II SA/Po 843/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-11-16

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega merytorycznemu rozpoznaniu, jeśli skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega merytorycznemu rozpoznaniu w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżąca M. C. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, rodzinną i finansową.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015r na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżąca M. C. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, domaga się zatem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z czwórką uczących się dzieci. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości o wartości powyżej [...] zł., czy oszczędności. Miesięczne dochody rodziny wynoszą [...] zł netto, na które składa się zasiłek rodzinny na dzieci, świadczenie z funduszu alimentacyjnego oraz zasiłek żywnościowy. Skarżąca jest bezrobotna. Wyszczególniła, że wydatki to opłata za prąd – [...] zł, Polsat TV cyfrowa i internet [...] zł, Oręż TV i internt [...] zł, pożyczka [...] zł, telefony [...] zł, mieszkanie [...] zł, wyżywienie syna w Ośrodku [...] zł, potrzeby syna [...] zł, dojazdy do Ośrodka [...] zł, bilety miesięczne [...] zł, gaz [...] zł, RTV [...] zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.). Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe, rodzina utrzymuje się z zasiłków oraz świadczeń z pomocy społecznej w łącznej wysokości [...]zł netto miesięcznie. Dochód ten w całości przeznacza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania rodziny skarżącej i nie pozwala na poczynienie oszczędności celem opłaty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie posiada też wartościowych składników majątkowych, a także nie dysponuje oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata z urzędu. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło