II SA/Po 871/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-10-18

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, skarżący jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a jeśli tak, czy wniosek o zwolnienie od kosztów staje się zbędny, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone?
Ratio decidendi
Skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej są z mocy prawa zwolnieni z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takiej sprawie staje się zbędny, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Jednocześnie, w przypadku wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca G. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację życiową, wskazując na niskie dochody z pomocy społecznej, niepełnosprawność i konieczność ponoszenia kosztów leczenia i utrzymania.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla G. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla G. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca G. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że znalazła się w trudnej sytuacji życiowej. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłku na żywność w wysokości [...] zł oraz zasiłku okresowego w wysokości [...] zł. Podała, że posiada dom o powierzchni [...] m², nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżąca wskazała, że brakuje jej środków na rehabilitację. Wyszczególniła, że płaci za prąd na dwa miesiące [...]zł i [...]zł, za wodę [...]zł. miesięcznie, śmieci [...] zł miesięcznie, telefon [...] zł miesięcznie. Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, ponosi koszty leków około [...] zł miesięcznie, korzysta z leczenia refundowanego w ramach NFZ, oraz z pomocy finansowej w formie doraźnych zasiłków celowych. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie utrzymuje się jedynie z pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną. Wysokość tych dochodów pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących i najmniejszych potrzeb koniecznego jej utrzymania. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Skarżąca nie posiada oszczędności. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło