II SA/Po 862/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę. /-/ W. Batorowicz /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Drzazga Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta P. orzekł, że decyzja ostateczna o pozwoleniu na budowę stacji bazowej "A" P. – K. przy ul. P. / D. [...] z dnia [...]. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że naruszenie prawa o jakim mowa w sentencji orzeczenia polegało na wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w warunkach określonych w przepisie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Sytuacja taka powstała na skutek wydania przez Wojewodę W. w dniu [...]. decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. (znak [...]), którą Prezydent uchylił decyzję własną o pozwoleniu na budowę z [...]. W tej sytuacji odzyskała ważność decyzja o pozwoleniu na budowę stacji bazowej "A" P. – K. przy ul. P. / D. [...] w P., która wydana została w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania nr [...] z dnia [...]., która to decyzja została uchylona w całości przez decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [....] z dnia [...]. Wobec powyższego organ przyjął, że decyzja pozwolenia na budowę z dnia [...] został wydana bez decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania. Decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...]. została poprzedzona postanowieniem z dnia [...]., wznawiającym postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę opisanej stacji, na wniosek E. Ś.-B. i D. B. W tym postanowieniu organ jako podstawę wznowienia podał pozbawienie wnioskodawców prawa do udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji z dnia [...]. wniósł A.B., D. B. i E. Ś.-B., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania podniesione zostało, że upływ czasu nie może być podstawą pominięcie racji sąsiadów, gdyż został spowodowany wyłącznie przez organ. Decyzją z dnia [...] lipca 2008r. Wojewoda W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 10 lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa oraz w art. 145a kpa, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Wobec tego przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8, która ma miejsce w przedmiotowej sprawie pozwala na uchylenie decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia nie upłynęło 5 lat. Decyzja z dnia [...] marca 1997r. została doręczona [...] marca 1997r. wobec tego nie mogła być uchylona. W takiej sytuacji słusznie organ I instancji ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wniósł A. B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pięcioletni termin do uchylenia decyzji nie rozpoczął biegu, gdyż decyzja z dnia [...] marca 1997r. o pozwoleniu na budowę nigdy nie została skarżącemu doręczona mimo, że przysługiwał mu status strony. Nadto skarżący podniósł, że nie doręczono mu również postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 1997r. wznawiającego postępowanie w niniejszej sprawie, co spowodowało pominięcie go w postępowaniu wznowieniowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołując się na motywy rozstrzygnięcia, dodatkowo wyjaśnił, że postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek E. Ś.-B. i D. B. – co wynika z postanowienia organu z dnia [...] kwietnia 1997r. Organ przyznał, iż nastąpiło to w wyniku pomyłki, za wnioskującego powinien być uznany również skarżący, któremu nie doręczono postanowienia. Błąd ten jednak został wyeliminowany w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 07 maja 2008r. stwierdzającej, że decyzja z dnia [...] marca 1997r. o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja ta została doręczona również skarżącemu, który złożył od niej odwołanie. Decyzja organu II instancji z dnia [...] lipca 2008r. została doręczona wszystkim uczestnikom postępowania wznowieniowego, w tym również skarżącemu. Powstały błąd organ wyjaśnia tym, że w niektórych pismach skarżący podpisywał się z innymi uczestnikami postępowania o tym samym nazwisku i zamieszkałymi pod tym samym adresem. Zdaniem organu pominięcie skarżącego na pierwszym etapie postępowania wznowieniowego (postanowienie z [...] kwietnia 1997r. i jego doręczenie) nie pozbawiło go możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym postępowaniem umożliwiającym wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. Możliwość podważenia zapadłego rozstrzygnięcia jest dopuszczalna jedynie w przypadku zaistnienia kwalifikowanej wady wynikającej z przepisów prawa. Ustawodawca kształtując powyższą procedurę liczył się z możliwością wystąpienia w trakcie trwania procesu administracyjnego wad, usprawiedliwiających ponowne rozpatrzenie sprawy. Zapewnienie prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia umożliwia realizację zasad sprawiedliwości proceduralnej oraz podnosi zaufanie obywateli do organów administracji. Równocześnie, wyrażona w art. 16 kpa zasada trwałości decyzji administracyjnej, nakazuje utrzymanie stabilności skutków prawnych rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej. Umożliwienie nieograniczonej możliwości wzruszania obowiązujących decyzji, które wywołały już określone skutki prawne, doprowadziłoby do podważenia pewności prawa, a w szerszej perspektywie podważałoby role organów publicznych jako administratorów dolar publicznych. Dlatego też ustawodawca, konstruując instytucję wznowienia postępowania administracyjnego, zastrzegł, iż możliwość uchylenia decyzji, co do której w wyniku toczącego się postępowania wznowieniowego, stwierdzono jej wydanie z naruszeniem prawa, została ograniczona, zależnie od podstaw wznowienia, do 10 lub 5 lat, co wynika wprost z treści art. 146 § 1 kpa. Terminy te są terminami nieprzekraczalnymi. Oznacza to, że wraz z upływem wskazanych terminów dochodzi do sanacji decyzji, co do której stwierdzono jej wydanie z naruszeniem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania. Jednocześnie, z mocy prawa, niemożliwe staje się uchylenie takiej decyzji, a w konsekwencji jej merytoryczne badanie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 1997r. została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, która winna poprzedzać decyzję o pozwoleniu na budowę, została uchylona decyzją SKO z [...] czerwca 1997r. Natomiast decyzją z dnia [...] marca 2008r. Wojewoda W. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] marca 1998r., która to decyzja uchylała decyzję pozwolenia na budowę z [...] marca 1997r. W takiej sytuacji przywrócona do obiegu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę nie była poprzedzona decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ziściły się zatem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a mianowicie decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1997r. została wydana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy terenu, która została następnie uchylona. Nie ma racji skarżący podnosząc, iż bieg terminu 5-cio letniego nie rozpoczął się, gdyż decyzja co do której toczy się niniejsze postępowanie wznowieniowe czyli pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1997r., nie została mu nigdy doręczona. Przepis art. 145 § 1 kpa określając początek biegu wskazanego w nim terminu posługuje się pojęciem "dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji" nie wskazując cech tego doręczenia lub ogłoszenia, ani tym bardziej jego adresatów. Pozwala to na przyjęcie, że chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji wobec osób biorących udział w postępowaniu. Skarżący był w tym postępowaniu pominięty, co stało się podstawą wznowienia niniejszego postępowania (postanowienie z [...] kwietnia 1997r.). Rację ma skarżący, iż postanowienie z dnia [...] kwietnia 1997r. o wznowieniu postępowania ni zostało mu doręczone. Było to niewątpliwie uchybienie proceduralne organu skoro, jak sam organ w odpowiedzi na skargę podkreślił, skarżący był za stronę postępowania wznowieniowego uznawany. Postanowienie to nie było zaskarżalne i jego doręczenie nie rozpoczynało biegu żadnego terminu. Skarżący zarzucił nadto, iż nie powiadomiono go o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, czyli naruszono art. 10 kpa. Zarzut ten mógłby odnieść skutek gdyby skarżący wykazał, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 18.05.2006r. sygn. akt II OSN 861/05, ONSA/WSA 2006/6/157). Tego skarżący nie wykazał, mimo iż po otrzymaniu decyzji z 07 maja 2008r. Prezydenta Miasta P. brał udział w postępowaniu drugoinstancyjnym i składał odwołanie od decyzji Prezydenta. W tych warunkach Sąd podzielił stanowisko organów, iż w sprawie upłynął termin 5-cio letni od dnia doręczenia uczestnikom postępowania decyzji z [...] marca 1997r. o pozwoleniu na budowę. Zatem organy nie miały możliwości uchylenia tej decyzji, czego domagał się skarżący. Upływ przewidzianego w art. 146 §1 kpa terminu powoduje, że organy administracji publicznej nie mogą rozpatrzyć sprawy merytorycznie, ich kognicja zostaje ograniczona do zbadania jedynie, czy przy wydawaniu kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji wystąpiły przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 i art. 145a kpa. W tych warunkach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało skargę oddalić. /-/ W.Batorowicz /-/ M.Kwiecińska /-/ B.Drzazga