II SA/Po 870/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej: 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Długaszewska /-/M. Skwierzyńska /-/ T.M. Geremek BD Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z dnia [...] wydana na podstawie § 10 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.Nr 65,poz.294 z p. zmn.) oraz art.104 Kpa, w oparciu o orzeczenie lekarskie wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Z. dn. [...] i przez Instytut Medycyny Pracy w L. z dn. [...] oraz w oparciu o dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone w zakładach pracy stwierdził brak podstaw do uznania, iż B. R. ur. [...] jest chory na chorobę zawodową wymienioną w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.Nr 65,poz.294 z p.zmn.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. opierając się na negatywnym orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Z. wydał dn. [...] decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej słuchu. Decyzja ta, na skutek odwołania wniesionego przez P. B. R. , została uchylona przez Oddział Zamiejscowy w Z. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I. instancji. Jednocześnie zobowiązano ten organ tj. Powiatowego Inspektora Sanitarnego do uzupełnienia materiału dowodowego w warstwie medycznej i epidemiologicznej. Dodatkowe dochodzenie epidemiologiczne nie wykazało istotnej różnicy w ocenie dotychczasowego narażenia na szkodliwy hałas- nadal należy uważać, że Pan R. przepracował ok. 20 lat w narażeniu na hałas o natężeniu z pogranicza dopuszczalnej normy i powyżej dopuszczalnej normy ustalonej ze względu na ochronę słuchu. Podczas badania konsultacyjnego przeprowadzonego w Instytucie Medycyny Pracy w L. potwierdzone zostało wcześniejsze, negatywne rozpoznanie Poradni Chorób Zawodowych w Z. Rozpoznanie Instytutu było następujące: obustronny odbiorczy ubytek słuchu małego stopnia o lokalizacji pozaślimakowej, a we wnioskach podano, że stwierdzony ubytek słuchu nie jest charakterystyczny dla skutków przewlekłego urazu akustycznego i nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu. Wyjaśniono ponadto, że uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem ma lokalizację ślimakową, a w tym przypadku wykonane badania audiologiczne takiego stanu nie potwierdziły. Zgodnie z przytoczonym na wstępie rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych - warunkami, które muszą być spełnione jednocześnie, aby została stwierdzona choroba zawodowa - jest rozpoznanie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz występowanie narażenia na stanowiskach pracy. W tym przypadku, wobec negatywnego orzeczenia lekarskiego i przy uznaniu nawet, że narażenie występowało- brak jest podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. B. R. odwołał się od wskazanej wyżej decyzji. Wojewódzki Inspektor Sanitarny W G. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § l kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z § 10, ust. l i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, póz. 294 ze zmianami z dnia 10.11.1989 r., Dz.U. Nr 61, póz. 364) po rozpatrzeniu odwołania B. R. , ur. [...] z dnia 25.02.2002r. od decyzji nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] znak: [...] o braku podstaw do uznania choroby zawodowej -utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Pan B. R. pracował w narażeniu na hałas o natężeniu z pogranicza dopuszczalnej normy i przekraczającym dopuszczalną normę przez ok. 20 lat. Przebieg pracy zawodowej pana B. R. w narażeniu na hałas przedstawia się następująco: 18.05.1971-21.07.1972 - MPGK obecnie Zakład Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej w Z. na stanowisku kierowca, 24.071971-31.03.1973 - Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Usług Drzewnych i Motoryzacyjnych w Z. ( Przedsiębiorstwo Przemysłu Terenowego "A" - Z) na stanowisku kierowca, 1.04.1973-21.12.1976 - Przedsiębiorstwo Transportowe Handlu Wewnętrznego w Z. na stanowisku kierowca, 22.12.1976-11.09.1981 - Przedsiębiorstwo Transportu i Maszyn Drogowych "A" w Z. na stanowisku kierowca samochodu ciężarowego, 12.09.1981 - 28.07.1982 - Dyrekcja Budowy Autostrad - Irak - na stanowisku kierowca, 11.10.1981-16.06.1986 - Przedsiębiorstwo Transportu i Maszyn Drogowych "A" w Z. na stanowisku mechanik spawacz, 14.06.1986 - i nadal (ok. 14 lat) - Przedsiębiorstwo Transportu i Maszyn Drogowych "A" w Z. na stanowisku operator walca. Powyższe ustalono w drodze dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez organ I instancji.. Pomimo ujawnionego narażenia na hałas orzeczenia lekarskie wydane w dniach 10.04.2001 i 23.10.2001 przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w Z. nr [...] i odpowiednio [...] w oparciu o kompleksowe badanie audiologiczne potwierdzają obustronne upośledzenie słuchu typu odbiorczego z zachowaną wydolnością socjalną i jednocześnie nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W celu zebrania pełnego materiału dowodowego w myśl art. 77 § l kpa sprawa była decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. O/Z w Z. decyzją nr [...] znak [...] z dnia [...] przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W wyniku odwołania pana B. R. od orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w Z, w/wym. został skierowany do Instytutu Medycyny Pracy w L. na ponowne badanie. Również orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] wydane przez w/wym. tę społecznej służby zdrowia właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych rdza odbiorczy ubytek słuchu małego stopnia o lokalizacji pozaślimakowej jednocześnie we wnioskach, że stwierdzony ubytek słuchu nie jest charakterystyczny dla skutków przewlekłego urazu akustycznego i nie daje podstaw )znania choroby zawodowej słuchu. Kierując się powyższymi względami Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] nie znalazł podstaw do uznania ww. choroby za chorobę zawodową. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. przeprowadził staranne postępowanie w sprawie, zaś jego wyniki nie dają możliwości odmiennego rozstrzygnięcia, bowiem mimo wieloletniej pracy w narażeniu na ponadnormatywny hałas, dwie niezależne od siebie placówki służby zdrowia uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawie zawodowego charakteru występujących chorób nie rozpoznały zawodowej choroby słuchu. Jedynie zaś łączne spełnienie przesłanek z § 10, ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, póz. 294 z p.zm)uprawnia właściwego inspektora sanitarnego do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. B. R. wniósł skargę od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, wnosząc o zmianę decyzji lub przekazanie do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294, ze zm.), za chorobę zawodową uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniami czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Zgodnie z § 10. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny. Decyzję, o której mowa, inspektor sanitarny wydaje na podstawie orzeczenia jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych tj. poradni chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziału chorób zawodowych wchodzących w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Wskazane wyżej jednostki wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie wszechstronnie zebranego przez właściwe organy materiału dokumentacyjnego, tj. informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Nie ulega, zdaniem Sądu, wątpliwości, iż orzeczenia zakładów służby zdrowia, właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych, są traktowane w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jak opinie biegłych. Muszą być one zatem umotywowane w sposób zrozumiały dla stron, organów orzekających, a także dla Sądu, który nie posiada wiedzy medycznej, a obowiązany jest ocenić, czy wydane na podstawie takich orzeczeń decyzje są zgodne z prawem. Organ nie może, zatem oprzeć swojego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając zaś taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Kontrolując zaskarżoną decyzję z tego punktu widzenia, Sąd stwierdził, że uzasadnienia orzeczeń lekarskich wydanych zarówno przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Z. , jak i Instytutu Medycyny Pracy w L. a także uzasadnienia decyzji organów obu instancji nasuwają istotne zastrzeżenia, czy w rzeczywistości oparto je o pełny materiał dowodowy, zgodnie z wyżej normatywnie określonymi wymogami. Wskazać bowiem należy, iż w świetle uzasadnienia orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Z. z dnia [...] u skarżącego stwierdzono obustronne upośledzenie słuchu typu odbiorczego z zachowaną wydolnością socjalną, ze wskazaniem, że nie może pracować w narażeniu na hałas z przekroczeniem NDN i jednocześnie powołując się na "obowiązujące kryteria diagnostyczno - orzecznicze", bez wskazania tych kryteriów, stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego. Wyżej wskazane orzeczenie budziło wątpliwości Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który pismem z dnia 12 listopada 2001 roku zwracał się do Poradni Chorób Zawodowych w Z. o uzupełnienie opinii. W odpowiedzi na w/wym pismo Poradnia Chorób Zawodowych w Z. poinformowała o wniesionym przez skarżącego odwołaniu od ich orzeczenia i przekazaniu sprawy do Instytutu Medycyny Pracy w L. Instytut Medycyny Pracy w L. w orzeczeniu z dnia [...], nie odpowiadając na wątpliwości przedstawione we wskazanym wyżej piśmie Powiatowego Inspektora Sanitarnego, stwierdził u skarżącego obustronny ubytek słuchu małego stopnia o lokalizacji pozaślimakowej, wskazując we wnioskach, iż stwierdzony ubytek nie jest charakterystyczny dla skutków przewlekłego urazu akustycznego i nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Z treści wskazanego wyżej orzeczenia nie wynika, czy w orzeczeniu tym uwzględniono, jak nakazują przepisy, informację o zagrożeniach zawodowych, wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy skarżącego, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, i dokumentację lekarską skarżącego, czy też jedynie przeprowadzone przez Instytut badanie. Ponadto, w świetle uzasadnienia orzeczenia lekarskiego tej ostatniej jednostki orzeczniczej, stwierdzenie braku związku narażenia ze stwierdzonym ubytkiem słuchu nie jest jasne. Jak już wielokrotnie wskazywano w orzeczeniach zarówno sądów administracyjnych, jak i Sądu Najwyższego, brak podstaw, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu", ze względu na stopień uszkodzenia słuchu, tak, jak to ma miejsce we wskazanym wyżej orzeczeniu. Wprawdzie w orzeczeniu tym podnosi się również, iż stwierdzony u skarżącego obustronny ubytek słuchu małego stopnia ma lokalizację pozaślimakową, jednakże stwierdzenie to , bez szczegółowego uzasadnienia i przede wszystkim bez odniesienia się do wieloletniego ponadnormatywnego narażenia skarżącego na hałas, nie poddaje się ocenie, z uwagi na brak spełnienia wyżej wskazanych kryteriów. Tym samym Sąd uznał, iż orzeczenia lekarskie, które stanowiły podstawę do wydania w przedmiotowej sprawie negatywnych decyzji, nie spełniają wynikających, ze wskazanych wyżej przepisów, warunków, powodując, iż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie odpowiadają prawu. W tym stanie rzeczy, na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisów, 145§1pkt 1 lit a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł , jak w sentencji. /-/W. Długaszewska /-/M. Skwierzyńska /-/T. Geremek BD