II SA/Po 867/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia 1. ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący M. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 c) ppsa, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie chorób zawodowych, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 c) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, wykonuje pracę najemną i otrzymuje najniższą krajową pensję. Samodzielne prowadzi swoje gospodarstwo domowe. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wskazał, że posiada 1/6 udziału we własności domu o powierzchni [...] m² oraz 1/6 udziału we własności działki o powierzchni [...] m². Wnioskodawca wskazał, że otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł. brutto miesięcznie. Wnioskodawca wezwany w trybie art. 255 p.p.s.a. do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach podał, że jedynym jego źródłem dochodu jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, które wynosi [...] zł netto miesięcznie. Oświadczył, że osoby które z nim zamieszkują w jedynym domu – mama i siostra - prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i dochody jakie uzyskują znajdują się w ich wyłącznej dyspozycji. Wnioskodawca zajmuje jeden pokój z prawem do korzystania z łazienki i kuchni. Dom znajduje się na terenie działki rolnej o powierzchni [...] ha, która jest użytkowana rolniczo, ale nie przynosi żadnego dochodu. Nadto wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Oświadczył, że posiada rachunek bankowy, korzysta z kredytu debetowego w rachunku w kwocie 2.000 zł i na dzień uzupełniania wniosku do dyspozycji pozostawało mu jeszcze 1.000 zł. Wnioskodawca wskazał następujące miesięczne koszty utrzymania: dojazdy do pracy – 180 zł, ubezpieczenie samochodu – 60 zł, prąd – 70 zł, telefon – 130 zł, woda – 20 zł, gaz – 20 zł, spłata kredytu w koncie i utrzymanie konta – 40 zł, podatek od nieruchomości – 15 zł, opał – 80 zł, leki – 80 zł, ubranie – 100 zł, żywność – 340 zł. Na potwierdzenie powyższych okoliczności wnioskodawca przedłożył kopie zeznania rocznego PIT za 2009r., wyciągów z rachunku bankowego za okres od stycznia do maja 2010r., rachunków za media, decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości, dowód wpłaty raty ubezpieczenia OC i polisy na życie, zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskiwanego dochodu brutto. Nadto wnioskodawca wyjaśnił wątpliwości dotyczące źródeł finansowania wpłat jakich dokonał na swój rachunek bankowy w okresie od stycznia do maja 2010r. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzyskuje on wprawdzie stałe miesięczne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. Wysokość tego wynagrodzenia pozwala jednak tylko na pokrycie wydatków związanych z koniecznym, bieżącym jego utrzymaniem. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Nadto należy zauważyć, że sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej, co wiąże się z koniecznością sporządzenia tego środka odwoławczego jedynie przez profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1c) i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska br