II SA/Po 878/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. /-/ E. Brychcy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 27 grudnia 2016r. odrzucił skargę Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2016r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. Skarga obarczona była brakami formalnymi, których strona, pomimo wezwania, nie uzupełniła w zakreślonym terminie. W dniu 30 stycznia 2017r. skarżące Stowarzyszenie wniosło pismo zwane zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym jednocześnie domagało się uchylenia postanowienia doręczonego w dniu 23 stycznia 2017r., uchylenia zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych, sprostowania i uzupełnienia części orzekającej oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Stowarzyszenie wskazało, że postanowienie zawiera błąd formalno-prawny polegający na braku określenia, że postanowienie dotyczy budowy turbin wiatrowych na terenie Gminy. Sąd wezwał Stowarzyszenie o wyjaśnienia, czy pismo stanowi zażalenie na postanowienie z [...] grudnia 2016r., czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi, gdyż oba te środki wzajemnie się wykluczają pod rygorem przyjęcia, że brak precyzyjnej odpowiedzi sprawi, że pismo Stowarzyszenia Sąd potraktuje jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W odpowiedzi na zarządzenie z 16 marca 2017r. Stowarzyszenie sprecyzowało, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych nastąpiło bez winy Stowarzyszeni, albowiem wynikło z obłożnej choroby Przedstawiciela, uniemożliwiającej precyzyjne wykonanie czynności, do której wzywał Sąd. Jednocześnie Stowarzyszenie przedłożyło listę członków na dzień 1 września 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm. dalej "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 §1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym uprawdopodobnić należy okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 §1 i §2 P.p.s.a.). Wobec powyższego w pierwszej kolejności Sąd bada, czy wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalny i czy został złożony w terminie, o którym mowa w treści przepisu art. 87 §1 P.p.s.a. Sąd przyjął, że termin 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie liczyć należy od dnia kiedy rzeczywiście skarżące Stowarzyszenie dowiedziało się o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, czyli od dnia kiedy otrzymało postanowienie Sądu z 27 grudnia 2016r. tj. od 23 stycznia 2017r. Stowarzyszenie stosowny wniosek o przywrócenie terminu złożyło za pośrednictwem poczty w dniu 30 stycznia 2017r., zatem w ustawowym 7-dniowym terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku Stowarzyszenie wskazać należy, że podstawową kwestią jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w naruszeniu terminu. Wniosek powinien zatem zawierać na tyle konkretną argumentację, by przekonała ona Sąd, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego Stowarzyszenia. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu Sąd bierze, bowiem pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wniosek Stowarzyszenia, tymczasem nie zawierał wystarczającej argumentacji uprawdopodobniającej brak winy. Uzasadnienie ograniczyło się jedynie do powołania się na obłożną chorobę Przedstawiciela Stowarzyszenia. Przy czym nie udokumentowano tej okoliczności odpowiednim zaświadczeniem lekarskim, informacją o pobycie w szpitalu, czy innymi dokumentami, które uwiarygodniłyby twierdzenia Stowarzyszenia powołującego się na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Skarżące Stowarzyszenie nie wskazało, że do dnia 13 grudnia 2016r. nie miało możliwości uzupełnienia wymaganego braku. Nadto nie podano, jak długo choroba trwała i czy rzeczywiście uniemożliwiała złożenie pisma w terminie. Nie wyjaśniono, czy Przedstawiciel Stowarzyszenia w tym czasie korzystał ze zwolnienia lekarskiego lub przebywał w szpitalu, czy dysponował zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia uniemożliwiającym prawidłowe funkcjonowanie i podjęcie czynności zmierzających do uzupełnienia skargi w terminie. Nadmienić należy, że uprawdopodobnienie obłożnej choroby nie zawsze oznacza brak winy strony w uchybieniu terminu, zwłaszcza gdy strona może posłużyć się innymi osobami i wezwanie Sądu wykonać. Istotą działalności Stowarzyszenia jest wspólne działanie wszystkich jego członków w określonym w Statucie celu statutowym, którym najczęściej jest ogólnie rozumiany cel społeczny. Oznacza to, że w zaistniałych okolicznościach sprawy Przedstawiciel Stowarzyszenia miał możliwość dochowania należytej staranności w prowadzeniu zainicjowanego przez Stowarzyszenie postępowania sądowego i mógł zwrócić się wykonanie zarządzenia do innych członków Stowarzyszenia. Zwłaszcza, że z przedłożonej listy członków wynika, że jest ich łącznie 16 i przynajmniej kilku z nich mieszka obok siebie w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca zamieszkania Przedstawiciela Stowarzyszenia. Oceniając, zatem podnoszone przez Stowarzyszenie okoliczności, Sąd stwierdził, że nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W oparciu o powyższe - mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją zostanie uprawdopodobniony brak winy jego uchybieniu - należy stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu przesłanka warunkująca przywrócenie terminu z art. 87 § 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez Stowarzyszenie są niewystarczające dla usprawiedliwienia braku należytego działania i uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, co musiało skutkować oddaleniem wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie na podstawie art. 86 §1 P.p.s.a. Odnosząc się do żądania Stowarzyszenia o uchylenie zarządzenia o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi, Sąd wskazuje, że brak jest podstaw prawnych do zaskarżenia tego zarządzenia. Żądanie uchylenia zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie może być uwzględnione z uwagi na jego niedopuszczalność. Ubocznie, stwierdzić należy, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom w postępowaniu sądowym i dołączyć do niej należy dokumenty określające umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, nawet jeśli jest to tylko uchwała o udzieleniu pełnomocnictwa do występowania we wszystkich sprawach Stowarzyszenia. Nadto wymagane są odpisy skargi dla wszystkich stron postępowania, celem ich doręczenia do wiadomości tym stronom. Braki te skutkują bowiem niemożnością nadania sprawie dalszego biegu i uniemożliwiają jej merytoryczne rozpoznanie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu. /-/ E. Brychcy