II SA/Po 871/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-01-25

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Jolanta Szaniecka, Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki garażu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r. jest zasadny, jeśli obiekt został posadowiony w odległości mniejszej niż przepisowa od granicy działki sąsiedniej i budynku mieszkalnego, a także zawiera materiały z azbestem?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki garażu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r. jest zasadny, jeśli obiekt został posadowiony w odległości mniejszej niż przepisowa od granicy działki sąsiedniej i budynku mieszkalnego, a także zawiera materiały z azbestem. Naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy i budynku sąsiedniego, a także użycie materiałów niebezpiecznych dla zdrowia, stanowi podstawę do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., ponieważ powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia.
Stan faktyczny
Skarżący D. i K. S. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego. Garaż został wybudowany w 1992 r. bez pozwolenia na budowę, w odległości 1,03 m od granicy działki sąsiedniej, z użyciem płyt eternitowych zawierających azbest. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów KPA, brak rozważenia możliwości legalizacji obiektu oraz brak jednoznacznego uzasadnienia zagrożenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr/ Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006r. przy udziale sprawy ze skargi D. i K.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/W. Batorowicz /-/A. Łaskarzewska /-/J. Szaniecka Dnia [...] lipca 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] lipca nr [...] w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane z dnia 07 lipca 1994r. oraz w oparciu o art. 10 kpa nakazał D. i K. S. rozbiórkę garażu o wymiarach [...] x [...] m, dobudowanego do budynku mieszkalnego na działce położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej nr geodezyjnym [...]. Zdaniem organu przeprowadzone oględziny wykazały, że w części frontowej działki znajduje się dobudowany do budynku mieszkalnego garaż o wymiarach [...] x [...] i wysokości kalenicy dachu wynoszącej 2,58m, przy okapie 2,24m. Obiekt garażowy jest zlokalizowany w odległości 1,03m od granicy z działką sąsiednią a jego konstrukcję słupowo – krokwiową stanowią drewniane okrąglaki trwale połączone z gruntem. Ściany osłonowe oraz pokrycie połaci dachu stanowią płyty eternitowe, faliste zawierające w swej strukturze azbest. W trakcie przeprowadzania oględzin ustalono także, że budynek pobudowano w 1992r. bez uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak z powyższych ustaleń wynika obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej przed 01 stycznia 1995r. stąd do rozstrzygnięcia sprawy zastosowano przepisy z 1974r. Lokalizacja garażu w odległości 1,03m od granicy z działką sąsiednią, na której przy tej granicy znajduje się budynek mieszkalny z otworem okiennym narusza przepisy obowiązujące w trakcie jego realizacji tj. § 156 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Użyte podczas budowy jako materiał ścienny i pokryciowy płyty azbestowo – cementowej powodują niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia oraz niebezpieczeństwo dla ludzi zważywszy na obowiązujące przepisy ustawy z dnia 19 czerwca 1997r. o zakresie stosowania wyrobów zawierających azbest. K. S. w złożonym odwołaniu zażądał uchylenia decyzji. Wywiódł, że wybudowanie tego garażu wywołało nieodwracalne skutki prawne. Słupki krokwiowo drewniane okrąglaki nie są trwale połączone z gruntem. Na pobudowanie garażu w odległości 1,03m od granicy miał i ma zgodę sąsiada. Gdy chodzi zaś o pokrycie obiektu eternitem z płyty falistej, zawierającej azbest, to w chwili wznoszenia obiektu nie obowiązywała ustawa z dnia 19 czerwca 1997r. o zakresie stosowania wyrobów zawierających azbest. Odwołujący oświadczył, że może wymienić eternit na inny materiał. Stawiając obiekt był nieświadomy, że konieczne jest pozwolenie na budowę. Garaż jest mu potrzebny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2004r. na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu II instancji organ I instancji zasadnie przyjął, że w kwestii wybudowania garażu będą miały zastosowanie przepisy ustawy z 1974r. Prawo budowlane, w szczególności zaś przepisy art. 37 ust. 1 i 2. W istocie rację miał organ I instancji przyjmując, że wybudowanie garażu pozostaje w sprzeczności z § 156 pkt 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Zgoda sąsiada w związku ze stwierdzonymi naruszeniami nie może mieć w sprawie znaczenia. W ocenie organu odwoławczego należy zgodzić się, że garaż powoduje pogorszenie warunków zdrowotnych. Przemawiają za tym przepisy ustawy z dnia 19 czerwca 1997r. o zakresie stosowania wyrobów zawierających azbest. Poprzez utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości M. S. powoduje także niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych otoczenia. Skargę na powyższą decyzję złożyli K. i D. S. zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucili organom naruszenie przepisów art. 7, 75 § 1, 77 kpa, brak rozważenia możliwości legalizacji z art. 39-40 prawa budowlanego z 1974r. W ocenie skarżących nie umotywowano w sposób jednoznaczny na czym polega zagrożenie z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Jeszcze raz podkreślili, że w chwili wybudowania płyty azbestowe były materiałem dostępnym. Organ nie rozważył też możliwości zastosowania przeróbek, by obiekt doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, w tym likwidacji płyt azbestowych. Zaskarżona decyzja zapadła zatem bez wyjaśnienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Rację miały organy administracji, że w niniejszej sprawie zastosować należało przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Ustawa ta obowiązywała bowiem w chwili wzniesienia obiektu (art. 103, ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1974r. Prawo budowlane – Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zgodnie z art. 37 ust. 1 tegoż prawa obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę albo powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W myśl art. 37 ust. 2 tegoż prawa organ administracji państwowej może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce, albo o przejęciu na własność państwa bez odszkodowania obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli to jest uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionym w ust. 1. W przedmiotowej sprawie organy wywiodły, że sporny garaż wybudowany został bez pozwolenia na budowę z naruszeniem obowiązujących w chwili wzniesienia obiektu przepisów § 156 pkt 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Garaż posadowiony został w odległości 1,03m od ściany budynku mieszkalnego znajdującego się na sąsiedniej działce. Z zacytowanego przepisu zaś wynika, że minimalna odległość od budynku sąsiedniego wykonanego z materiału niepalnego na terenie zabudowy jednorodzinnej liczone od ścian garażu nie mającego otworów okiennych lub drzwiowych wynosi 3m. Konieczność uzyskania pozwolenia na budowę wynikała z art. 28 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Zdaniem Sądu zrealizowanie analizowanego obiektu z naruszeniem opisanych wyżej warunków technicznych wskazuje na spełnienie przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 cytowanego prawa budowlanego, które skutkuje wydaniem nakazu jego rozbiórki. Nie budzi bowiem wątpliwości, że posadowienie garażu w odległości 1,03m od budynku mieszkalnego na działce sąsiada powoduje pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości sąsiedniej. Taka bliskość naraża bowiem sąsiada na uciążliwości związane z jego korzystaniem, do których zaliczyć należy np. emisję spalin. Przepis art. 37 prawa budowlanego z 1974r. nie przewiduje możliwości odstąpienia od nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości nie sprzeciwia się posadowieniu obiektu w odległości naruszającej przepisy warunków technicznych, obowiązujących w chwili jego posadowienia. Zdaniem Sądu w niniejszym wypadku naruszenie § 156 pkt 1 wymienionych warunków technicznych nastąpiło także w odniesieniu do budynku mieszkalnego na działce inwestora. Budynek garażu przylega do niego bezpośrednio. Niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych na tej działce w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 cytowanego prawa przejawia się nie tylko w uciążliwości związanej z emisją spalin jak także z ograniczeniem wjazdu i wejścia na tę posesję. Wskutek posadowienia garażu dojazd na działkę ogranicza się jedynie do możliwości wjazdu do garażu. Wejście na teren działki biegnie wzdłuż garażu, jego szerokość wynosi około 1 metra. Zdaniem Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy tj. zważywszy na posadowienie garażu w bliskości obiektu mieszkalnego, tak na działce inwestora jak i sąsiada niemożliwym było w drodze zmian lub przeróbek doprowadzić obiekt do stanu, w którym ustałoby niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia na zasadzie art. 40 prawa budowlanego z 1974r. W tym stanie rzeczy wobec spełnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974r. koniecznym było orzeczenie nakazu rozbiórki garażu. Za pozostające w zgodzie z powyższym przepisem uznać należało zatem decyzję tak organu I jak i II instancji. Wobec spełnienia przesłanek rozbiórki w analizowanym zakresie Sąd zaniechał badania pozostałych przesłanek tak z art. 37 ust. 1 pkt 2 jak z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy prawa budowlanego z 1974r. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). /-/W. Batorowicz /-/A. Łaskarzewska /-/J. Szaniecka kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło