II SA/Po 847/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005r. przy udziale sprawy ze skargi K.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/B. Kamieńska Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. – działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane – nakazał Prezesowi Zakładu A Sp. z o.o. w G. wykonanie w terminie do dnia [...] maja 2003r. czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót – związanych z budową odcinka nr X sieci wodociągowej w T. – do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia właściwego organu na użytkowanie tego odcinka, a mianowicie: przedłożenie zaświadczenia Urzędu Gminy w G. o przeznaczeniu terenu przebiegu wodociągu w planie zagospodarowania przestrzennego (z opinią czy przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń tego planu), inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej odcinka nr X sieci, 3 egzemplarzy inwentaryzacji technicznej wraz z oceną techniczną wykonanych robót i potwierdzeniem przydatności obiektu do użytkowania oraz protokołów wymaganych badań, stwierdzeń i odbioru przedmiotowej sieci. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że sporna sieć wodociągowa – realizowana w latach 1991 - 1994 przez Społeczny Komitet Budowy Wodociągu i Urząd Gminy w G. – przebiega m.in. przez działki nr [...] i [...] we wsi T., wbrew woli ich właściciela i nie została ona geodezyjnie zinwentaryzowana. Brakuje również dokumentacji technicznej przedmiotowego odcinka sieci. Wykonanie zaleconych czynności pozwoli na uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. J. negując możliwość wydania pozwolenia na użytkowanie spornego odcinka sieci. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej nałożonych obowiązków i uchylił pozostałą część decyzji w części dotyczącej terminu ich wykonania, wyznaczając ten termin na dzień [...] lipca 2003 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy powtórzył argumenty organu I instancji. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. J. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, albowiem według niego przedłużenie terminu do dokonania określonych czynności stronie, która złamała prawo, przeprowadzając bez pozwolenia wodociąg przez jego działkę budowlaną, zostało dokonane bezpodstawnie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Z uzasadnienia decyzji organów administracyjnych pierwszej i drugiej instancji wynika, iż budowa sieci wodociągowej z przyłączami w miejscowościach C., T., S., W. i T. była realizowana w latach 1991-1994. Oznacza to, że w stosunku do tej inwestycji w zakresie nie objętym pozwoleniem na budowę z dnia [...] września 1991r., powinno być prowadzone postępowanie przewidziane w art. 37, art. 40 i art. 42 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 78, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z dnia 07 lipca 1994r. (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), a nie postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 prawa budowlanego z 1994r. Postępowanie to może zakończyć się albo decyzją nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu – jeśli obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi (art. 37 ust. 1 pkt 1, 2 prawa budowlanego z 19974r.) – albo decyzją zezwalającą na użytkowanie obiektu, poprzedzone decyzją zawierającą nakaz dokonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia inwestycji i jej terenu do stanu zgodnego z prawem (art. 40 i 42 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r.). Ze wskazanych przepisów wynika, że przed przystąpieniem do legalizacji samowoli budowlanej należy wykluczyć istnienie przesłanek wskazanych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974r. powodujących konieczność orzeczenia rozbiórki. Art. 37 oraz art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974r. wykluczają się wzajemnie i odnoszą się do odmiennych stanów faktycznych. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zaaprobował nałożenie w punkcie 1 decyzji legalizacyjnej organu pierwszej instancji obowiązku przedłożenia "zaświadczenia Urzędu Gminy w G. o przeznaczeniu terenu przebiegu wodociągu w planie zagospodarowania przestrzennego z opinią, czy przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń tego planu", co wskazuje na zamiar badania zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego dopiero w tej fazie postępowania. Jeśli – po wykluczeniu istnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 – organ orzekający dojdzie do wniosku, że samowolę budowlaną można legalizować, to w dalszym postępowaniu nie będzie miał obowiązku ustalenia, czy inwestorowi przysługuje prawo dysponowania nieruchomością. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny miedzy innymi w wyroku z dnia 04 listopada 1991r. sygn. IV SA 927/91, udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 42 prawa budowlanego z 1994r.) nie przesądza o prawie własności gruntu i nie ma bezpośrednio wpływu na ustalenie tych spraw. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3, art. 152 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/B. Kamieńska kk