II SA/Po 858/13

Dnia 30 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2013 roku sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2013 roku Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania T. K. od decyzji Starosty K. z dnia [...] 2013 r. nr [...] odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującą garaż na działce nr [...] w N. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. W odpowiedzi na wniosek T. K. z dnia [...] 2013 r., przedłożony wraz z projektem budowlanym (4 egz.), oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, po przeprowadzeniu wymaganego postępowania (w tym uzyskaniu uzgodnienia konserwatorskiego, decyzji o wyłączeniu terenu z produkcji rolnej) Starosta K. decyzją z dnia [...] 2013 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującą garaż na działce nr [...] w N. nr [...]. Powodem odmowy był brak po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ze względu na sprzeciw współwłaścicieli H. i S. P. (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej: Prawo budowlane. T. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Starosty K. Podniósł, iż od decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji żaden ze współwłaścicieli nie wniósł sprzeciwu, w związku z czym nie widzi podstaw, by odmawiać mu pozwolenia na budowę. Jednocześnie zaznaczył, że spełnił wszystkie wymagane przesłanki do uzyskania decyzji pozytywnej w tej sprawie. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Wojewoda Wielkopolski stwierdził, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego jednym z podstawowych warunków uzyskania pozwolenia na budowę jest wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak takiej zgody przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości przesądza o odmowie wydania pozwolenia na budowę, mimo spełnienia pozostałych wymagań. T. K. wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego, podnosząc zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 Konstytucji RP poprzez wadliwą wykładnię tych przepisów. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Wskazał, że przedłożył wymagane dla wydania pozwolenia na budowę dokumenty (projekt budowlany, oświadczenie w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz ostateczną decyzję o warunkach zabudowy), a następnie w sprawie zostało wydane postanowienie Konserwatora Zabytków uzgadniające planowaną inwestycję oraz decyzja rozstrzygająca o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Zaznaczył, że przeciwko jego oświadczeniu o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie można przyjmować oświadczenia współwłaścicieli nieruchomości, którzy nie wyrazili zgody na inwestycję. Nie może za tym przemawiać treść art. 140 k.c., który to przepis określa uprawnienia właściciela i nie zezwala właścicielowi na naruszanie uprawnień innych podmiotów, ale też – co istotne – nie zezwala owym innym podmiotom na naruszenia uprawnień właściciela określonych w art. 140 k.c. Oznacza to, zdaniem skarżącego, że H. i S. P. nie mogą naruszać jego uprawnień właścicielskich określonych w art. 140 k.c. Ponadto skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja narusza art. 64 Konstytucji RP, który to przepis gwarantuje prawo do własności oraz prawo do należytej ochrony prawnej. Prawa tego nie mogą naruszać współwłaściciele, jak i organy administracyjne. W odpowiedzi Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Sądem w dniu 30 października 2013 r. B. K. – uczestnik postępowania podała, iż popiera skargę, wskazując, że H. i S. P. sami pobudowali garaż na nieruchomości, bez zgody innych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270), dalej: p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zasadnicza wątpliwość będąca przedmiotem rozważań organów administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzygających sprawę, a także stanowiąca główną podstawą skargi, dotyczyła prawidłowości zastosowania w sprawie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), dalej: Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie uznały bowiem, że oświadczenie inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane było niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym, albowiem współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości – H. i S. P. nie wyrazili zgody na planowaną przez skarżącego inwestycję. Tymczasem, zdaniem skarżącego złożone przez niego oświadczenie w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego było wystarczające, przy spełnieniu pozostałych wymogów, do uzyskania pozwolenia na budowę garażu na działce, której jest współwłaścicielem. Skarżący powołał się przy tym na ochronę prawa własności wynikającą z art. 140 k.c. i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd pragnie wyjaśnić, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nr [...] położona w N. nr [...] stanowi nie stanowi przedmiotu własności skarżącego, lecz przedmiot współwłasności: R. G., S. G., Z. W., Z. W., S. P., H. P., skarżącego, B. K., T. K., T. B., Z. W. i Z. W. (k. 21 akt adm. I instancji – informacja z rejestru gruntów). W związku z tym należało rozważyć, czy budowę planowanego przez skarżącego obiektu na tej działce tj. garażu należy uznać za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, czy też czynność ta mieści się w granicach zwykłego zarządu i nie wymaga do jej dokonania zgody pozostałych współwłaścicieli. Zgodnie bowiem z art. 199 Kodeksu cywilnego do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że budowa obiektu budowlanego, na który wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i w związku z tym wymaga zgody pozostałych współwłaścicieli (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 maja 2009 r., II Sa/Kr 1188/08, Lex nr 558404). W sytuacji zatem, kiedy nieruchomość objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę stanowi przedmiot współwłasności, a tylko jeden ze współwłaścicieli ubiega się o pozwolenie na budowę, współwłaściciel - wnioskodawca (inwestor, a w niniejszej sprawie skarżący), w celu wykazania, iż ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi legitymować się zgodą wszystkich współwłaścicieli (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2008 r., II SA/Bd 16/08, Lex nr 508452). W tej sytuacji bezzasadny jest zarzut skarżącego naruszenia przepisów art. 140 k.c. i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP odnoszących się do ochrony prawa własności. Wyjaśnić należy, ochrona własności w przypadku współwłasności, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, wyraża się właśnie tym, ze poszczególni współwłaściciele nieruchomości nie mogą, bez zgody pozostałych, podejmować co do nieruchomości czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu lub nią rozporządzać. Zważywszy zatem, że stosownie do treści art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym oświadczenie to ma odpowiadać rzeczywistemu stanowi prawnemu nieruchomości, nie można było uznać, że oświadczenie złożone przez skarżącego spełnia wymogi powołanego przepisu. Równocześnie kierując się przepisem art. 6 p.p.s.a. Sąd poucza skarżącego, że w sytuacji braku zgody współwłaścicieli nieruchomości na przedmiotową inwestycję, ich oświadczenie może zastąpić postanowienie sądu powszechnego (art. 199 kodeksu cywilnego). Stanowi ono tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w granicach określonych w tym postanowieniu, wyznaczających zakres budowy. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że organy architektoniczno budowlane dokonały prawidłowej oceny oświadczenia skarżącego o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uwzględniając przy tej ocenie, że inwestor nie dysponuje konieczną zgodą wszystkich współwłaścicieli na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu wspólną nieruchomością, zastąpioną w razie braku zgody współwłaściciela, przez upoważnienie zawarte w stosownym postanowieniu sądu powszechnego. Z uwagi zatem na niespełnienie wymogu określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, bez znaczenia było, czy skarżący spełnił pozostałe warunki konieczne do uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.