II SA/Po 872/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania postanawia oddalić wniosek. /-/K. Witkowicz-Grochowska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 maja 2009r. odmówił skarżącemu D. G. przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 lipca 2009r. oddalił wniesione przez D. G. zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 grudnia 2008r., tj. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, a nadto wskazano, że na wezwanie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi skarżący wniósł ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prosi o prawo pomocy z uwagi na trudną sytuację materialną spowodowaną klęską suszy, jest bowiem rolnikiem specjalizującym się w produkcji zbóż. Spłaca także kredyt hipoteczny w wysokości 69.000 zł. Oświadczył, że nie stać go na zapłacenie kosztów sadowych gdyż równałoby się to z utratą płynności finansowej i bankructwem. Podał, że samodzielnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że posiada [...] ha gruntów rolnych, dom o powierzchni [...] m² oraz budynki gospodarcze; wielkości i sposobu zagospodarowania budynków gospodarczych nie określił. Nie wskazał także wysokości dochodu, jaki przynosi gospodarstwo rolne. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy był niepełny wnioskodawca został wezwany w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wnioskodawca zobowiązany został przede wszystkich do podania wysokości wszystkich miesięcznych dochodów jakie uzyskuje oraz pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami. W szczególności zobowiązano wnioskodawcę do podania rodzaju i wielkości aktualnie prowadzonej produkcji rolnej, rocznej wartości przychodu brutto ze sprzedaży tej produkcji, a także wysokości kosztów jego prowadzenia. W związku z tym wnioskodawca został wezwany do podania wysokości otrzymywanych dopłat. Istotne było również opisanie posiadanego majątku nieruchomego wraz z informacją, czy przynosi on dochód i w jakiej wysokości oraz jakich kosztów utrzymania wymaga. Wyjaśnienia wymagało także to, czy wnioskodawca posiada rachunki bankowe i jakie są na nich obroty. Wyciągi z rachunków przedstawiają bowiem skalę środków jakimi wnioskodawca rzeczywiście dysponuje. Nadto zobowiązano wnioskodawcę do podania miesięcznych kosztów bieżącego jego utrzymania. W odpowiedzi na zobowiązanie wnioskodawca wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy i o doprecyzowanie wezwania. Podał, że wprawdzie matka i brat mieszkają z nim pod jednym adresem, ale każdy samodzielnie zarabia na siebie i ponosi koszty swojego utrzymania. Wątpliwość wnioskodawcy budzi, czy w takiej sytuacji prowadzą odrębne, czy wspólne gospodarstwo domowe. Wskazał, że dokumenty dotyczące sytuacji finansowej matki i brata nie są jego własnością i nie może ich przedstawić nie naruszając poufnych danych osób trzecich. Zwrócił się z pytaniem o skutki odmowy udostępnienia tych dokumentów. W oparciu o przepis art. 6 p.p.s.a. wnioskodawca został poinformowany o braku podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie o prawo pomocy, wyjaśniono przedstawione przez niego wątpliwości oraz ponownie zobowiązano do podania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych celem uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, który nie sprostał dyspozycji art. 252 §1 p.p.s.a. Zobowiązanie zostało osobiście odebrane przez wnioskodawcę i pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi (k. 105). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Zatem ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Rola sądu w gromadzeniu materiału dowodowego została ograniczona do obowiązku wezwania wnioskodawcy do przekazania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie majątkowe zwarte na urzędowym formularzu jest niewystarczające lub budzi wątpliwości - art. 255 p.p.s.a. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte we formularzu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał bowiem informacji niezbędnych do określenia jego zdolności do uiszczenia kosztów przedmiotowego postępowania, wnioskodawca nie podał nawet przybliżonej wysokości dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Niewystarczające jest bowiem samo twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. Stąd wnioskodawca został dwukrotnie wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy oraz wyjaśniono mu kwestie budzące jego wątpliwości. Ostatecznie wnioskodawca nie udzielił żadnych merytorycznych odpowiedzi na wezwanie, nie przedłożył również żadnych dokumentów, co pozwoliłoby ustalić jak wygląda jego rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy stwierdzić należy, że zwłaszcza brak informacji o wysokości osiąganych dochodów, a także kosztów koniecznego utrzymania wnioskodawcy, nie pozwala przyjąć, że skarżący zrealizował warunek wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych niniejszego postępowania sądowego, w szczególności wpisu od skargi w kwocie 100 zł. oraz pokryć wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Brak materiału, który uzasadniałby stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/K. Witkowicz-Grochowska