II SA/Po 85/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr/ Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę /-/W.Batorowicz /-/A.Zieliński /-/B.Drzazga Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta, po ponownym rozpatrzeniu wniosku Zarządu Miejskiego w S., orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Gminy S. nieruchomości przeznaczonej pod budowę ulicy [...], stanowiącej własność J.P., położonej w S., oznaczonej numerami geodezyjnymi działek nr [...]o pow. [...]ha i nr [...] o pow. [...]ha, dla której Sąd Rejonowy w Śremie prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. Jednocześnie organ ustalił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...],-zł., ustalając termin zapłaty odszkodowania jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 112, 113, 128 ust. 1, 130 i 132 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.Dz.U. z 2000r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek Zarządu Miejskiego w S. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego został uzasadniony potrzebą realizacji celu publicznego – budowy ulicy [...] w S. Przeprowadzone w dniu [...]r. rokowania z właścicielem nieruchomości nie dały rezultatu, bowiem J.P. nie wyraził zgody na zbycie nieruchomości. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r. Nr [...] i decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości z dnia [...]r. Nr [...] określiły niezbędny teren dla realizacji celu publicznego jakim jest budowa ulicy [...]. Starosta wyznaczył J.P. dwumiesięczny termin do zawarcia umowy, a następnie po upływie terminu wszczął postępowanie wywłaszczeniowe, zgodnie z art. 115 u.g.n. W dniu [...]r. przeprowadzono rozprawę, na której Zarząd Miejski podtrzymał swój wniosek, a J.P. wniósł o nieuwzględnienie wniosku, bowiem jego zdaniem budowa odcinka ulicy [...] nie jest konieczna. W toku postępowania Burmistrz uzupełnił braki wniosku o wywłaszczenie, załączając pełnomocnictwa dla Kierownika Wydziału Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w S. do prowadzenia rokowań. Stosownie do art. 128 ust. 1 i art. 130 ust. 1 i 2 u.g.n organ powołał rzeczoznawcę majątkowego, B.N., która określiła ostatecznie w operacie szacunkowym z dnia [...]r. wartość wywłaszczonej nieruchomości na kwotę. [...],-zł. Na rozprawie administracyjnej w dniu [...]r. strony podtrzymały swoje stanowiska, a J.P. nie wniósł do operatu szacunkowego żadnych uwag. Zdaniem organu pierwszej instancji, budowa ulicy [...] jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.g.n., a ponieważ strony nie doszły do porozumienia koniecznym więc stało się wywłaszczenie nieruchomości stanowiącej własność J.P. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.P., domagając się jej uchylenia. Skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 112 ust. 3 u.g.n. poprzez przyjęcie, że w sprawie istnieje cel publiczny, naruszenie art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności, naruszenie art. 107 § 3 kpa przez brak faktycznego uzasadnienia decyzji, naruszenie art. 8 kpa, bowiem już raz przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona, a następnie zwrócona wobec niezrealizowania celu wywłaszczenia. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazując na przebieg postępowania wywłaszczeniowego, wskazał, że wniosek o wywłaszczenie zawierał treść wymaganą przepisami art. 116 ust. 1 u.g.n., a dołączone do wniosku dokumenty są zgodne z dokumentami wymienionymi w art. 116 ust. 2 tejże ustawy. Procedura poprzedzająca wydanie decyzji wywłaszczeniowej była prawidłowa, przeprowadzone też zostały rokowania między gminą a właścicielem wywłaszczonej nieruchomości, przed złożeniem wniosku o wywłaszczenie. Został też wyznaczony J.P. termin do zawarcia umowy zgodnie z art. 115 ust. 2 ustawy. W toku postępowania sporządzony został operat szacunkowy i przeprowadzono rozprawę wywłaszczeniowo – odszkodowawczą. Zgodnie z art. 6 pkt 1 u.g.n. do celów publicznych zalicza się m.in. budowę dróg, a więc budowa ulicy [...], planowana na wywłaszczonych działkach, jest celem publicznym. Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...] (ważną do dnia [...]r.) ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy ulicy [...], o jezdni dwupasmowej, z chodnikiem, parkingiem, siecią kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz oświetleniem ulicznym na terenie obejmującym m.in. działki nr [...] i [...]. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 112 – 113 u.g.n., a więc decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Zdaniem organu do wyliczenia odszkodowania prawidłowo zostały zastosowane art. 128 – 134 u.g.n. i § 37 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.11.2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U.z 2002r., Nr 230, poz. 1924). Zdaniem organu odwoławczego zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu nie są trafne, a organ pierwszej instancji ustalił wszystkie niezbędne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi J.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze J.P. podtrzymał zarzuty wymienione w odwołaniu, uznając że również organ odwoławczy dopuścił się naruszenia wskazanych tam przepisów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami wywłaszczenie może nastąpić jeżeli: - nieruchomość jest przeznaczona w planie miejscowym na cele publiczne, - cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pobawienie lub ograniczenie praw do nieruchomości, - nieruchomości nie można nabyć w drodze umowy. Zgodnie z art. 113 ust. 1 u.g.n. nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpił Zarząd Miejski w S. wskazując jako cel wywłaszczenia budowę drogi – ul. [...]. Wskazany we wniosku cel wywłaszczenia nieruchomości stanowi realizację celu publicznego wymienionego w art. 6 pkt. 1 u.g.n. Gmina złożyła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r., ważną do dnia [...]r., o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą zostały objęte działki nr [...] i [...], stanowiące własność skarżącego, z przeznaczeniem ich na budowę drogi. Zgłaszając wniosek Gmina wskazała, że zgodnie z art. 114 u.g.n. zwróciła się do skarżącego o podjęcie rokowań w sprawie sprzedaży działek, ale skarżący odmówił sprzedaży gruntu i swoje negatywne stanowisko podtrzymywał w toku całego postępowania wywłaszczeniowego. Niewadliwe jest więc stanowisko organów administracji, iż niemożliwe było nabycie nieruchomości w drodze umowy. Złożony przez Gminę wniosek odpowiadał wymaganiom określonym a art. 116 u.g.n. W toku postępowania wywłaszczeniowego przeprowadzona została rozprawa administracyjna z udziałem skarżącego (art. 118 u.g.n.), wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło zgodnie z wymogami art. 115 ust. 2 u.g.n. Stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8.03.1990r. ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania te obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Gmina realizując swe ustawowe obowiązki dotyczące budowy dróg gminnych, podejmuje uchwały przeznaczające określone tereny na ich budowę w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, a następnie pozyskując tereny dla takiego zamierzenia, podejmuje działania dla ich budowy. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, gmina samodzielnie decyduje o zaspokojeniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym o konieczności budowy określonych dróg gminnych. Organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe nie mógł poddać kontroli tego, czy zamiary inwestycyjne gminy są trafne, a jedynie mógł badać czy zamierzona inwestycja należy do kategorii inwestycji przewidzianych w art. 6 u.g.n., czy nieruchomość nie może być nabyta w drodze umowy, czy cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób, czy wniosek o wywłaszczenie oraz postępowanie wywłaszczeniowe było prowadzone zgodnie z przepisami rozdziału 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (patrz: wyrok NSA z 5.07.1999r., IV SA 1093/97. LEX 48647). Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie przesłanki wywłaszczenia, przewidziane w art. 112 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami, zostały zachowane, a więc decyzji organu odwoławczego nie można zarzucić naruszenia prawa. Również uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 kpa, bowiem zawiera wszystkie istotne do rozpatrzenia niniejszej sprawy ustalenia i rozważania prawne. Również operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, B.N. w dniu [...]r., został sporządzony zgodnie z przepisami art. 128 – 134 u.g.n. i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.11.2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2002r., Nr 230, poz. 1924). Skarżący w trakcie postępowania wywłaszczeniowego wyliczeń operatu szacunkowego nie kwestionował. Brak jest również przeszkód do ponownego wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego odnośnie nieruchomości poprzednio wywłaszczonej po je zwrocie z powodu niezrealizowania celu określonego w poprzedniej decyzji wywłaszczeniowej. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08. 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. /-/W.Batorowicz /-/A.Zieliński /-/B.Drzazga hp