II SA/Po 862/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2013 r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. i S. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia oddalić wnioski. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 listopada 2012 r. oddalił wnioski J. K. i S. K. o prawo pomocy. Wnioskodawcy nie wnieśli sprzeciwu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożyli ponowne wnioski o prawo pomocy w całości uzasadniając je swoją trudną sytuacją materialną. Nadto zwrócili się o odroczenie rozpoznania wniosków celem zgromadzenia środków na zapłacenie należności sądowych. Podobnie, jak przy pierwszym wniosku o prawo pomocy podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z trójką małoletnich dzieci. Utrzymują się z gospodarstwa rolnego, z którego dochód według zaświadczenia z Gminy wynosi [...] zł rocznie. Oświadczyli, że dzierżawią dom o powierzchni 90 m² oraz grunty rolne o łącznej powierzchni 7,75 ha. Oświadczyli, że nie posiadają żadnych wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Wezwani do uzupełnienia wniosków o prawo pomocy na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") celem podania aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej oświadczyli, że już przy poprzednim uzupełnieniu wniosku dostarczyli kserokopie dokumentów dotyczących ponoszonych opłat, posiadanych samochodów i pojazdów rolniczych. Wskazali, że przedłożyli już zaświadczenie z Urzędu Gminy o rocznym dochodzie. Nadto wnioskodawcy oświadczyli, że żyją skromnie, mieszkają w dzierżawionych od Skarbu Państwa budynkach i nie mają nic więcej do dodania. Wnioskodawcy nie przedłożyli żadnych dodatkowych dokumentów źródłowych wskazujących na ich aktualną sytuację finansową. W pierwszej kolejności należy wskazać, że pierwszy wniosek o prawo pomocy został już rozpoznany i korzysta z przymiotu prawomocnego orzeczenia. Zgodnie jednak z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony w każdym czasie. Skoro skarżący złożyli kolejny wniosek o prawo pomocy, to przedmiotem badania jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawców. Ustala się, czy nastąpiła zmiana tej sytuacji, a zwłaszcza jej pogorszenie uzasadniające przyznanie praw pomocy chociażby w części. Zastosowanie mają nadal zasady dotyczące prawa pomocy, zatem przyznanie tego prawa osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku nadal spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawcy nie dysponują środkami, które mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części. W okolicznościach niniejszej sprawy owe wykazanie polega na uprawdopodobnieniu, że nastąpiło pogorszenie sytuacji finansowej, majątkowej, czy rodzinnej skarżących w odniesieniu do poprzedniej sytuacji opisanej w pierwszym wniosku o prawo pomocy. Ustaleniu tych okoliczności służyło wezwanie do uzupełniania wniosku o prawo pomocy, gdyż dane zawarte na formularzu były niepełne. W pisemnej odpowiedzi skarżący odwołali się jednak do swoich oświadczeń oraz dokumentów złożonych przy poprzednio rozpoznawanym wniosku o prawo pomocy w listopadzie ubiegłego roku. Przy czym oświadczenia te były niepełne, gdyż nie pozwoliły na ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawców. Ograniczają się bowiem oni do podania wysokości przychodu, jaki wynika z zaświadczenia z Urzędu Gminy podczas, gdy przychód ten ma charakter statystyczny, obliczany dla innych celów i nie odzwierciedla on realnych możliwości zarobkowych wnioskodawców. Nadal nie podali jaką prowadzą produkcję rolną, jakie ponoszą koszty prowadzenia gospodarstwa, a przede wszystkim jakie realnie uzyskują przychody, chociażby na podstawie umów z kontrahentami, czy odbiorcami płodów rolnych. Nadto wnioskodawcy nadal nie podali wysokości otrzymywanych dopłat. Nie przedłożyli wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i nie podali informacji o wysokości obrotów na tych rachunkach. Wyjaśnienie powyższych okoliczności pozwala bowiem na ustalenie, jakimi środkami rzeczywiście dysponują. Nie uprawdopodobnili zatem okoliczności wskazujących na pogorszenie ich sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie prawa chociażby w części. W tym stanie rzeczy, oddalić należało wnioski o przyznanie prawa pomocy. Nadto należy wskazać, że regulacja dotycząca prawa pomocy nie zawiera przepisu przewidującego odroczenie rozpoznania wniosków o prawo pomocy. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska