II SA/Po 842/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]czerwca 2008r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania sprawności w zakresie kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]lutego 2008r. Nr [...], II. przyznaje adwokatowi Ł. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę [...]-zł ([...]) w tym kwotę [...]-zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Kamieńska II SA/Po 842/08 Uzasadnianie Decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Prezydent Miasta P., na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), orzekł o skierowaniu A. P. na badania lekarskie, jako posiadającą uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, z powodu informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W odwołaniu od powyższej decyzji A.P. wskazała, że informacje o zastrzeżeniach o jej stanie zdrowia przesłała babcia, z którą nie utrzymuje kontaktu od ponad 7 lat. Przesyłana opinia psychologiczna została wydana na życzenie skarżącej dla potrzeb toczącego się przed sadem powszechnym postępowania z powództwa jej ojca przeciwko skarżącej i jej matce o odwołanie darowizny mieszkania spółdzielczego. Skarżąca podała nadto, że posiada prawo jazdy bezterminowe, bez żadnych ograniczeń zdrowotnych od dnia [...].02.2001r, nie spowodowała żadnej kolizji drogowej, nie ma żadnych punktów karnych, nigdy nie leczyła się u psychiatry i nie zażywa żadnych środków psychotropowych, nie leczy się przewlekle, jest studentką VI roku medycyny ze średnią ocen za cały okres studiów 4,3, posiada dorobek naukowy, aktywnie pracuje w Stowarzyszeniu A oraz w Towarzystwie Naukowym Uniwersytetu Medycznego w P . Na potwierdzenie skarżąca załączyła stosowne zaświadczenia. Zdaniem skarżącej decyzja o skierowaniu na badania lekarskie oparte jedynie na opinii psychologicznej o sytuacyjnych trudnościach adaptacyjnych i wsparciu psychicznym psychologa w trudnym dla rodziny skarżącej okresie jest bezzasadna i podjęta bez znajomości kontekstu i okoliczności całej sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego dla niniejszego postępowania nie ma znaczenia przyczyna zaburzeń wskazana w załączonej przez A.P. opinii psychologicznej, lecz fakt ich powstania. Organ wskazał, że wobec udokumentowanych wątpliwości co do stanu zdrowia organy powinny były podjąć działania przewidziane prawem w celu weryfikacji tych wątpliwości przez uprawnionego lekarza. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi A.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżąca powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu, a nadto wskazała, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie jest krzywdząca, sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i stanowi jawne naruszenie godności i dobrego imienia. Stanowi dowód, iż wizyty u psychologa i rozmowy terapeutyczne są nadal traktowane na równi z chorobą psychiczną i wyizolowaniem ze społeczeństwa. Skarżąca podniosła nadto, że z opinii wynikało że wskutek silnej mobilizacji realizowała ona perfekcyjnie wszystkie zadania związane ze studiami. Skarżąca funkcjonuje prawidłowo, nie stanowi niebezpieczeństwa dla ruchu drogowego, ukończyła studia i zdobyła dorobek naukowy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Skarżąca załączyła do akt dyplom ukończenia Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w P. z wynikiem ponad dobrymi i podała na rozprawie, że podjęła pracę jako stażystka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności decyzji sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art.145 § 1 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego rozważenia i omówienia zebranego w sprawie materiału dowodowego, które to uchybienie proceduralne miało istotny wpływa na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Skutkuje to przyjęciem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treść ( por. wyrok NSA z dnia 4.07.2001r., I SA 1768/99, lex nr 54171). Przenosząc te ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zdaniem Sądu, organ odwoławczy niedostatecznie rozważył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod katem ustalenia czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącej, mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów w rozumieniu § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7.01.2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 2, poz. 15). Sad orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19.02.2008r. w sprawie I OSK 117/07, iż celem wprowadzonego przez ustawodawcę art. 122 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest zagwarantowanie bezpieczeństwa w ruchu, przy równoczesnym zachowaniu praw podmiotowych osób, które na ewentualne badania są kierowane. W tym celu w ust. 1 pkt 1-6 przepisu w sposób enumeratywny wymieniono przypadki, gdy organ może skierować osobę fizyczną na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ponadto w myśl § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 123 ustawy (i obowiązującego na dzień wydawania w sprawie decyzji), starosta mógł skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Oznacza to, że nie jakiekolwiek zastrzeżenia w tym względzie dają podstawę do wydania takiego skierowania. W świetle podanych przepisów organ winien kierować się ich ścisłą interpretacją i kierować na badania dopiero po starannym zebraniu i rozważeniu materiału dowodowego, wskazującego jednoznacznie na uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy. Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy w ogóle nie rozpatrzył złożonych przez skarżącą dokumentów świadczących o odnoszonych przez nią sukcesach naukowych i wysokiej zdolności skarżącej do pokonywania trudności, umiejętności koncentracji nad wykonywanymi zadaniami. W tej sytuacji wydanie przez organ decyzji jedynie na podstawie pochodzącej z dnia [...] 06.2007r opinii psychologicznej, opisującej emocjonalne trudności skarżącej z powodów skomplikowanej sytuacji rodzinnej, bez rozpatrzenia innych dowodów należy uznać za nieuzasadnione. Ponadto organ nie wziął w ogóle pod uwagę, iż z treści opinii jasno wynika, że obniżone u skarżącej poczucie bezpieczeństwa związane z konfliktem rodzinnym nie przeszkadza jej w perfekcyjnym wykonywaniu zadań. Należy bowiem zauważyć, iż - jak podkreśla się w piśmiennictwie - "podstawą wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem" (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu danej osoby. W tym kontekście stwierdzić wypada, iż niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa, może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (por. R.A. Stefański, Komentarz do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005 r.). Warto zaznaczyć, iż termin "zdrowie psychiczne", rozumiany jako część ogólnego pojęcia "zdrowie", odnosi się do dobrego samopoczucia psychicznego i emocjonalnego. Zdrowie psychiczne definiuje się jako zdolność każdego człowieka do normalnego rozwoju i funkcjonowania umysłowego. Czyli zdrowym psychicznie jest człowiek, u którego praca mózgu, układu nerwowego, układu narządów zmysłów i układu hormonalnego nie jest zaburzona, tak że może sprostać wymogom życia codziennego, a jego zachowania są podobne do większości ludzi, których nazywamy normalnymi. (por. Encyklopedia PWN 1998 r. Warszawa). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze powyższe rozważania i w ich świetle ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy. Reasumując, wobec niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Orzeczenie w pkt III znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a. /-/ Barbara Drzazga /-/Aleksandra Łaskarzewska Barbara Kamieńska Za nieobecnego sędziego korzystającego z urlopu uzasadnienie wyroku podpisał sędzia B. Drzazga /-/ B. Drzazga BR