II SA/Po 852/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego; oddala skargę. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga IISA/Po 852/10 Uzasadnienie Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] 2010r. uchylił decyzję własną z dnia [...] 2009r. przyznającą J. M. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł miesięcznie na okres 6 miesięcy od dnia [...]września 2009r. do dnia [...] lutego 2010r. na pokrycie opłat za zajmowany lokal przy ul. [...] w [...] oraz przyznał J. M. na ten sam okres i na ten sam cel dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie, wskazując, że w skład dodatku mieszkaniowego wchodzi ryczałt na zakup opału w wysokości [...]zł. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 7 ust. 1 i 5, art. 2,3,5,6,8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że we wniosku z dnia [...] sierpnia 2009r. J. M. wystąpiła o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie opłat za zajmowany lokal nr [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] 2009r. przyznano J. M. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres 6 miesięcy od dnia [...]09.2009r. do dnia [...]02.2010r. W dniu [...]r. [...] Centrum Świadczeń otrzymało informację, że w okresie od lutego 2009r. do listopada 2009r. T. M. wpłacał J. M. świadczenia alimentacyjne, których J. M. nie wykazała w deklaracji o dochodach, składając wniosek z dnia [...]08.2009r. Jak wynika z potwierdzeń odbioru, wnioskodawczyni w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, tj. w maju, czerwcu i lipcu 2009r. otrzymała od T. M. łączną kwotę [...]zł tytułem świadczenia alimentacyjnego. W związku z powyższym organ, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa, postanowieniem z dnia [...]2010r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją administracyjną z dnia [...]2009r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych za dochód uważa się wszelkie dochody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Organ wskazał, że biorąc pod uwagę treść w/w cytowanego przepisu do dochodu należy wliczać otrzymane alimenty, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, świadczenia rodzinne oraz dodatki do zasiłku rodzinnego oraz świadczenie pielęgnacyjne. Dochodem są wszelkie środki finansowe i rzeczowe uzyskane i wydatkowane na utrzymanie, w tym dochody uzyskiwane z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego przysługującego J. M. w okresie od dnia [...]09.2009r. do dnia [...]02.2010r. organ wziął pod uwagę wydatki w kwocie łącznej 432,93zł. Całkowita powierzchnia zajmowanego lokalu wynosi [...]m2, powierzchnia po uwzględnieniu normy wynosi [...]m2, a normatywna powierzchnia dla 1 osoby wynosi 35m2. Obliczone wydatki na normatywną powierzchnię użytkową lokalu wynoszą 560,21zł, z tego 70% wydatków wynosi 392,15zł. Wysokość dochodu uzyskanego przez J. M. w okresie od maja do lipca 2009r. wyniosła łącznie [...]zł, średni dochód miesięczny wyniósł [...]zł, a wydatki własne gospodarstwa domowego w wysokości 15% wynoszą [...]zł. Kryterium dochodowe dla wieloosobowego gospodarstwa domowego wynosiło 843,88zł, średni miesięczny dochód stanowi kwota [...]zł, obliczona kwota nadwyżki to [...]zł. Z powyższego wynika, że wysokość dodatku mieszkaniowego wynosi [...]zł (wydatki na powierzchnię normatywną - 560,21zł – wydatki, jakie powinien ponieść najemca - 391,90zł – kwota nadwyżki - [...]zł). Organ wskazał, że argumenty podniesione w piśmie wnioskodawczyni z dnia[...].03.2010r. nie mają istotnego znaczenia dla sprawy w świetle treści art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Od powyższej decyzji odwołała się J. M., podnosząc że pieniądze otrzymane od T. M., ojca dzieci, nie były świadczeniami alimentacyjnymi, bowiem były przeznaczone na niewielkie podarunki i prezenty. Ponadto skarżąca przedstawiła ciężką sytuację mieszkaniową, zdrowotną i materialną jej i dzieci. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2010r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu pierwszej instancji. W szczególności organ odwoławczy podniósł, że bezsporne jest, że J. M. w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku tj. w maju, czerwcu i lipcu 2009r. otrzymała od T. M. kwotę [...],-zł, której nie wykazała w deklaracji o wysokości dochodów dołączonej do wniosku z dnia [...]08.2009r. Ujawnienie tej okoliczności słusznie stało się przyczyną wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, bowiem wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od osiąganych dochodów gospodarstwa domowego. Zaistniała zatem przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Skoro zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, organ był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa i przyznania dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości. Organ odwoławczy wskazał, że przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego bierze się pod uwagę dochód wszystkich członków gospodarstwa domowego z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku oraz wydatki, wymienione w art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych potwierdzone przez zarządcę nieruchomości z miesiąca, w którym składany jest wniosek. Organ podniósł, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby ona lub jej dzieci legitymowały się orzeczeniami Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, z których wynika konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Porównując wysokość dochodu, ustalonego zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy i wysokość wydatków wyliczonych w sposób określony w art. 6 ustawy i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28.12.2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wyliczył przysługujący J. M. dodatek mieszkaniowy na kwotę [...]zł ( w tym ryczałt na zakup opału w kwocie [...]zł). Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżąca podała, że nie zgadza się na obniżenie dodatku mieszkaniowego, bowiem od października 2009r. utraciła dochody z tytułu alimentów, zasiłku rodzinnego, zasiłku na rozpoczęcie roku szkolnego. Ponadto utraciła prawo do renty socjalnej, zasiłek rehabilitacyjny i zasiłek na kształcenie syna A. Skarżąca twierdziła również, że pieniądze otrzymywane od maja do lipca 2009r. nie stanowiły alimentów, a były przeznaczone na drobne prezenty, potrzeby szkolne, odzież dla dzieci. Podkreśliła również ciężką sytuację zdrowotną i mieszkaniową rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie skarżąca złożyła pismo z dnia 10.02.2011r., w którym powtórzyła dotychczasowe zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu czy w toku rozpoznawania sprawy, organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 143 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą rozpoznania skargi są akta sprawy, a więc stan faktyczny i prawny istniejący w dniu zaskarżonego aktu ( art.133 P.p.s.a.). Zgodnie z art.145 §1 P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w postępowaniu wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stanowiącą podstawę prawną do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową, wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 i 145a kpa). W sytuacji gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ administracji państwowej stwierdzi, że przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła, to kolejnym etapem winno być przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. W rezultacie w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ wydaje decyzję, w której zgodnie z art. 151 kpa: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Nie uchyla się też decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 §2 kpa). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organ prawidłowo postanowieniem z dnia [...]2010r. wznowił, na podstawie art. 149 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, postępowanie administracyjne w sprawie przyznania J. M. dodatku mieszkaniowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]2009r. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Niespornym było, że skarżąca w okresie od maja do lipca 2009r. otrzymała od T. M., ojca dzieci [...], z którymi skarżąca mieszka i z którymi prowadzi gospodarstwo domowe, pieniądze w łącznej kwocie [...]zł. Zgodnie z oświadczeniem T. M. wpłaty te stanowiły alimenty, do uiszczenia których był zobowiązany na podstawie orzeczeń sądów powszechnych. Dochody te nie zostały uwzględnione przez skarżącą we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, złożonym w dniu [...] sierpnia 2009r. i przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego w decyzji z dnia [...]2009r. Zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatku mieszkaniowym (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) zwanej dalej ustawą, stanowiącej podstawę materialnoprawną decyzji wydanych w niniejszej sprawie, wysokość dodatku mieszkaniowego zależy m.in. od dochodów osiąganych w gospodarstwie domowym wnioskodawcy w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku. Zatem w sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej, okazało się że dochody które stanowiły podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego były wyższe od wykazanych we wniosku skarżącej złożonego w dniu [...]08.2009r. i uwzględnionych przez organ I instancji przy wydawaniu decyzji z dnia [...]2009r., zaistniały podstawy do wznowienia postępowania i rozstrzygnięcia na nowo o istocie sprawy, tj. ustalenia dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości. Zgodnie z art.3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Treść cytowanych wyżej przepisów wskazuje, że nietrafne są zarzuty skarżącej, iż organy przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego nie powinny uwzględnić otrzymanej przez nią od T. M. w okresie od maja do lipca 2009r. kwoty [...]zł., albowiem nie są to świadczenia, których nie wlicza się do obliczania dochodu przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, działając zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 7 i 77 § 1 kpa, bardzo wnikliwie zbadały wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (wysokość uzyskanych dochodów w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wielkość powierzchni mieszkaniowej i wyposażenie lokalu w określone instalacje, wydatki na utrzymanie lokalu ponoszone w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku) i prawidłowo dokonały wyliczenia przysługującego skarżącej dodatku mieszkaniowego w wysokości [...]zł,, w tym ryczałtu na zakup opału w kwocie [...]zł, zgodnie z regułami określonymi w przepisach art. 6 ustawy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.). Należy zauważyć, że argumenty podniesione przez skarżącą w skardze, w piśmie z dnia 10.02.2011r. oraz na rozprawie nie mogły odnieść skutku, bowiem jak już wyżej wskazano, przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego brane są pod uwagę dochody z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, a więc zmiana sytuacji majątkowej członków gospodarstwa domowego skarżącej powstała we wrześniu 2009r., czy też w okresie późniejszym nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego organy, stosując ustawę ,nie biorą też pod uwagę stanu zdrowia członków gospodarstwa domowego, poza przypadkiem określonym w art. 5 ust. 3 ustawy, kiedy to zwiększa się powierzchnię normatywną o 15m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Skarżąca, składając wniosek, takim orzeczeniem nie dysponowała. Również pozostałe argumenty skarżącej dotyczące jej sytuacji rodzinnej nie mogły odnieść skutku w świetle przepisów ustawy. Reasumując, Sąd rozpoznając skargę nie dopatrzył się w działaniu organów orzekających w sprawie naruszeń przepisów procedury i prawa materialnego, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona. /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga