II SA/Po 865/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-09-30
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym może zostać uwzględniony w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdy skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1b) p.p.s.a.?Ratio decidendi
Skarżący zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1b) p.p.s.a. nie może otrzymać zwolnienia od tych kosztów w drodze postanowienia, gdyż nie ciąży na nim taki obowiązek. Jednakże, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewody w sprawie statusu bezrobotnego. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację majątkową i zdrowotną, brak dochodów oraz korzystanie z pomocy społecznej. Wniósł o całkowite przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2011r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia 1. ustanowić dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący A. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że brak mu środków do egzystencji oraz że jest osobą samotną. Wskazał, że jest nieporadny po udarze mózgu. Oświadczył, że jest schorowany i znacznie schudł. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Nie uzyskuje żadnego stałego dochodu. Oświadczył, że korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, otrzymuje bony żywnościowych o wartości [...] zł miesięcznie.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 b) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie statusu bezrobotnego i odmowy przyznania prawa do zasiłku, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 b) p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezzasadne.
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Utracił źródło zarobkowania, aktualnie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie uzyskuje żadnych stałych dochodów. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1b) i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło