogłoszenia stanu epidemii podstawowym obowiązkiem strony skierowanej na izolację jest przestrzeganie jej wymagań z uwagi na konieczność ochrony zdrowia publicznego. Każda osoba przestrzegająca zasad izolacji przyczynia się do przerwania łańcucha zakażenia. Zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie zakażenia wirusem SARS CoV-2 zakażenie ww. wirusem zostało objęte przepisami o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Sytuacja ogłoszenia epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanowi dowód na realne i poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Łamanie obowiązku izolacji stanowi zagrożenie zwłaszcza dla bliżej nieokreślonej liczby osób postronnych, które w skutek kontaktu z adresatem decyzji mogłyby zarazić się koronawirusem SARS-CoV-2. Organ pierwszej instancji stwierdził naruszenie obowiązku odbycia izolacji na podstawie listy wyników badań w kierunku SARS-CoV-2 otrzymanej w dniu [...].05.2020 r. z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P.. Przekazany dokument organ ocenił jako wiarygodny, rzetelny i stanowiący istotne kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego.
Mając to na uwadze organ II instancji stwierdził, że zarzuty odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie.
Organ nie podzielił również zarzutu obrazy art. 24 § 1 k.p.a. wskazując, że PPIS jest organem administracji rządowej i nie jest związany ze Starostą P..
W skardze do WSA M. G. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniesiono następujące zarzuty:
1) Naruszenie prawa materialnego, które miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 15zzzn ust. 1 ustawy kowidowej w zw. z art. 2 pkt 11 ustawy antyzakażeniowej w zw. z §1 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z [...] kwietnia 2020 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego poprzez ich błędne zastosowanie zarówno przez organ I jak i II instancji, albowiem skarżąca nie naruszyła obowiązku izolacji, ponieważ w dniu [...].05.2020 r. przebywała w odosobnieniu tj. we własnym samochodzie będącym miejscem izolacji, a nie został na nią nałożony obowiązek ,,izolacji w warunkach domowych" a jednie "izolacji" zatem nie naruszyła zakazu odosobnienia a podjęte przez nią zachowania nie stanowiły zagrożenia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby;
b) art. 5 ust. 1 lit. i) ustawy antyzakażeniowej poprzez błędną jego wykładnię przez organ I i II instancji i przyjęcie, że izolacja skarżącej zgodnie z ww. przepisem stanowiła izolację w warunkach domowych, podczas, gdy jej izolacja nie miała tego statusu prawnego, stanowiła izolację w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy antyzakażeniowej, a w konsekwencji sam przejazd pracownika służby zdrowia na teren szpitala bezpośrednio do punktu drive-thru z zachowaniem ustawowego obowiązku odosobnienia we własnym samochodzie w celu pobrania wymazów nie stanowi złamania nakazu izolacji, tym bardziej że taka praktyka jest powszechnie stosowana;
c) art. 33 ust. 1 i 3 ustawy antyzakażeniowej w zw. z art. 35 ustawy antyzakażeniowej w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez przyjęcie negatywnych konsekwencji prawnych dla skarżącej związanych z procedurą stosowania prawa i przyjętą kwalifikacją podstawy jej izolacji, tj. po raz pierwszy z art. 35 ustawy antyzakażeniowej jako pierwotnej podstawy izolacji w Szpitalu Specjalistycznym w P. - kwarantanna w miejscu pracy mocą zlecenia dyżurnego epidemiologa Szpitala w dniu [...] maja 2020 roku a od [...] maja 2020 roku izolacja, a następnie zastosowanie kolejnej podstawy prawnej, tj. art. 33 ust. 1 i 3 ustawy antyzakażeniowej przez Państwową Powiatową Inspekcję Sanitarną w P., która dnia [...] maja 2020 roku wydała decyzję, doręczoną mailem dnia [...] czerwca 2020 roku o poddaniu jej izolacji od dnia [...] maja 2020 roku a zatem z mocą wsteczną, do czasu stwierdzenia braku zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego, co spowodowało, że pomimo iż właściwym organem do nadzoru nad izolacją skarżącej był epidemiolog Szpitala Specjalistycznego (de facto wykonujący ten nadzór - 13 maja br. wyraził zgodę na przemieszczenie się skarżącej samochodem osobowym do miejsca zamieszkania, a nadto w dniu [...] maja 2020 roku na przemieszczenie się samochodem osobowym prywatnym do stacji drive-thru celem oddania próbek do badań epidemiologicznych), to działania podjął PPIS, czym naruszył przepisy o właściwości organów administracji;
2) Inne naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji pomimo naruszeń prawa materialnego i proceduralnego, podczas gdy organ II instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe czyli zastosować normę z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
b) rażące naruszenie przez organ II instancji art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i nieuzupełnienie postępowania dowodowego, czym organ II instancji zaakceptował zaniechanie wszechstronnego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, w szczególności pominięcia:
- złożonego dnia [...] czerwca 2020 roku pisemnego, obszernego stanowiska skarżącej przedłożonego do organu I instancji i nie ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu negatywnej decyzji wobec strony,
- stanowiska Szpitala Specjalistycznego w P. z dnia [...] czerwca 2020 roku znak: [...] przesłanego do organu I instancji, z którego wynikało, że skarżąca przybyła do punktu pobrań za zgodą epidemiologa Szpitala podpisanego przez Dyrektora placówki W. S. i nieustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu negatywnej decyzji wobec strony;
- stanowiska Szpitala Specjalistycznego w P. z dnia [...] czerwca 2020 roku, iż działanie skarżącej nie naraziło osób postronnych na możliwość zakażenia [...] podpisanego przez Z-ce Dyrektora placówki A. P. i nieustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu negatywnej decyzji wobec strony;
- postanowienia z dnia [...] czerwca 2020 roku w sprawie [...] Prokuratury Rejonowej w P. o umorzeniu dochodzenia z uwagi na to, że działania skarżącej nie naraziły osób postronnych na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a zatem możliwe było zastosowanie art. 189 f k.p.a., a organ I instancji o postanowieniu miał wiedzę z urzędu a pomimo tego nie ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu negatywnej decyzji wobec strony;
- niepowołanie biegłego dla oceny, czy zachowanie skarżącej mogło stwarzać zagrożenie epidemiologiczne (na co odpowiedzią jest przedłożona do niniejszego odwołania opinia prywatna Prof. dr hab. nauk med. I. M.- L.).
c) rażące naruszenie zasady zaufania do organów administracji poprzez przyjęcie, że poruszanie się własnym pojazdem będąc osobą zakażoną w dniu [...]. stanowiło zachowanie prawidłowe w miejscu izolacji, lecz już [...]. takie działanie skarżącej naruszyło przepisy prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się usprawiedliwione.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ww. ustawy.).
Istotą sporu w badanej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącą kary administracyjnej za naruszenie nałożonego na nią obowiązku.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 i 3 ustawy antyzakażeniowej w zw. z art. 35 ustawy antyzakażeniowej w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez przyjęcie negatywnych konsekwencji prawnych dla skarżącej związanych z procedurą stosowania prawa i przyjętą kwalifikacją podstawy jej izolacji, tj. po raz pierwszy z art. 35 ustawy antyzakażeniowej jako pierwotnej podstawy izolacji w Szpitalu Specjalistycznym w P. - kwarantanna w miejscu pracy mocą zlecenia dyżurnego epidemiologa Szpitala w dniu [...] maja 2020 roku a od [...] maja 2020 roku izolacja, a następnie zastosowanie kolejnej podstawy prawnej, tj. art. 33 ust. 1 i 3 ustawy antyzakażeniowej przez Państwową Powiatową Inspekcję Sanitarną w P., która dnia [...] maja 2020 roku wydała decyzję, doręczoną mailem dnia [...] czerwca 2020 roku o poddaniu jej izolacji od dnia [...] maja 2020 roku a zatem z mocą wsteczną, do czasu stwierdzenia braku zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego, co spowodowało, że pomimo iż właściwym organem do nadzoru nad izolacją skarżącej był epidemiolog Szpitala Specjalistycznego, to działania podjął PPIS, czym naruszył przepisy o właściwości organów administracji.
W aktach administracyjnych (k. 2) znajduje się decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], którą organ ten, działając między innymi na podstawie art. 5 pkt 4 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 59 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f i pkt 3, art. 33 ust. 1, ust. 3, ust. 3a pkt 1 i 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ( Dz. U. z 2019 r.poz. 1239 ze zm.), nakazał osobom wymienionym w załączniku do decyzji poddanie się obowiązkowej kwarantannie od dnia [...].05.2020 r. do dnia [...].05.2020 r. w Oddziale Ginekologiczno - Położniczym i Oddziale Neonatologicznym Szpitala Specjalistycznego w P.. Wśród osób wymienionych w powołanym załączniku do decyzji nie wskazano nazwiska M. G.. Wobec Skarżącej ten sam organ, działając na tej samej podstawie prawnej, wydał w dniu [...] maja 2020 r. decyzję nr [...], którą nakazał M. G. poddanie się obowiązkowej izolacji od dnia [...].05.2020 roku do czasu stwierdzenia braku zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, w miejscu wskazanym przez adresata, to jest w P. przy ul. [...]. Wprawdzie z notatki urzędowej, sporządzonej w dniu [...] maja 2020 r. przez starszą pielęgniarkę do spraw szczepień K. F., wynika, że [...] maja 2020 r. poinformowała ona M. G. o wydanej w tym dniu przez PPIS decyzji nakazującej jej poddanie się obowiązkowej izolacji od tego samego dnia, jednak decyzji z [...] maja 2020 r. w aktach nie ma. Należy zatem stwierdzić, że jedyną decyzją nakazującą skarżącej poddanie się izolacji jest decyzja z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] Właściwość Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do nałożenia obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 ustawy antyzakażeniowej określa w pkt 1 art. 33 tej samej ustawy i nie budzi ona w badanej sprawie żadnych wątpliwości. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, by źródłem obowiązku izolacji skarżącej było zlecenie dyżurnego epidemiologa szpitala, wydane na podstawie art. 35 cyt. Ustawy.
Nieuzasadnione okazały się także zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, to jest art. 15zzzn ust. 1 ustawy kowidowej w zw. z art. 2 pkt 11 ustawy antyzakażeniowej w zw. z §1 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6 kwietnia 2020 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego poprzez ich błędne zastosowanie zarówno przez organ I jak i II instancji., oraz art. 5 ust. 1 lit. i) ustawy antyzakażeniowej poprzez błędną jego wykładnię przez organ I i II instancji i przyjęcie, że izolacja skarżącej zgodnie z ww. przepisem stanowiła izolację w warunkach domowych, podczas, gdy jej izolacja nie miała tego statusu prawnego, a stanowiła izolację w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy antyzakażeniowej.
Zdaniem skarżącej nie naruszyła ona obowiązku izolacji, ponieważ w dniu [...].05.2020 r. przebywała w odosobnieniu tj. we własnym samochodzie będącym miejscem izolacji, a nie został na nią nałożony obowiązek ,,izolacji w warunkach domowych" a jednie "izolacji" zatem nie naruszyła zakazu odosobnienia a podjęte przez nią zachowania nie stanowiły zagrożenia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby. W ocenie skarżącej sam przejazd pracownika służby zdrowia na teren szpitala bezpośrednio do punktu drive-thru z zachowaniem ustawowego obowiązku odosobnienia we własnym samochodzie w celu pobrania wymazów nie stanowi złamania nakazu izolacji.
Art. 5 ustawy antyzakażeniowej określa rodzaj obowiązków, jakim obowiązane są poddać się osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wśród nich, w ust. 1 lit. I) i j) ustawodawca wymienił izolację i izolację w warunkach domowych, jako dwa odrębne rodzaje obowiązków.
Ustawa formułuje definicję izolacji i izolacji w warunkach domowych w art. 2 ust. 11 i 11a:
11) izolacja - odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby;
11a) izolacja w warunkach domowych - odosobnienie osoby chorej z przebiegiem choroby zakaźnej niewymagającej bezwzględnej hospitalizacji ze względów medycznych w jej miejscu zamieszkania lub pobytu, w celu zapobieżenia szerzenia się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych.
W świetle zacytowanych definicji nie budzi żadnych wątpliwości, że nałożenie na Skarżącą obowiązku poddania się obowiązkowej izolacji w miejscu wskazanym przez adresata decyzji, to jest ul. [...], [...] odpowiada w swej treści definicji izolacji w warunkach domowych, a wywody skarżącej zmierzające do wykazania, że korzystanie przez nią z jej własnego samochodu nie stanowiło złamania nałożonego obowiązku nie mają uzasadnionej podstawy.
Sąd podzielił natomiast zarzuty skargi wskazujące na rażące naruszenie przez organy art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i nieuzupełnienie postępowania dowodowego.
Organ I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f § 1 k.p.a., stwierdzając, że brak jest zasadności uznania, iż waga naruszenia prawa zachowaniem strony postępowania jest znikoma. Zdaniem organu Pani M. G. swoim postępowaniem stworzyła ryzyko zakażenia innych osób wirusem [...] Ponadto organ ogólnikowo powołał się na zasady prewencji. Organ II instancji podzielił tę ocenę wagi naruszenia prawa przez M. G., nie znajdując okoliczności umożliwiających zastosowanie dyspozycji art. 189f § 1 k.p.a.
Cytowany przepis formułuje warunki dopuszczalności odstąpienia od nałożenia pieniężnej kary administracyjnej. Organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu strony w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Po pierwsze, organ stwierdza, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. 189f § 1 pkt 1). Organ jest wówczas zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy. Po drugie, doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele te mogły zostać osiągnięte w ramach odrębnego postępowania toczącego się przed postępowaniem w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 2). W takim przypadku organ jest zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony. Powyższe cele mogą być osiągnięte również w wyniku wyznaczenia stronie przez organ terminu do usunięcia naruszenia prawa lub powiadomienia właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa (art. 189f § 2). Wyznaczenie takiego terminu jest fakultatywne. Jeżeli jednak strona w wyznaczonym terminie przedstawiła żądane dowody, to organ jest zobligowany do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu.
Stwierdzenie, że w sprawie doszło do popełnienia deliktu administracyjnego zagrożonego administracyjną karą pieniężną, które bez wątpienia nastąpiło, otwiera dalszy etap postępowania wyjaśniającego, w ramach którego organ prowadzący postępowanie w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej zobowiązany jest rozważyć, czy nie zachodzą podstawy do odstąpienia od ukarania w trybie art. 189f. Stanowi to konsekwencję nie tylko przyznania przez ustawodawcę rozstrzygnięciu w przedmiocie odstąpienia od ukarania charakteru decyzji związanej, a nie uznaniowej, lecz przede wszystkim ukształtowania jej jako instytucji prawnej, którą organ zobowiązany jest zastosować co do zasady z urzędu (z wyłączeniem art. 189f § 2 i 3) – spełnienie przesłanek wymienionych w komentowanym art. 189f obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 970; R. Stankiewicz [w:] Kodeks..., red. R. Hauser, M. Wierzbowski, s. 1316; S. Gajewski, Kodeks..., s. 113; M. Jabłoński [w:] Kodeks..., red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, art. 189f, nb 19). Oznacza to, że badając wystąpienie przesłanek określonych w art. 189f kpa organ powinien zastosować reguły postępowania dowodowego wyznaczone tą ustawą. W omawianej sprawie jest oczywiste, że badaniu podlega waga naruszenia prawa zachowaniem M. G. w celu ustalenia, czy można jej przypisać cechę znikomości. Organ poprzestał na stwierdzeniu, że Skarżąca swoim zachowaniem stworzyła ryzyko zakażenia innych osób wirusem [...] W żaden sposób jednak nie odniósł się do zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów, z których wynika okoliczność przeciwna:
- stanowiska Szpitala Specjalistycznego w P. z dnia [...] czerwca 2020 roku znak: [...] podpisanego przez Dyrektora szpitala W. S.
- stanowiska Szpitala Specjalistycznego w P. z dnia [...] czerwca 2020 roku, podpisanego przez Zastępcę Dyrektora placówki A. P.
- postanowienia z dnia [...] czerwca 2020 roku w sprawie [...] Prokuratury Rejonowej w P. o umorzeniu dochodzenia.
Organ nie ocenił także w żaden sposób wyjaśnień M. G. złożonych w sprawie.
Rozpoznając sprawę ponownie organy obowiązane będą uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, dokonać ich oceny i dopiero na tej podstawie ponownie ustalić, czy popełnionemu przez Skarżąca deliktowi można przypisać wagę inną niż znikoma. Ponadto, stosując zasady prewencji, organ powinien stwierdzić, czy biorąc pod uwagę postawę i motywację Skarżącej nałożona kara spełni oczekiwania prewencji – zarówno w aspekcie indywidualnym, jak generalnym.
Należy przy tym uwzględnić fakt, że nakładająca na Skarżąca obowiązek izolacji w warunkach domowych decyzja nie określała terminu jej zakończenia. Określenie " do czasu stwierdzenia braku zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego" nie może być traktowane jako wyznaczenie końca izolacji, skoro nie określono metody, jaką owo stwierdzenie miało być dokonane. Wprawdzie ustawa antyzakażeniowa nie określa czasu trwania izolacji w warunkach domowych, a w dacie podejmowania decyzji nakładającej obowiązek izolacji przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z [...] kwietnia 2020 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego, również nie zawierały w tym zakresie regulacji. Jednak w ocenie Sądu nie zwalniało to organu, który nałożył obowiązek izolacji, od sprecyzowania czasu jej trwania. Nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że nałożony obowiązek stanowi ograniczenie wolności i powinien być stosowany tylko w sytuacji i wymiarze niezbędnym do osiągnięcia założonego rezultatu.
Faktem powszechnie znanym jest, że począwszy od marca 2020 r., państwo funkcjonuje w nadzwyczajnych okolicznościach wywołanych szerzeniem się wirusa COVID-19. W związku z tym weszło w życie szereg aktów prawnych związanych z pandemią - począwszy od ustawy z 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. Od 20 marca 2020 r. do odwołania ogłoszony został na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Opracowano zalecenia Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych, Konsultanta Krajowego w dziedzinie chorób zakaźnych i Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczące postępowania z chorymi zakażonymi SARS- CoV-2, którzy nie wymagają hospitalizacji. Zgodnie z nimi po uzyskaniu dwukrotnego wyniku ujemnego, pacjenta można zwolnić z izolacji. Taki schemat został wypracowany przez specjalistów i był aktualizowany w miarę poznawania i badania nowego wirusa. W omawianej sprawie nie wyznaczono terminu badania, nie wskazano też, kiedy i gdzie Skarżąca powinna poddać się takiemu badaniu. Nie określono żadnej metody ustalenia, kiedy w ocenie organu nakładającego obowiązek izolacji nastąpi brak zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego
W takiej sytuacji organ, decydujący o nałożeniu kary pieniężnej powinien starannie rozważyć, czy wobec przyczyny złamania przez M. G. obowiązku izolacji – poddania się badaniu na obecność wirusa COVID-19 – waga jej czynu w istocie pozbawiona jest cechy znikomości, a nałożenie kary jest konieczne ze względów prewencyjnych.
Dopiero po prawidłowym i pełnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego we wskazanym zakresie organ będzie mógł dokonać oceny, czy w sprawie nie zaistniały przesłanki odstąpienia od nałożenia pieniężnej kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu Skarżącej.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem reguł określonych art. 136 § 1 k.p.a. i z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., wobec czego w związku z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 2 Ppsa. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania, które sprowadzają się do: wpisu od skargi uiszczonego w wysokości [...] zł , wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie [...]zł, ustalonego zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 615, z późn. zm.) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z [...] stycznia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło