II SA/Po 843/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1. zwolnić skarżącego J. C. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. C. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżący J. C. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Zgodnie z pouczeniem zawartym na formularzu - w punkcie 3 pouczenia, gdy w rubrykach występuje tekst oznaczony znakiem "*" niepotrzebną treść należy skreślić. Skarżący nie skreślił żadnej z pozycji dotyczącej zakresu wniosku o prawo pomocy, zatem przyjąć należy, że domaga się prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, który w rubryce 4.2 wymieniony jest w pierwszej kolejności. Przy czym zaznaczyć należy, że w ramach prawa pomocy przyznany może być tylko jeden profesjonalny pełnomocnik z katalogu wskazanego w rubryce 4.2 formularza. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie stać go na opłacenie wpisu we wszystkich 7 sprawach zainicjowanych przed WSA w Poznaniu oraz opłacenie pełnomocnika. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i utrzymują się z jego zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] zł przez pierwsze 90 dni (od 19 września 2016r.), a następnie [...] zł oraz z wynagrodzenia za pracę jego żony w wysokości [...]zł netto miesięcznie. Skarżący podał, że posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m², gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, dwa budynki gospodarcze oraz [...] kur. Nadto skarżący oświadczył, że posiada samochód osobowy marki Volkswagen Passat z 2000 r. Żona skarżącego nie posiada żadnego majątku. Skarżący podał, że stałe zobowiązania stanowi: opłata za prąd [...] zł miesięcznie, zakup węgla [...]zł rocznie, butli z gazem [...] zł miesięcznie, leczenie i leki [...] zł miesięcznie. Nadto wskazał, że nie posiada żadnego innego majątku, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skarżący podał, że 26 marca 2015r. uległ wypadkowi przy pracy i z tego tytułu korzystał z zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, aktualnie przebywa na zasiłku dla bezrobotnych. Powtórzył, że żona uzyskuje tylko wynagrodzenie w wysokości [...]zł brutto miesięcznie. Oświadczył, że wraz z żoną nie posiadają żadnych rachunków bankowych, oszczędności, czy kredytów i pożyczek. Posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, uprawia zboża i ogórki, które sprzedaje na targowisku. Koszty tej działalności to rocznie [...] zł za paliwo, [...] zł koszenie, [...] zł nawozy. Dopłaty wynoszą jednorazowo [...] zł. Nadto oświadczył, że posiada samochód dostawczy z 2004r. Wyszczególnił koszty utrzymania domu: [...]zł zakup węgla na rok, [...] zł opłata za prąd co drugi miesiąc, [...] zł podatek rolny, [...] zł co dwa miesiące za odpady komunalne, [...] zł miesięcznie za leki, dodatkowe jednorazowe opłaty za leczenie i badania [...] zł. Na dowód powyższego przedłożył kserokopie faktur za media, decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną, PIT-11 za 2015r., z którego wynika, że uzyskał przychód z tytułu zasiłku pieniężnego z ubezpieczenia społecznego w łącznej wysokości [...] zł, oraz ze stosunku pracy w wysokości [...] zł. Przepis art. 246 §1 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06). Wobec powyższego, ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że taki wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa wnioskodawcy uzasadnia stanowisko, że nie dysponuje środkami potrzebnymi na zapłacenie kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący zainicjował 7 spraw przed Sądem, w których wymagane są koszty sądowe. Z dochodów w łącznej wysokości [...] zł pochodzących z zasiłku dla bezrobotnych oraz z wynagrodzenia za pracę żony skarżącego, ponoszą wszystkie stałe koszty koniecznego utrzymania domu i rodziny. Skarżący wspiera budżet domowy dochodami z prowadzonej drobnej działalności rolniczej. Reguluje wszystkie zobowiązania i nie podał, by miał przy tym jakieś zaległości płatnicze. Nie korzystają też z pożyczek i kredytów. Z uwagi na stan zdrowia skarżący ponosi zwiększone wydatki na leki i leczenie. Zaznaczyć należy, że skarżący wykorzystuje posiadany majątek nieruchomy na zaspokojenie potrzeb bytowych i wsparcie domowego budżetu. Z przedstawionej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego oraz jego rodziny wynika, że po zaspokojeniu koniecznych potrzeb swojego utrzymania nie pozostają wolne środki, które mógłby przeznaczyć na koszty sądowe należne w niniejszej sprawie oraz koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska