II SA/Po 869/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2015 r. w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... 2015 r. nr ... w przedmiocie opłaty legalizacyjnej; postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. /-/ B. Drzazga W dniu 28 sierpnia 2015 r. J. K. złożył do tut. Sądu za pośrednictwem organu skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... 2015r. nr ... w przedmiocie opłaty legalizacyjnej z tytułu samowolnej nadbudowy budynku zakładu galwanizacyjnego położonego na działce nr ... przy ul. O. w C. w wysokości 250.000 zł. Doręczonym w dniu 13 października 2015 r. wezwaniem Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 2.500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym do uiszczenia wpisu pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego aktualna sytuacja majątkowa dowodzi, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty stosunkowej bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Nie posiada żadnych oszczędności, a kwota dochodu pozostającego po odjęciu podstawowych kosztów utrzymania jest w całości przeznaczana na prowadzenie przez niego działalności gospodarczej, przy czym kwota ta jest minimalną niezbędną do jej prowadzenia. Z oświadczenia wynika, że sam prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom o pow. 200 m2 o wartości ok. 600.000 zł, nieruchomość rolną o pow. 1 ha oraz inną nieruchomość o pow. 0,35 ha, samochód osobowy o wartości ok. 6.000 zł oraz ciężarowy o wartości ok. 5.000 zł. Skarżący wskazał, że z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje dochód miesięczny netto w wysokości 18.826,28 zł, stałe zobowiązania wynoszą ok. 1.000 zł, opłaty za prąd, gaz, utrzymanie samochodu, domu, wyżywienie, ubrania, podatki rolne i od nieruchomości dają łącznie kwotę ok. 7.000 zł na miesiąc. Pozostała kwota dochodu przeznaczana jest na działalność gospodarczą. Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do osobistego uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Postanowieniem referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 16 grudnia 2015 r. odmówiono J. K. przyznania prawa pomocy argumentując, że skarżący w formularzu o prawo pomocy w sposób ogólny wskazał na rodzaj swoich stałych zobowiązań i wydatków, ale nie podał szczegółowego spisu tych kosztów i wysokości należności, co nie pozwala na ustalenie realnych środków finansowych jakimi rzeczywiście rozporządza. W ocenie referendarza opierając się o treść formularza należało przyjąć, że złożone w nim oświadczenia nie odzwierciedlają pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Brak zaś współpracy skarżącego skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującego. W dniu 11 stycznia 2016 r. pełnomocnik J. K. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez jego błędną wykładnię i wskutek tego niewłaściwe przyjęcie, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a w konsekwencji błąd w ustalenia faktycznych, który miał wpływ n treść rozstrzygnięcia, poprzez błędne uznanie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe. Podniesiono, że aktualna sytuacja majątkowa skarżącego wskazana w oświadczeniu majątkowym dowodzi, że nie jest on w stanie ponieść kosztów wpisu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nie posiada bowiem żadnych oszczędności pozwalających mu na opłacenie wpisu sądowego choćby w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako p.p.s.a. W ocenie Sądu z akt sprawy (wniosek o prawo pomocy i sprzeciw ) wynika, że skarżący nie wykazał powyższej przesłanki umożliwiającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osiąga miesięcznie dochód netto z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 18.826,28 zł, jednocześnie ponosząc koszty stałe utrzymania i niezbędnych opłat w kwocie ok. 7000 zł. Zaznaczył, że pozostałą część dochodu przeznacza na działalność gospodarczą. Z treści formularza wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżący posiada samochód osobowy o wartości ok. 6.000 zł oraz samochód ciężarowy o wartości ok. 5.000 zł, nieruchomość rolną o pow. 1 ha, inną nieruchomość o pow. 0,35 ha, a także dom wielkości 200 m2 o wartości ok. 600.000 zł. Jednocześnie prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W ocenie Sądu na tle podanego przez skarżącego jego stanu majątkowego i finansowego nie budzi wątpliwości, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, by nie był aktualnie w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.500 zł. Już sama okoliczność, że skarżącemu po odjęciu co miesięcznych kosztów utrzymania i opłat pozostaje do dyspozycji kwota przekraczająca 10.000 zł świadczy o tym, że skarżący nie poniesie uszczerbku koniecznego dla swego utrzymania po uiszczeniu wpisu. Okolicznością przemawiającą za zwolnieniem od kosztów sądowych w przypadku sytuacji finansowo-majątkowej skarżącego nie może być zaś fakt, że skarżący pozostałą część dochodu przeznacza na prowadzoną działalność gospodarczą. Zważyć należy, że przedmiot sprawy –opłata legalizacyjna z tytułu samowolnej nadbudowy budynku zakładu galwanizacyjnego wiąże się z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą i Sąd – w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - nie może uznać prymatu pozostałych zobowiązań skarżącego z tytułu tej działalności przed powinnością poniesienia kosztów niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. W tej sytuacji Sąd nie podzielił zarzutu strony skarżącej jakoby w zaskarżonym postanowieniu referendarz sądowy dopuścił się naruszenia powołanego wyżej przepisu. Bezzasadny jest również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w sytuacji, gdy po pierwsze w zaskarżonym postanowieniu rzetelnie przedstawiono ujawniony przez skarżącego w formularzu wniosku o prawo pomocy jego stan majątkowy i finansowy, a ponadto podkreślono, iż pełnomocnik skarżącego nie ustosunkował się do wezwania referendarza o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, co miało na celu uszczegółowienie oświadczeń złożonych w formularzu wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ B. Drzazga