II SA/Po 874/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-04-20
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w kontekście zmiany rozporządzeń w tym zakresie?Ratio decidendi
W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. Opłata za czynności adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie, której przedmiotem nie jest należność pieniężna, wynosi co najmniej połowę opłaty maksymalnej (480 zł), powiększoną o podatek VAT.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek adwokata A. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu Z.L. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku pielęgnacyjnego. Sąd oddalił skargę Z.L. wyrokiem z 15 marca 2017 r. Adwokat A. S. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu przez referendarza sądowego postanowieniem z 23 listopada 2016 r. i złożył wniosek o zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia przyznać adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] zł ([...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł ([...]). /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z 23 listopada 2016r. ustanowił dla skarżącego Z. L. adwokata, jako pełnomocnika z urzędu. Osobę adwokata A. S. wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w P..
Pełnomocnik stawił się na rozprawie przed Sądem. Podtrzymał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 9 K.p.a. i wywodził, jak w skardze oraz ustosunkował się do pozostałych zarzutów skarżącego. Pełnomocnik złożył wniosek o zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone nawet w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 15 marca 2017r. oddalił skargę.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 780, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokatowi lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 02 listopada 2016 r. W treści przepisu § 22 powyższego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, t.j. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarga do Sądu Administracyjnego została wniesienia 13 października 2016r., zatem w przedmiocie kosztów pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu zastosowanie znajduje poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2015r.
Wobec powyższego w myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie §8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c), gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Opłata maksymalna wynosi zatem 480 zł.
W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ˝ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia, czyli w wysokości ˝ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu (§4 ust. 2 rozporządzenia), należało przyznać za udzieloną skarżącemu nieopłaconą pomoc prawną opłatę w wysokości [...] zł. Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu w kwocie [...]zł. podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, kwotę [...]zł. Pełnomocnikowi należało, zatem przyznać opłatę w łącznej wysokości [...] zł.
Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło