II SA/Po 852/16

WyrokWSA w Poznaniu2017-04-05

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie rozbudowanej części budynku do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 K.p.a. na wniosek strony, mimo trwającego postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca doprowadzenie rozbudowanej części budynku do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę, będąca reakcją na samowolę budowlaną i stanowiąca sankcję za naruszenie przepisów prawa budowlanego, nie może zostać uchylona ani zmieniona w trybie art. 155 K.p.a. Zastosowanie tego przepisu w takiej sytuacji byłoby sprzeczne z przepisami prawa budowlanego, zasadą wykonywania decyzji administracyjnych oraz ideą egzekucji administracyjnej, a także prowadziłoby do powrotu stanu niezgodności z prawem.
Stan faktyczny
Strony wniosły o uchylenie decyzji z 1992 r. nakazującej doprowadzenie rozbudowanej części budynku do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, argumentując jej bezprzedmiotowość i wykonanie. Organy administracji odmówiły uchylenia, wskazując, że decyzja stanowi reakcję na samowolę budowlaną i jej uchylenie byłoby sprzeczne z prawem budowlanym oraz zasadą wykonalności decyzji, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania egzekucyjnego. Skarga stron do WSA została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi H. G., A. G., M. hn, I. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 104, art. 155 oraz art. 154 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1992 r., sygn. [...], dotyczącej obowiązku doprowadzenia rozbudowanej części budynku znajdującego się w P. przy ul. [...] do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1992 r., nr [...] (do stanu zgodnego z dokumentacją stanowiącą załącznik do decyzji z dnia [...] kwietnia 1992 r. o pozwoleniu na budowę). Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 1992 r. Prezydent Miasta P. zobowiązał właścicieli budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P., tj. H. G., A. G. oraz M. G. (obecnie [...]), do wstrzymania robót budowlanych związanych z rozbudową tego budynku oraz zobowiązał ich do doprowadzenia rozbudowanej części tego budynku do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę z dnia 16 kwietnia 1992 r. Stroną postępowania zakończonego powyższą decyzją Miasta P., oprócz wymienionych powyżej osób, uczynił także D. K. oraz E. T.. Obecnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. prowadzi administracyjne postępowanie egzekucyjne, zmierzające do realizacji obowiązku doprowadzenia rozbudowy budynku do stanu zgodnego z warunkami udzielonego pozwolenia na rozbudowę. Wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r. H. G. zwrócił się z wnioskiem o uchylenie w trybie art. 155 K.p.a. decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1992 r. z uwagi na jej bezprzedmiotowość, wcześniejsze wykonanie, a także poparcie takiego rozstrzygnięcia słusznym interesem strony i interesem społecznym. Jak podkreślono we wniosku, decyzja z 1992 r. jest bezprzedmiotowa, została bowiem wykonana 1993 r. Jej pozostawienie jej w obrocie prawnym uzasadnia dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego, co powoduje, że jej wyeliminowanie z obrotu prawnego leży w interesie stron postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał następnie treść art. 155 K.p.a. oraz wydana na tle jego stosowania orzecznictwo sądów administracyjnych. Zdaniem organu I instancji, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 1992 r. byłoby sprzeczne z przepisami prawa procesowego jak i materialnego. Decyzja powyższa zobowiązała inwestorów do doprowadzenia rozbudowanej części budynku znajdującego się w P. przy ul. [...] do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę z dnia 16 kwietnia 1992 r., przy czym, jak wykazano na etapie postępowania egzekucyjnego obowiązek ten polega na rozbiórce ostatniej kondygnacji spornego budynku, a więc rozbiórce części obiektu budowlanego. Decyzja z dnia [...] listopada 1992 r. została wydana na postawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.). Przepis ten dotyczy sytuacji reagowania organów administracji publicznej na stan pogwałcenia przepisów prawa budowlanego, polegającego na prowadzeniu robót budowlanych (budowie obiektu budowlanego lub jego części) w sposób sprzeczny z przepisami. Sankcją za takie naruszenie jest nakaz rozbiórki. Omawiany przepis nie tylko uprawnia ale i zobowiązuje organy nadzoru budowlanego w określonych sytuacjach do wydawania takich rozstrzygnięć. Decyzja ta jest zatem tzw. decyzją związaną, bowiem przy jej wydawaniu organ nie kieruje się uznaniem administracyjnym, lecz nakazem ustawodawcy, zobowiązującym zareagować w określony ustawą sposób na zaistniały stan faktyczny. W tej sytuacji w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylenie decyzji z 1992 r. byłoby sprzeczne z przepisem art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Uchylenie przedmiotowej decyzji stałoby wreszcie w sprzeczności z zasadą wykonywania decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 11 i 130 K.p.a. oraz ideą egzekucji administracyjnej, rozumianą jako zapewnienie wykonania (urzeczywistnienia) aktów administracyjnych, wyrażoną chociażby w art. 1 pkt 1 i 2, art. 6 § 1, art. 3 § 1 w związku z art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). W takim stanie rzeczy nie jest dopuszczalne uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 1992 r., bowiem sprzeciwiają się temu wskazane wyżej przepisy prawa. Powyższe czyni zbytecznym badanie pozostałych przesłanek zastosowania przepisu art. 155 K.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w imieniu własnym oraz pozostałych uczestników postępowania H. G. zarzucając jej naruszenie: art.6, art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w szczególności nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, z pominięciem interesu społecznego i interesu strony, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania do obywateli; art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego i nieuwzględnienie zawnioskowanych przez strony dowodów; art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wszystkich obligatoryjnych elementów, tj. faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; art. 104 § 2 K.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty w całości, z uwagi na nierozpatrzenie istotnej dla sprawy przesłanki interesu społecznego i słusznego interesu stron, mimo iż obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa; naruszenie art. 155 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie mimo istnienia ustawowych przesłanek uchylenia decyzji będącej przedmiotem wniosku stron. Jak podkreślił odwołujący rozbiórka poddasza, którego dotyczy decyzja z dnia [...] listopada 1992 r. została dokonana, a w toku postępowania szczegółowo wskazano okoliczności i dowody wykazujące na słuszność tego twierdzenia. Organ I instancji nie w odniósł się do tej kwestii oraz nie uwzględniły dowodów zawnioskowanych przez strony i jednocześnie nie wskazał, na jakich dowodach się oparły, jak również nie wskazał przyczyn, z powodu których podnoszonym przez strony dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Świadczy to o braku wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego. Odwołujący podniósł, że okoliczności dotyczące rozbiórki poddasza można z łatwością zweryfikować – nowo wybudowane poddasze ma inną powierzchnię i konstrukcję od tego, którego dotyczył nakaz rozbiórki. W przedmiotowej sprawie niezbędne było zatem przeprowadzenie dowodu z oględzin poddasza i dokonania jego pomiaru. Organ nie przeprowadził jednak tego dowodu, mimo złożenia przez strony takiego wniosku, poprzestał jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu, że obowiązek wynikający z decyzji, której dotyczy wniosek nadal nie został spełniony. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziłoby do stwierdzenia, że nakaz rozbiórki został wykonany i do uznania, że słuszny interes stron (rozumiany jako interes prawny, obiektywnie słuszny) uzasadnia uchylenie decyzji z [...] listopada 1992 r. w trybie art. 155 K.p.a. Zdaniem odwołującego, podstawowe znaczenie dla zastosowania trybu określonego w art. 155 K.p.a. ma stwierdzenie, że interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji. Przesłanki te mogą wystąpić razem lub oddzielnie. Odwołujący wskazał wreszcie, że wydając zaskarżoną decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z niezrozumiałych przyczyn nie uwzględnił jednej ze stron postępowania – I. M.. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 05 września 2016 r., działając na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 28 czerwca 2016 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania wskazując dodatkowo, że organ I instancji w dniu 03 grudnia 2009 r. wystawił tytuł wykonawczy i wszczął postępowanie egzekucyjne w celu wykonania przez H. G., A. G. i Małgorzatę Kűhn obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1992 r. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ I instancji ustalił, iż nowym współwłaścicielem nieruchomości została I. M., wobec czego w dniu 8 kwietnia 2015 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] również wobec I. M.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego scharakteryzował również czynności podejmowane w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach wskazanych powyżej właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 K.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. Stosownie do treści art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego mógł wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1, a więc w innych przypadkach niż sytuacje gdy obiekt budowlany lub jego część znajdywał się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub też gdy powodował lub mógł spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1992 r. wskazano, iż zrealizowana przez inwestorów rozbudowa budynku jest niezgodna z zatwierdzoną dokumentacją projektową i stwarza utrudnienia w użytkowaniu działek sąsiednich. Zdaniem organu odwoławczego, który odniósł się w powyższym zakresie do orzeczeń sądów administracyjnych, niedopuszczalne jest wydanie w trybie art. 155 K.p.a. rozstrzygnięcia, które pozostawałoby w sprzeczności z przepisem nakazującym organowi w danych okolicznościach faktycznych wydanie orzeczenia o ściśle określonej treści. Stąd nie można oczekiwać, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego po latach, kiedy już podlega egzekucji, może być uchylona lub zmieniona przez ten sam organ wyłącznie z tego powodu, że przemawia za tym "słuszny interes strony", która przez lata nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki. Skoro zatem decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1992 r. stanowiła reakcję na samowolną, niezgodną z zatwierdzoną dokumentacją projektową zmianę realizowanej rozbudowy co spowodowało utrudnienia w użytkowaniu działek sąsiednich, to uchylenie tej decyzji nie można tłumaczyć realizacją słusznego interesu strony. Uchylenie decyzji sprzeciwiałoby się bowiem prawu i zasadą współżycia społecznego. W ocenie organów nadzoru budowlanego obowiązek wynikający z decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1992 r. nie został wykonany, na co wskazuje toczące się obecnie postępowanie egzekucyjne. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że skoro Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. ostatecznym postanowieniem nr [...] z dnia 26 marca 2014 r., po rozpatrzeniu zarzutów H. G., A. G. i Małgorzaty Kűhn z dnia 10 grudnia 2009r. oddalił zarzut wykonania obowiązku określonego w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1992 r. to zbędne okazało się przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka R. W.. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. G., A. G. i Małgorzata Kűhn wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art.6, art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w szczególności nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, z pominięciem interesu społecznego i interesu strony, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania do obywateli; art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego i nieuwzględnienie zawnioskowanych przez strony dowodów; art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wszystkich obligatoryjnych elementów, tj. faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; art. 104 § 2 K.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty w całości, z uwagi na nierozpatrzenie istotnej dla sprawy przesłanki interesu społecznego i słusznego interesu stron, mimo iż obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa; naruszenie art. 155 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie mimo istnienia ustawowych przesłanek uchylenia decyzji będącej przedmiotem wniosku stron. W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. Nr 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016, po. 718), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości odmowy uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1992 r. dotyczącej obowiązku doprowadzenia rozbudowanej części budynku do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę. Postępowanie określone w art. 155 K.p.a. stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, obejmujący przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi, a więc wadami, które nie uzasadniają wszczęcia postępowań nadzwyczajnych dotyczących wznowienia postępowania (art. 145 i następne K.p.a.) oraz stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 i następne kpa). Przepis powyższy otwiera zatem możliwość weryfikacji decyzji, pozwalając organowi administracji na swobodę działania w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy. Instytucja prawna przewidziana w art. 155 K.p.a. dopuszcza ingerencję w ostateczną decyzję administracyjną, stanowiąc wyjątek od określonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości tych decyzji. Z analizy art. 155 K.p.a. wynika, że organ, który wydał decyzję ostateczną, lub organ wyższego stopnia może ją uchylić lub zmienić, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak wskazuje się w orzecznictwie, postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest nowym postępowaniem, odrębnym w stosunku do tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna (por. uchwała SN z dnia 15 grudnia 1984 r. sygn. akt III AZP 8/83, OSNC 1985, nr 10, poz. 143). Podkreślenia przy tym wymaga, że decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, a więc decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie. Na okoliczność powyższą zwrócił już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 03 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 2/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 4, gdzie wskazano, że dla ustalenia tożsamości przedmiotu sprawy decydujące znaczenie ma treść praw i obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że dopóki mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym. Konsekwentnie w trybie art. 155 K.p.a. nie można rozszerzać treści nowej sprawy administracyjnej, a zmiana decyzji w tym trybie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej". Mieć bowiem należy na względzie, iż decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych zmienianą (uchylaną) decyzją organu, a nie kwestii nowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 1993 r., sygn. akt I SA/1892/92, ONSA 1994, Nr 3, poz. 116). Co więcej również ocena zindywidualizowanego interesu społecznego i słusznego interesu stron, uzasadniających zmianę decyzji w trybie określonym w art. 155 K.p.a. nie może odbywać się w oderwaniu od stanu faktycznego i prawnego sprawy (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 606 – 607). W warunkach niniejszej sprawy wniosek skarżących dotyczył zmiany wydanej na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1992 r. dotyczącej obowiązku doprowadzenia rozbudowanej części budynku znajdującego się w P. przy ul. [...] do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę z dnia 16 kwietnia 1992 r., a więc decyzji wydanej w trybie postępowania legalizacyjnego odnoszącego się do stwierdzonej samowoli budowlanej. Okolicznością bezsporną, niekwestionowaną również przez skarżących, pozostaje, że przed organami nadzoru budowlanego toczy się obecnie postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania powyższego obowiązku, co zostało szczegółowo omówione przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko, iż przepis art. 155 K.p.a. nie może mieć zastosowania do decyzji, w drodze których nakładane są kary administracyjne za czyny, które w nauce prawa administracyjnego są nazywane deliktami administracyjnymi. Tego rodzaju karą, chociaż z natury różną od kar pieniężnych jest nakaz rozbiórki będący sankcją za administracyjną za naruszenie przepisów prawa budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 770/05, Baza NSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 826/05, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1892/13, Baza NSA). Tego rodzaju decyzją jest również decyzja nakazująca doprowadzenia rozbudowanej części budynku do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę W tym miejscu należy podkreślić, że decyzja nakazująca doprowadzenia rozbudowanej części budynku do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę jest w istocie decyzją likwidującą stan niezgodności z prawem, a uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 K.p.a. prowadziłby do powrotu stanu niezgodności z prawem, co spowodowałoby w konsekwencji sytuacje sprzeczne z podstawowym celem tej ustawowej regulacji. Sąd podziela stanowisko, że zastosowanie przepisu art. 155 K.p.a. nie może naruszać innych przepisów prawa, ani nie może stanowić gratyfikacji za łamanie prawa, czym bez wątpienie jest niewykonany od lat ostateczny nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Konsekwentnie, przepisu art. 155 K.p.a. nie można interpretować w oderwaniu od innych przepisów, w tym regulacji przepisów prawa budowlanego. Jest rzeczą oczywistą, że żaden nakaz rozbiórki, nie jest w pojęciu strony (inwestora), zgodny z jego "słusznym interesem". W takim razie nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego (lub jej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem), należałoby od razu w decyzji nakazującej, uzależnić ten nakaz od tego, czy przemawia za tym słuszny interes strony, co jednak pozostaje w sprzeczności z regulacjami dotyczącymi legalizacji samowoli budowlanej. Z tych też przyczyn przyjąć należało, że niedopuszczalna jest zmiana lub uchylenie decyzji o nakazie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 155 K.p.a., gdyż prowadziłoby to do stanu sprzecznego z wolą ustawodawcy wyrażoną w Prawie budowlanym i za takim rozstrzygnięciem nie może przemawiać indywidualny interes strony. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło