II SA/Po 865/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-02-12

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje trudną sytuację finansową, ale jest w stanie pokryć część kosztów sądowych i bieżące koszty utrzymania rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale nie zwolnienie od całości kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo trudnej sytuacji finansowej, posiada wystarczające środki na pokrycie bieżących kosztów utrzymania rodziny oraz części kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od całości kosztów sądowych został oddalony. Jednakże, ze względu na konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (tzw. przymus adwokacko-radcowski) i niewystarczające środki na wynagrodzenie adwokata z wyboru, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) po otrzymaniu wyroku WSA w Poznaniu. Przedstawił szczegółowe dane dotyczące swojej trudnej sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej, w tym dochodów z renty żony, dochodów z gospodarstwa rolnego, kosztów leczenia, rat kredytów i mediów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla R. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy postanawia 1. ustanowić dla R. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący R. M. po otrzymaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wraz z uzasadnieniem i stosownym pouczeniem wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Na wezwanie uiścił opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie uzasadnia wyroku w kwocie 100 zł. We wniosku o prawo pomocy na formularzu PPF skarżący argumentował, że nie stać go na prawnika z wyboru z uwagi na trudną sytuacje rodzinną. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz małoletnią córką. Żona nie pracuje, choruje i otrzymuje rentę w wysokości około [...] zł miesięcznie. Skarżący pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Prowadzi gospodarstwo rolne z którego uzyskuje około [...]zł rocznie. Posiada dom o powierzchni [...] m², podał, że jest współwłaścicielem w 5/12 nieruchomości rolnej o powierzchni [...]ha, na gruntach znajduje się stodoła, obora, a grunt obsiewa zbożem. Nadto podał, że jest właścicielem samochodu osobowego z 2002r. o wartości około [...]tys. zł. Skarżący wskazał, że spłaca kredyt z miesięczną ratą około [...] zł., płaci podatek od nieruchomości [...]zł rocznie. Wyszczególnił, że koszty leczenia żony wynoszą około [...] zł miesięcznie, telefon [...] zł, internet [...] zł, prąd [...] zł, TV [...]zł, woda [...] zł, opał około [...] zł, paliwo [...] zł miesięcznie, OC auta około [...] zł rocznie. Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 - dalej "P.p.s.a.") przedłożył: - PIT-u 37 za 2016r., z którego wynika łączny dochód brutto w wysokości około [...]zł, - dowody wpłaty należności sądowych w kwocie [...] zł oraz 12 rat po [...] zł, - kserokopie faktur za leki, - dowody wpłaty za media, - umowy pożyczki gotówkowej na 72 raty po [...] zł, oraz pożyczki na 96 rat po [...] zł miesięcznie, - decyzja o przyznanej pomocy społecznej w postaci świadczenia wychowawczego na jedno dziecko oraz zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego, - zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, że skarżący od 16 stycznia 2017r. jest osobą bezrobotna, - decyzje ARiMR o wysokości płatności za 2017r. w łącznej wysokości [...]zł, - wyciągu z rachunku bankowego żony skarżącego, z którego wynika, że wpływają na niego tylko środki z pomocy społecznej oraz renta, salda miesięczne są dodatnie na poziomie kilkuset złotych. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość do zakończenia postępowania rozpoznawczego (art. 243 §1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje środkami, które strona mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w części. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego oraz jego rodziny i możliwości płatnicze, biorąc pod uwagę wszystkie dochody członków rodziny oraz koszty utrzymania. Z oświadczenia wynika, że rodzina utrzymuje się z dochodów z tytułu renty żony skarżącego oraz z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Uzyskiwane dochody pozwalają na pokrycie wszystkich kosztów koniecznego utrzymania trzyosobowej rodziny. Skarżący nie podał by miał jakieś zaległości płatnicze, czy zobowiązania finansowe, którym nie może sprostać. Spłaca raty kredytowe, poniósł należności sądowe jednorazowo w kwocie [...] zł oraz pozostałe w 12 miesięcznych ratach po [...] zł. Z treści rachunków i faktur za media wynika, że należności z tego tytułu płaci terminowo. W tym miejscu należy podkreślić, że prawo pomocy przysługuje stronie jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącemu i jego rodziny nie pozostają już żadne wolne środki, które mógłby przeznaczyć na inne cele. Skarżący po uiszczeniu koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny wliczając w to stałe miesięczne koszty leczenia żony poniósł dotychczasowe koszty sądowe w niniejszej sprawie w łącznej kwocie [...] zł. Zatem, skarżący ma możliwości by wygospodarować środki na pokrycie dalszych kosztów sądowych niniejszego postępowania, które jako należności publicznoprawne mają pierwszeństwo przed innymi płatnościami, zaraz po zabezpieczeniu koniecznych i bieżących kosztów utrzymania skarżącego i rodziny. Wysokość przewidywanych kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej) nie przekroczy [...] zł. Poniesienie tej należności nie spowoduje uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Odmówiono zatem zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych, jakie związane są z prowadzeniem niniejszej sprawy. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje przy tym, że wolne środki jakimi dysponuje nie wystarczą na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który jest niezbędny dla prawidłowego sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Obowiązuje bowiem w tym zakresie, tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Przyznano zatem prawo pomocy w tej części i ustanowiono dla skarżącego adwokata (art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 243 §3 P.p.s.a). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło