II SA/Po 882/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-11-28
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że jego dochody z emerytury i emerytury żony, po odliczeniu kosztów leczenia, opłat i alimentów, nie pozwalają na pokrycie bieżących kosztów utrzymania, a także nie posiada majątku, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykazuje, że jego dochody z emerytury i emerytury żony, po odliczeniu kosztów leczenia, opłat i alimentów, nie pozwalają na pokrycie bieżących kosztów utrzymania, a także nie posiada majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całości, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, wskazując na swoją niepełnosprawność, trudności w komunikacji, brak możliwości podjęcia pracy, wysokie koszty leczenia oraz konieczność płacenia alimentów. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się z dwóch emerytur, których wysokość po odliczeniu stałych kosztów miesięcznego utrzymania pozostawia niewielką kwotę. Skarżący jest współwłaścicielem połowy domu i działki, ale nieruchomość ta nie przynosi dochodów. Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia wniosku przedłożył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i dochodową.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono J. H. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. H. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki postanawia 1. zwolnić J. H. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. H. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący J. H. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości.
Oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną. Nie opuszcza samodzielnie miejsca zamieszkania. Stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy i uzyskanie dodatkowych dochodów. Ma trudności w komunikowaniu się z otoczeniem. Uzyskiwane dochody z emerytury nie pokrywają w całości kosztów leczenia. Jest emerytem. Nadto płaci alimenty. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada samochodu. Podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Utrzymują się z emerytury wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz z emerytury jego żony w wysokości [...] zł. miesięcznie. Oświadczył, że wraz z żoną są współwłaścicielami połowy domu o powierzchni 109 m² oraz działki siedliskowej o powierzchni 913 m². Nie posiadają żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Wnioskodawca przedstawił spis stałych kosztów miesięcznego utrzymania jego i żony, na które składają się koszty leków – 310 zł, wizyt lekarskich 150 zł, energii elektrycznej – 245,83 zł, telefonu – 51,48 zł, wody i ścieków – 64,28 zł, śmieci - 71 zł, opału – 380 zł, alimentów – 462 zł. i oświadczył, że po ich zapłaceniu na pozostałe konieczne koszty utrzymania pozostaje mu kwota 1.300 zł.
Skarżący wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, powtórzył, że razem z żoną uzyskują dochody jedynie z emerytur. Na potwierdzenie powyższego przedłożył kserokopie decyzji o wysokości emerytur, PIT 40A za 2011 r. Oświadczył, ze nie osiąga żadnych przychodów z działalności w zakresie poboru wód z rzeki na potrzeby siłowni wodnej, czy hodowli pstrągów. Nadto podał, że nie posiada rachunku bankowego. Poza współwłasnością działki siedliskowej nie posiada innych nieruchomości. Działka ta nie przynosi dochodów. Przedłożył kserokopię zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, z którego wynika obowiązek płatności kwoty 462 zł miesięcznie.
W świetle przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się jedynie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w wysokości, która pozwala na pokrycie tylko koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Stan zdrowia wnioskodawcy powoduje, że z tego tytułu ponoszą zwiększone koszty utrzymania. Nadto budżet domowy obciążony jest egzekucją środków z tytułu alimentów. Wnioskodawca nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody. Przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że tym bardziej wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie i ustanowić adwokata.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło