II SA/Po 84/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Wojewody W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zwrotu nieruchomości I. uchyla w całości postanowienie Wojewody W. z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Wojewody W. na rzecz H. S. kwotę [...] zł. (... ) w tym [...] zł. (...) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz [...]zł (...) z tytułu zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może zostać wykonane. /-/ M. Kwiecińska /-/A. Łaskarzewska /-/W. Batorowicz Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu na rzecz H. S. nieruchomości. Próbę doręczenia decyzji umarzającej postępowanie podjęto za pośrednictwem operatora "L. E.". Z treści załączonego do akt sprawy potwierdzenia doręczenia przesyłki - wystawionego przez doręczyciela - wynika, że adresowana do skarżącej przesyłka awizowana była dwukrotnie ([...] r. i powtórnie – [...] r.). Ponieważ skarżąca nigdy nie podjęła pisma, organ uznał, że skutecznie dokonano doręczenia zastępczego. Pomimo to pismem z [...] r. skierowano do skarżącej informację o dokonanym doręczeniu zastępczym i "dla wiadomości" załączono sporną decyzję. W odpowiedzi na pismo Prezydenta Miasta, skarżąca złożyła w Urzędzie Miasta odwołanie od decyzji "którą otrzymała [...] r.". Wojewoda W. postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, argumentując, iż późniejsze dodatkowe przesłanie skarżącej decyzji "do wiadomości" jest faktem, który jednak nie czyni nieskutecznym doręczenia decyzji w trybie art. 44 § 4 kpa. W przewidzianym ustawą terminie skarżąca wniosła do sądu administracyjnego skargę podnosząc zarzut naruszenia art. 44 § 4 kpa i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżąca wyjaśniła, że skrzynkę listową sprawdza regularnie, a pomimo to nie znalazła informacji na temat awizowania przez "L. E." przesyłki kierowanej do niej przez Urząd Miasta. Pierwszą informację o wydaniu decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości skarżąca uzyskała [...] r. i w ustawowym terminie złożyła odwołanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, iż odwołanie złożono po terminie, a strona nie wniosła o jego przywrócenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie wydano, bowiem z naruszeniem przepisów postępowania. Procedura dokonywania doręczeń pism została uregulowana w Rozdziale 8 Działu I ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa). W myśl art. 39 kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Tryb tzw. doręczenia zastępczego unormowany został w art. 44 kpa, w myśl którego w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa i w przypadku doręczenia pisma przez pracownika urzędu miasta lub upoważnioną osobę lub organ – jak w niniejszej sprawie - pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie miasta (art. 44 § 1 pkt 2). Przewidzianą w kpa zasadą jest dokonywanie doręczeń przez pocztę. W literaturze przedmiotu prezentowane jest natomiast stanowisko, iż doręczanie pism przez pracowników organu albo inne upoważnione osoby lub organy powinno być ograniczone do przypadków szczególnie uzasadnionych (A. Wróbel, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005 s. 348). Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, dlaczego nie skorzystano z trybu przewidzianego art. 39 kpa. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, iż organ podjął próbę doręczenia skarżącej korespondencji za pośrednictwem świadczącego usługi przewozu przesyłek oraz usług pocztowych "L. E.". Skuteczność doręczenia decyzji Prezydenta Miasta w niniejszej sprawie uwarunkowana była, więc spełnieniem przesłanek określonych w art. 44 § 1 pkt 2 kpa. Zauważyć jednak należy, że z załączonego do akt sprawy potwierdzenia doręczenia przesyłki wynika jedynie, iż awizowano dokument o sygn. [...]. Brak natomiast jednoznacznego wskazania, że awizowana była decyzja Prezydenta Miasta z [...] r. Tymczasem, dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 44 kpa konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że adresat został zawiadomiony w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać (por. wyrok NSA z 31.01.2006 r., sygn. I FSK 565/05). W przypadku dokonywanego, jak w niniejszej sprawie, doręczenia przez upoważniony podmiot, pismo należało złożyć na okres 14 dni w Urzędzie Miasta L.. Tymczasem, bezspornym jest i wynika to z treści pouczenia zawartego na załączonym do akt wzorze awiza/powtórnego awiza (k. [...] akt administracyjnych), że awizowane pismo można było odebrać osobiście w "Biurze Obsługi Klienta" mieszczącym się pod wskazanym adresem i czynnym od poniedziałku do piątku w godzinach od [...]-[...] lub poprzez kontakt telefoniczny pod podanym numerem telefonu. Zaistniały stan faktyczny wskazuje na niespełnienie warunków doręczenia wynikających z art. 44 § 1 pkt 2 kpa. Uregulowany w tym przepisie sposób doręczenia stanowiący fikcję prawną nie może budzić wątpliwości. W przedmiotowej sprawie tzw. doręczenie zastępcze budzi wątpliwości, nie można, więc przyjąć, że doszło w ten sposób do skutecznego doręczenia korespondencji. Nie można, również było podzielić stanowiska Wojewody w kwestii oceny prawidłowości dokonanego przez organ I instancji doręczenia zastępczego. Tymczasem, dopiero skuteczne doręczenie decyzji powoduje związanie nią organu, który ją wydał i otwiera czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Reasumując, należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy uwzględnieniu stawek wynagrodzenia adwokackiego wynikających z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm. ) O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec bezskuteczności doręczenia zastępczego w niniejszej sprawie, przy ponownym jej rozpoznaniu, rzeczą organu będzie przede wszystkim ustalenie czy sporna decyzja Prezydenta Miasta w ogóle weszła do obrotu prawnego. Dopiero jednoznaczne ustalenia w tym zakresie pozwolą na dokonanie prawidłowej oceny zasadności, czy też dopuszczalności złożonego przez skarżącą odwołania. /-/ M. Kwiecińska /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz