II SA/Po 880/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-03-19
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, samotna matka wychowująca syna i spłacająca kredyt hipoteczny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, samotna matka wychowująca syna i spłacająca kredyt hipoteczny na zakup mieszkania, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i dziecka. Jej dochody, choć stałe, są obciążone znacznymi wydatkami związanymi z kredytem i podstawowymi potrzebami rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości.Stan faktyczny
Skarżąca A. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Argumentowała, że jest samotną matką wychowującą syna, zaciągnęła kredyt na zakup mieszkania, co znacząco obniża jej dochody. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożyła dokumenty potwierdzające dochody, wysokość rat kredytowych i pożyczek, a także brak innych oszczędności czy majątku. Organ ocenił jej sytuację finansową jako trudną.Rozstrzygnięcie
Zwolniono A. J. od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na akt Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu postanawia zwolnić A. J. od kosztów sądowych. /-/K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca A. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości.
Wnioskodawczyni argumentowała, że jest samotną matką wychowującą syna, który rozpoczął naukę w pierwszej klasie szkoły podstawowej. W 2009r. zaciągnęła kredyt na zakup własnego mieszkania, co w dużym stopniu pomniejsza jej dochody. Wskazał, że poza alimentami ojciec dziecka nie pomaga jej finansowo. Aktualnie mieszka u matki. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczne wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia wynosi [...] zł, alimenty [...] zł. Podała, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m².
Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny wnioskodawczyni została wezwana w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego jego uzupełniania poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
W odpowiedzi wnioskodawczyni powtórzyła, że jest samotną matką i wspólne gospodarstwo domowe prowadzi tylko z małoletnim synem. Utrzymują się z jej wynagrodzenia za pracę jako pielęgniarki i alimentów na syna. Podała, że nie posiada żadnych lokat bankowych, ma samochód osobowy z 1993r. Podała, że 15 stycznia 2010r. została właścicielką mieszkania, na którego zakup zaciągnęła kredyt. Mieszkanie jest w stanie surowym i wykańcza je w miarę możliwości. W dotychczasowym mieszkaniu zamieszkiwać będzie jej brat.
Wnioskodawczyni przedłożyła następujące dokumenty źródłowe:
- zaświadczenie z Banku [...] o zaciągnięciu kredytu mieszkaniowego na budowę lokalu mieszkalnego w wysokości 141.400 zł i pożyczki ekspresowej w kwocie 4.972,30 zł wraz z informacją o braku przeterminowania w spłacie rat kapitałowo-odsetkowych,
- zeznanie podatkowe za 2008r., z którego wynika łączny przychód w wysokości [...] zł, dochód – [...] zł,
- wyciąg z rachunku bankowego Banku [...], z którego wynika, że rata kredytowa wynosi 669,29 zł miesięcznie, saldo końcowe na dzień 1 marca 2010r. wyniosło 31,79 zł,
- wyciąg z rachunku bankowego w banku [...], z którego wynika, że korzysta z pożyczki w tym banku z wysokości 12.000 zł i ujemne saldo na dzień 28 lutego 2010r. wynosiło -78,43 zł.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku o prawo pomocy oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja finansowa i majątkowa upoważnia do skorzystania z tego uprawnienia. Skarżąca uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody w postaci wynagrodzenia za pracę, a także alimenty na syna, ale w wysokości, która pozwala jedynie na zaspokojenie koniecznych potrzeb bieżącego utrzymania rodziny. Domowy budżet obciążają raty kredytowe za zakupione mieszkanie oraz pożyczki zaciągnięte na jego wykończenie. Wydatki tego rodzaju zaliczyć należy do koniecznych potrzeb bieżącego utrzymania, gdyż służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych wnioskodawczyni i jej syna.
Z uzyskiwanych dochodów wnioskodawczyni pokrywa wszystkie niezbędne i stałe koszty utrzymania rodziny, w tym potrzeby małoletniego dziecka, nie ma zaległości płatniczych. Wykorzystuje także swoje możliwości zarobkowe pracując zawodowo. Szersze wykorzystanie możliwości zarobkowania ogranicza jednak konieczność sprawowania osobistej opieki nad małoletnim synem, gdyż wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą dziecko. Wnioskodawczyni nie posiada również innego majątku nieruchomego, z którego mogłaby czerpać dodatkowe dochody, a także wartościowych ruchomości, czy oszczędności (wyciągi w rachunków bankowych).
W tym stanie rzeczy przyznać należy wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, albowiem nie jest w stanie ich uiścić bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach bieżącego utrzymania (art. 246 §1 pkt 2 ppsa).
Nadmienić jednak należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 249 ppsa przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło