II SA/Po 862/25
WyrokWSA w Poznaniu2026-03-18
Skład orzekający: Arkadiusz Skomra, Izabela Paluszyńska, Jacek Rejman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Starosty nakładającą na zarządcę drogi obowiązek ograniczenia oddziaływania w zakresie emisji hałasu poprzez budowę ekranu akustycznego, umarzając jednocześnie postępowanie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa materialnego i procesowego, w tym art. 362 P.o.ś. oraz art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie. Kolegium dokonało dowolnej oceny stanu faktycznego, nie uzasadniając wystarczająco, dlaczego nałożony obowiązek jest nieproporcjonalny i dlaczego proponowana zmiana organizacji ruchu miałaby być skutecznym rozwiązaniem. Kwestia kolejności powstania inwestycji (drogi i osiedla) nie ma znaczenia dla obowiązku ochrony środowiska.Stan faktyczny
Starosta nałożył na Zarząd Dróg Powiatowych (ZDP) obowiązek ograniczenia hałasu z drogi powiatowej poprzez budowę ekranu akustycznego. ZDP wniósł odwołanie, kwestionując m.in. naruszenie przepisów k.p.a. i P.o.ś. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję Starosty i umorzyło postępowanie, uznając, że negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest znaczne, a nałożony obowiązek jest nieproporcjonalny, sugerując zmianę organizacji ruchu. Z. K. wniosła skargę do WSA, zarzucając SKO naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2026 roku sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 680 zł,- (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 18.06.2025r. nr [...] Starosta [...] nałożył na Zarząd Dróg Powiatowych w [...] obowiązek ograniczenia oddziaływania w zakresie emisji hałasu odcinka drogi powiatowej nr [...] [...] przebiegającego wzdłuż ul. [...] w G. , na wysokości dz. o nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...], gmina [...] poprzez zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego określonego w wysokości dla pory dnia – 65 dB, dla pory nocy 56 dB oraz przez zaprojektowanie i wybudowanie zabezpieczenia akustycznego w postaci ekranu akustycznego wzdłuż opisanego odcinka drogi, w terminie 54 miesięcy od dnia w którym zaskarżona decyzja stanie się ostateczna.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Zarząd Dróg Powiatowych w [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podał, że organ naruszył art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 10 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie oparł o dowody zgromadzone m.in. w postępowaniu prowadzonym pod nr [...] w sprawie zobowiązania ZDP w [...] do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dotyczącego akustycznego oddziaływania na środowisko drogi powiatowej nr [...] [...]. W trakcie tego postępowania skarżący przedłożył opinię sporządzoną przez Pracownię Akustyczno _ Środowiskową [...], z której wynikało, iż do redukcji hałasu na tym obszarze przyczynić się może realizacja ekranu akustycznego o określonych parametrach. Starosta umorzył postępowanie w tej sprawie.
W przedmiotowej sprawie organ również oparł się na w/w opinii nie uwzględniając zmiany stanu faktycznego do jakiej doszło od momentu wydania decyzji w postępowaniu nr [...] Wprawdzie organ w uzasadnieniu wskazuje, iż w obszarze, w którym miałby być postawiony ekran akustyczny pojawił się zjazd z drogi, jednak nie zbadał, czy ustawienie ekranu akustycznego, z uwagi na nowe okoliczności jest w ogóle technicznie możliwe oraz czy w ten sposób zostanie ograniczone oddziaływanie w zakresie hałasu, a zatem czy ekran akustyczny spełni swoje wymagania w tym zakresie.
Odwołujący zarzucił, że w decyzji organ nie wskazał precyzyjnie obowiązków. W uzasadnieniu decyzji (str. 5) podał, że należy ponownie ocenić skuteczność ekranu na etapie projektowania przebiegu i parametrów ekranu. Nie rozważył czy nałożony obowiązek nadaje się do wykonania, a w tym przypadku należy rozważyć czy budowa zjazdu może przyczynić się do przejęcia działek przylegających do zjazdu, tj. część ogródków lub budowy bramy na zjeździe z osiedla [...]. Kwestia ta będzie możliwa do oceny dopiero po sporządzeniu przeglądu ekologicznego.
Odwołujący podał, że kwestia konieczności zastosowania ekranu akustycznego była analizowana w 2017r. przed budową budynków szeregowych osiedla [...] i nałożono konieczność założenia ekranu na odcinku równoległym do odcinka ul. [...] w G. . Wskazał, że pozwolenie na przebudowę drogi powiatowej zostało wydane wcześniej niż pozwolenie na budowę osiedla [...] i starosta winien przeanalizować czy i tak te kwestie były analizowane w postępowaniu o pozwoleniu na budowę osiedla.
Nadto podał, że plan miejscowy Rady Gminy [...] z 24 maja 2010r. dopuścił lokalizację zabudowy w odległościach od linii rozgraniczającej z terenem dróg publicznych. Plan dopuścił budowę drogi lokalnej i linie zabudowy dla utrzymania dopuszczalnych standardów akustycznych środowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 września 2025r. w sprawie [...] na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 137 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu podało, że obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko w myśl art. 362 ust. 1 P.o.ś. może być nakładany w sytuacji, kiedy stan negatywnego oddziaływania na środowisko ma charakter ciągły i trwa przez jakiś czas.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji wykazał występowanie przekroczeń norm hałasu w sposób nie budzący wątpliwości. W sprawie zaistniał wyraźny konflikt pomiędzy interesami mieszkańców okolicznych nieruchomości oczekujących na poprawę komfortu mieszkania a interesem publicznym. Kryteria jakimi organy musza się kierować w takich przypadkach to uwzględnienie zasady proporcjonalności i zasady zrównoważonego rozwoju, przy jednoczesnym zapewnieniu możliwości najskuteczniejszej realizacji celów środowiskowych.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie wziął pod uwagę, iż to droga powiatowa w obecnym kształcie była pierwsza niż zrealizowane później budynki mieszkalne. W momencie wydawania zezwolenie na przebudowę drogi nie było jeszcze budynków mieszkalnych. To inwestor budujący później budynki mieszkalne winien zapewnić ochronę akustyczną realizowanej inwestycji. W związku z powyższym skoro developer buduje budynki mieszkalne przylegające do drogi powiatowej musi się liczyć z pewnymi niedogodnościami wynikającymi z tej okoliczności między innymi hałasem generowanym przez poruszające się po niej auta.
SKO podało, że organ nie wyważył zasadnie proporcji miedzy dolegliwością przyjętego rozwiązania dla skarżącego i dolegliwością znoszenia uciążliwości akustycznych przez mieszkańców. Nie wziął pod uwagę, iż nałożony na zarządcę drogi obowiązek będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków publicznych przejawiających się miedzy innymi w konieczności wykupienia gruntów pod budowę ekranów akustycznych. Zdaniem SKO zasada proporcjonalności została zachwiana. Mieszkańcy osiedla kupujący od developera domy w tej lokalizacji winni brać pod uwagę, iż istniejąca już droga będzie generować uciążliwości.
SKO uznało, że stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu (0,6 db w porze dnia oraz 5,5 dB w porze nocy) nie jest znaczne a nałożony obowiązek w postaci ekranów akustycznych jest nieproporcjonalny do skali przekroczenia.
W ocenie Kolegium zarządca winien rozważyć czy nie wprowadzić na drodze innej organizacji ruchu aby warunki akustyczne zostały zachowane.
W terminowo wniesionej skardze Z. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 6, 7, 8 § 1 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 362 ust. 1 Ustawy Prawo ochrony środowiska (P.o.ś) i art. 138 § 1 pkt 2 poprzez ich błędne zastosowanie, tj. uchylenie prawidłowej decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, pomimo braku jakichkolwiek przesłanek do uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 18 czerwca 2025r.,
2. naruszenie art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 362 ust. 1 P.o.ś. poprzez ich błędną wykładnię (zastosowanie wykładni zwężającej), polegającej na błędnym uznaniu, iż negatywne oddziaływanie na środowisko musi mieć charakter ciągły i trwały a stwierdzone w sprawie negatywne oddziaływanie na środowisko drogi powiatowej nr [...] nie jest znaczne, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, iż dla zastosowania tego przepisu wystarczające jest stwierdzenie faktycznego zaistnienia negatywnego oddziaływania na środowisko, niezależnie od takich kwestii jak jego intensywność lub czas trwania, a zatem stwierdzenie przekroczenia norm hałasu emitowanego przez drogę powiatową nr [...] jest wystarczającą podstawą do zastosowania tego przepisu,
3. naruszenie art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 362 ust. 1 P.o.ś. poprzez błędne utożsamienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia z konfliktem interesów podmiotu negatywnie oddziałującego na środowisko, tj. zarządcy drogi powiatowej nr [...] i mieszkańców sąsiadującego osiedla mieszkaniowego (osiedla [...]) zlokalizowanego przy ul. [...] w G. , podczas gdy postępowanie to związane jest z ustawowym obowiązkiem ochrony środowiska, tj. interesem społecznym,
4. naruszenie art. 86 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 i 7 ust.1 P.o.ś w zw. z art. 362 ust. 1 P.o.ś poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ocena proporcjonalności obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia winna ważyć środek ochrony środowiska do sytuacji podmiotu negatywnie oddziałującego na środowisko, podczas gdy prawidłowe rozumienie zasady proporcjonalności oznacza, iż środki stosowane przez organy uprawnione do podjęcia ingerencji władczej powinni być dostosowane do celu ich zastosowania, tj. wyeliminowania negatywnego oddziaływania na środowisko oraz jego skutków w środowisku,
5. naruszenie art. 86 Konstytucji RP , art. 6 ust.1 i art.7 ust. 1 P.o.ś. w zw. z art. 362 ust. 1 P.o.ś. poprzez dowolne i nieuzasadnione uznanie, iż środki ograniczenia emisji hałasu wynikające z decyzji organu I instancji w postaci budowy ekranów akustycznych są nieproporcjonalne do skali negatywnego oddziaływania na środowisko, podczas gdy kwestia ewentualnych kosztów obciążających podmiot negatywnie oddziałujący na środowisko nie ma żadnego znaczenia dla obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia,
6. naruszenie art. 6, 7, 8 § 1 w zw. z art. 362 ust. 1 P.o.ś. poprzez ich dowolną i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wcześniejsze powstanie drogi powiatowej nr [...] [...] w stosunku do sąsiadującego osiedla mieszkalnego (osiedla [...]) zlokalizowanego przy ul. [...] w G. wyłącza obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania tej drogi na środowisko, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż okoliczność czasu powstania negatywnego oddziaływania na środowisko nie ma żadnego znaczenia dla nałożenia obowiązku ograniczenia tego negatywnego oddziaływania, bowiem ochrona środowiska jest obowiązkiem niezależnym od kolejności powstania inwestycji, a zatem stwierdzenie przekroczenia norm hałasu emitowanego przez drogę powiatową nr [...] jest wystarczającą podstawą do zastosowania tego przepisu,
7. naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących zaistniałego stanu negatywnego oddziaływania na środowisko drogi powiatowej nr [...] [...] na odcinku sąsiadującym z osiedlem mieszkalnym (osiedle [...]) zlokalizowanym przy ul. [...] w G. , w szczególności faktu, iż przynajmniej od dnia 27 czerwca 1999r. (data wejścia w życie uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 11 maja 1999r.) teren sąsiadujący z drogą powiatową nr [...] był przeznaczony pod zabudowę mieszkaniowo – usługową z czym wiązała się konieczność ochrony akustycznej tych terenów jeszcze przed inwestycją przebudowy/rozbudowy drogi powiatowej nr [...],
8. naruszenie art. 6, art. 11 i art. 124 § 1 i 2 K.p.a. poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji SKO w [...] oraz wyłącznie ogólnikowe wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ II instancji uchylając decyzję organu I instancji oraz umarzając postępowanie organu pierwszej instancji w całości, w szczególności w zakresie twierdzeń iż możliwe jest ograniczenie hałasu poprzez zmianę organizacji ruchu, pomimo braku jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność.
Do skargi skarżąca dołączyła wydruki aktualnych ksiąg wieczystych celem wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżąca podtrzymała skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 139 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2025.647), zwana dalej również "P.o.ś.", przestrzeganie wymagań ochrony środowiska związanych m.in. z eksploatacją dróg, zapewniają zarządzający tymi obiektami. Eksploatacja m.in. dróg nie może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska. Emisje polegające m.in. na powodowaniu hałasu powstające w związku z eksploatacją m.in. drogi, nie mogą z zastrzeżeniem ust. 3 spowodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego zarządzający tym obiektem ma tytuł prawny co wynika z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy.
Stosownie do art. 173 pkt 1 lit.a i pkt 2 ustawy ochronę przed zanieczyszczeniami powstającymi m.in. w związku z eksploatacją dróg zapewnia się przez stosowanie rozwiązań technicznych ograniczających rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń, a w szczególności zabezpieczeń akustycznych jak i przez właściwą organizację ruchu.
Zgodnie z art. 178 ust. 1 i ust. 3 organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć na zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem obowiązek prowadzenia w określonym czasie pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku wprowadzanych w związku z eksploatacją tych obiektów, wykraczających poza obowiązki, o których mowa w art. 175 ust. 1-3, lub obowiązki nałożone w trybie Organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć na zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem obowiązek prowadzenia w określonym czasie pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku wprowadzanych w związku z eksploatacją tych obiektów, wykraczających poza obowiązki, o których mowa w art. 175 ust. 1-3, lub obowiązki nałożone w trybie art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko lub art. 95 ust. 1, jeżeli przeprowadzone kontrole poziomów substancji lub energii w środowisku, które są emitowane w związku z eksploatacją obiektu, dowodzą przekraczania standardów jakości środowiska; do wyników przeprowadzonych pomiarów stosuje się odpowiednio przepis art. 147 ust. 6. (ust. 1). Do pomiarów, o których mowa w ust. 1-3, w tym pobierania próbek, stosuje się odpowiednio przepisy art. 147a. (ust. 1 a).Do decyzji, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 150 ust. 2. (ust. 2). Jeżeli przeprowadzone kontrole poziomów substancji lub energii w środowisku, które są emitowane w związku z eksploatacją obiektu, dowodzą przekraczania standardów jakości środowiska, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć na zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem obowiązek przedkładania mu wyników pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku wykraczających poza obowiązki, o których mowa w art. 177 ust. 1, określając zakres i terminy ich przedkładania, a także wymagania w zakresie formy, układu i wymaganych technik ich przedkładania(ust.3)
Zgodnie z art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska, w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. W niniejszej sprawie, jak podały organy, postępowanie dotyczące przedłożenia przeglądu ekologicznego zostało umorzone z uwagi na potwierdzenie przekroczenia norm hałasu i wskazanie przez ZDP w [...] budowy ekranu akustycznego pozwalającego zredukować hałas z drogi. Twierdzeń tych Sąd nie może zweryfikować z uwagi na brak akt tamtego postępowania.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 362 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek:
1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia;
2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, organ ochrony środowiska może określić:
1) zakres ograniczenia oddziaływania na środowisko lub stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko;
1a) czynności zmierzające do ograniczenia oddziaływania na środowisko lub przywrócenia środowiska do stanu właściwego; 2) termin wykonania obowiązku.
Art. 362 P.o.ś. upoważnia do nałożenia obowiązku ograniczenia określonego oddziaływania. Aby zatem organ mógł nałożyć przewidziany w ww. przepisie obowiązek, musi stwierdzić, że określony podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko. Rozstrzygnięcia merytoryczne nakładające obowiązek, mają charakter uznaniowy, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę słowa "może". Jednocześnie, jeśli z ustaleń faktycznych wynika, że jedyną możliwością zaprzestania negatywnego oddziaływania na środowisko lub usunięcia zmian, które w nim zaistniały, jest wydanie decyzji na podstawie art. 362 P.o.ś., to trudno mówić o uznaniowości w działaniu organu administracyjnego. Ze względu na zasady ogólne prawa ochrony środowiska organ zobowiązany jest do wydania decyzji nakładającej obowiązki określone w art. 362 P.o.ś. Obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko w myśl art. 362 ust. 1 P.o.ś. może być nakładany w sytuacji, kiedy stan negatywnego oddziaływania na środowisko ma charakter ciągły i trwa przez jakiś czas.
W rozpoznawanej sprawie zostało ustalone, że podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko przez przekraczanie standardów jakości środowiska. Taki stan implikował podjęcie określonych działań zmierzających do ograniczenia tego oddziaływania. Źródłem negatywnego oddziaływania jest hałas spowodowany ruchem pojazdów na drodze powiatowej nr [...] w [...] na wysokości zabudowanych nieruchomości osiedla mieszkaniowego [...]. Hałas jest tym rodzajem uciążliwości dla której określono dopuszczalne normy. Normy te mają charakter mierzalny a w przypadku ich przekroczenia, można stwierdzić wystąpienie przesłanki negatywnego oddziaływania na środowisko. Organ I instancji wykazał występowanie przekroczeń norm hałasu w sposób nie budzący wątpliwości. Przed jak i w trakcie prowadzonego postępowania organy środowiskowe przeprowadziły kontrole i badania akustyczne oraz dokonano przeglądu ekologicznego Wyniki w każdym przypadku potwierdziły przekroczenia obowiązujących norm. W badaniu na zlecenie ZDP przez akredytowane laboratorium metodą ciągłą przez 24 godziny w dniach 20-21.09.2023r. w dwóch punktach pomiarowych na działce nr [...] wielkość przekroczenia w punkcie P2 zlokalizowanym przy granicy działki wyniosła 2,0 dB w porze dnia i 5,0 dB w porze nocy. ZDP w przesłanej opinii wskazał rozwiązanie techniczne w postaci ekranu akustycznego, mającego na celu redukcję hałasu pochodzącego z eksploatacji drogi. Po odbiorze przez ZDP przebudowy drogi w zakresie zjazdu z drogi oraz chodnika ZDP przedstawił organowi wyniki pomiarów hałasu pochodzącego z drogi wykonanych w dniach 6-7.03.2025r. przez akredytowane laboratorium na ul. [...] w G. , które wykazały przekroczenie norm hałasu o 0,6 dB w porze dnia i 5,5 dB w porze nocy.
Strony nie kwestionowały wartości dowodowej tych badań. Wbrew twierdzeniom ZDP w odwołaniu pomiary były robione na jego zlecenie też po wybudowaniu zjazdu i chodnika i nadal wykazują przekroczenia.
W związku z prowadzonym postępowaniem mającym na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko po wniesieniu odwołania zaistniał wyraźny konflikt pomiędzy interesami mieszkańców okolicznych nieruchomości oczekujących na poprawę komfortu mieszkania a interesem zarządcy drogi. Na początkowym etapie postępowania ZDP deklarował budowę ekranu akustycznego choć wnosił o wydanie decyzji po wybudowaniu zjazdu i chodnika (pismo z 29.02.2024r. k/ 27 akt).
Wystąpienie konfliktu miedzy interesami mieszkańców i zarządcy drogi prowadzi do konieczności wyważenia proporcji w adekwatnej reakcji na potrzeby i interesy lokalnej społeczności, choć zasadność wydanego rozstrzygnięcia wynika już z naruszenia norm środowiskowych. Należy bowiem w takim przypadku mieć na uwadze ogólnie pojęty interes publiczny i jego ochronę w relacji do ochrony interesu prywatnego.
Kryteria jakimi organy muszą się kierować w takich przypadkach to uwzględnienie zasady proporcjonalności i zasady zrównoważonego rozwoju, przy jednoczesnym zapewnieniu możliwie najskuteczniejszej realizacji celów środowiskowych.
W odniesieniu do kryterium, którym jest zasada proporcjonalności, konsekwencją jej obowiązywania w działaniach środowiskowych jest konieczność każdorazowego wykazania, że w inny sposób nie można zapewnić standardów środowiskowych oraz, że w danej konkretnej sytuacji dobro środowiska i zdrowia ludzi przeważa oraz, że zastosowane instrumenty prawne przewidziane w przepisach są najmniej uciążliwe dla podmiotu prawa.
Badanie w aspekcie zasady proporcjonalności wymaga ustalenia, czy prowadzi ona do zamierzonych skutków prewencyjnych, czy jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego oraz czy jej efekty są proporcjonalne do uciążliwości, które musi znosić określony podmiot a więc przy zachowaniu równowagi w ochronie podmiotów o sprzecznych interesach.
Naruszeniem zasady proporcjonalności jest niezachowanie odpowiedniej proporcji między założonym celem (ochrona środowiska) a dobranym środkiem.
Organ zobowiązany jest do kierowania się interesem publicznym oraz odpowiednim jego wyważeniem, w szczególności w odniesieniu do interesu prywatnego a także adekwatnej i zrównoważonej reakcji przy uwzględnieniu faktu istnienia sprzecznych interesów podmiotów prywatnych.
W odniesieniu do zasady zrównoważonego rozwoju, należy wziąć pod uwagę, że w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska definiuje "zrównoważony rozwój" jako taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń..
Należy podkreślić, że organ może działać w oparciu o własną siłę sprawczą i własne kompetencje a nie przewidywania, że działania osób trzecich rozwiążą problem.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że SKO w zaskarżonej decyzji naruszyło art. 362 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 1 a P.o.ś a także przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie SKO dokonało dowolnej, nie znajdującej uzasadnienia w zgromadzonych dowodach, oceny stanu faktycznego. Twierdząc, że w niniejszej sprawie nałożenie obowiązku wykonania ekranu akustycznego jest niezasadne wskazało by zarządca drogi rozważył wprowadzenie innej organizacji ruchu, gdyż ograniczenie prędkości znacząco redukuje hałas drogowy, ponieważ niższa prędkość pojazdów to mniejszy hałas. Stanowisko to w realiach niniejszej sprawy było gołosłowne. W toku postępowania, które wszczęte było zawiadomieniem z 18 stycznia 2024r. ZDP w [...] zaplanował i przeprowadził przebudowę drogi przez budowę zjazdu, co z pewnością zmieniło organizację ruchu. Z badań przeprowadzonych po tej zmianie wynikało, że hałas nadal przekracza dopuszczalne normy. Z akt sprawy nie wynika jaka prędkość jest dopuszczalna na spornym odcinku i czy w ogóle po dokonaniu zmiany w postaci wybudowania zjazdu kolejna zmian organizacji ruchu jest możliwa. Nadto sam Zarząd Dróg Powiatowych w odwołaniu nie wskazał, by jakakolwiek zmiana organizacji ruchu mogła ograniczyć hałas. Umorzenie postępowania z uwagi na możliwość rozważenia zmiany organizacji ruchu było więc niezasadne, gołosłowne i co najmniej przedwczesne. Przed zajęciem takiego stanowiska SKO winno wskazać na jakiej podstawie, jakich dokumentach doszedł do takiego wniosku, czego nie uczynił. Nie wziął pod uwagę, że ograniczenie prędkości poruszania pojazdów po pierwsze może okazać się nieskuteczne przez ograniczone możliwości egzekwowania ewentualnego ograniczenia a poza tym, jeśli istnieje rozwiązanie bardziej skuteczne a takim są ekrany dźwiękochłonne należy rozważać rozwiązania efektywne.
Uwagi dotyczące tego kto pierwszy rozpoczął inwestycję – Zarząd Dróg Miejskich czy deweloper budujący osiedle wbrew stanowisku SKO nie mają znaczenia w świetle w/w przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 139 P.o.ś przestrzeganie wymagań ochrony środowiska związanych m.in. z eksploatacją dróg, zapewniają zarządzający tymi obiektami.
Co do zarzutu braku ciągłości i trwałości hałasu Sąd uznał, że nie został wykazany. Hałas generuje droga powiatowa, na której odbywa się ruch pojazdów w sposób ciągły a, jak twierdzą organy, czego strony nie kwestionują, badania wykonane w odstępie półtora roku wykazały przekroczenie norm. SKO nie uzasadnił, że w niniejszej sprawie hałas nie ma charakteru trwałego i ciągłego. Nie zostały do akt niniejszej sprawy dołączone akta w sprawie przeglądu ekologicznego.
SKO nie uzasadniło z jakich względów nie uznaje wykazanych przekroczeń norm hałasu za uzasadniające nałożenie obowiązku wykonania ekranu akustycznego. Nie uzasadniło również przyjęcia za zasadne uwzględnienia kosztów założenia ekranów, mimo, że ZDP nie wskazywał jakiego rzędu koszty w związku z tym poniesie. SKO nie ustaliło czy po wybudowaniu zjazdu ZDP będzie musiał wykupywać działki celem wykonania ekranu, choć w piśmie z 29.02.2024r. ZDP wskazywał, że budowa zjazdu może spowodować brak konieczności wykupu działek. SKO powołując się na zasadę zrównoważonego rozwoju z jednej strony wskazywało, że organ I instancji nie wziął pod uwagę konieczności znacznych nakładów ze środków publicznych na budowę ekranów związanych z koniecznością wykupu działek, co wskazywałoby na konieczność rozpatrzenia tej kwestii przez organ I instancji. Z drugiej strony uznało bez uzasadnienia, że została zachwiana zasada proporcjonalności i uchylił decyzję organu I instancji oraz umorzył postępowanie. Zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i dokonane ustalenia, nie poparte dowodami skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych wyżej, które miały wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ rozpatrzy sprawę w jej całokształcie, rozważy uzupełnienie postępowania dowodowego, uwzględniając wyżej poczynione rozważania Sądu i bacząc, by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. Podjęte rozstrzygnięcie organ uzasadni zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
O kosztach postępowania Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając kwotę uiszczonego przez skarżąca wpisu od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r. poz. 215). Potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa nie zostało dołączone do akt sprawy, oplata nie podlegała więc zasądzeniu od organu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło