II SA/Po 882/12

Dnia 28 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia [...] września 2012r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi D. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 295,20 zł (w tym 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług). Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], Starosta B. na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu decyzji własnej z dnia [...] marca 2012 r., znak [...], w sprawie wygaszenia decyzji wodnoprawnej z dnia [...] lutego 1988 r., znak [...], zmienionej następnie decyzją z dnia [...] maja 1988 r., znak [...] w zakresie poboru wód z rzeki W. dla potrzeb napędu siłowni i hodowli pstrągów. Powyższe sprostowanie polegało na zmianie zwrotu "minął 31.12.2009 r." w 6 wierszu od góry na 2 stronie uzasadnienia wskazanej decyzji przez zastąpienie go wyrażeniem "minął 31.12.2008 r.". W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w treści decyzji z dnia [...] marca 2012 r. omyłkowo wpisano w uzasadnieniu nieprawidłowy termin obowiązywania decyzji, której dotyczy wygaszenie. Z zebranej dokumentacji wynika bowiem jednoznacznie, że termin obowiązywania powyżej decyzji upływał w dniu 31 grudnia 2008 r. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. J. H. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Wojewody P. z dnia [...] lutego 1988 r. było niewykonalne przy ustalonej maksymalnej wysokości piętrzenia wód na wlocie do kanału młyńskiego do rzędnej NPP = 163.60 m n.p.m. J. H. dodał zarazem, że zrzekł się wspomnianego pozwolenia wodnoprawnego w dniu [...] stycznia 1992 r. Podlegało ono więc cofnięciu bez odszkodowania. Ponadto, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i uwzględnieniu opinii biegłego z zakresu budownictwa wodnego i melioracji Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 1992 r., znak [...], wydał nowe pozwolenie wodnoprawne. Fakt wyeliminowania z obrotu prawnego wymienionych pozwoleń potwierdza także pismo Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] kwietnia 2011 r., [...]. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., znak [...], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał w pełni stanowisko Starosty B., dodając przy tym, że sprostowanie błędów i omyłek pisarskich ma na celu przywrócenie rzeczywistej woli organu, tak by znajdowała ona swoje odzwierciedlenie na piśmie. Istotną cechą błędu pisarskiego musi być jednak jego oczywistość. Ten warunek uważa się z kolei za spełniony w szczególności poprzez porównanie treści decyzji ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Wymóg ten został zachowany w niniejszej sprawie. Pismem z dnia [...] września 2012 r. J. H. zaskarżył powyższe postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że sprawa dotyczy pozwolenia wodnoprawnego, którego integralną część stanowiły operat wodnoprawny i instrukcja gospodarowania wodą, zatwierdzone wygaszoną decyzją z dnia [...] lutego 1988 r. J. H. dodał zarazem, że nie kwestionuje prawa organu I instancji do prostowania omyłek w decyzjach administracyjnych. Nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem organów co do istoty sprawy. Skarżący wskazał ponadto, że sprawa stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na pobór wód dla potrzeb gospodarstwa rybackiego może być związana z innym postępowaniem dotyczącym podejrzenia oszustwa w toku postępowania administracyjnego o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych A Sp. z o.o. na szczególne korzystanie z wód przy wykorzystaniu urządzeń wodnych. Wydanie dla spółki pozwolenie wodnoprawne nastąpiło z podejrzeniem możliwości przekroczenia uprawnień, pozwolenie to zmieniło sposób użytkowania instalacji, wykluczając możliwość poboru wody przez gospodarstwo rybackie. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył wcześniejszą argumentacją zawartą w zażaleniu z dnia [...] lipca 2012 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W toku rozprawy w dniu 28 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącego J. H. uzupełnił dotychczasowe zarzuty skargi podnosząc, iż charakter zmiany wprowadzonej przez organy administracji publicznej był na tyle istotny, że nie mógł być dokonany w trybie sprostowania decyzji administracyjnej z art. 113 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z art. 145 § 1 powołanej ustawy – sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie oraz orzeka o ich uchyleniu, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 90 poz. 1071 z późn. zm.). Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach administracyjnych. Przez błąd pisarski należy przy tym rozumieć widoczne niewłaściwe użycie lub opuszczenie określonego wyrazu albo wyrażenia bądź też zastosowanie jego nieprawidłowej pisowni. Błąd rachunkowy oznacza natomiast niepoprawnie wykonany zapis działania matematycznego. Pozostałe podobne postaci wadliwości decyzji administracyjnej mieszczą się z kolei w pojęciu innych omyłek. Aby uruchomić tryb z art. 113 § 1 k.p.a. opisane powyżej nieprawidłowości musi cechować charakter oczywisty. Właściwość ta wiąże się z samą naturą błędu pisarskiego, rachunkowego lub innej omyłki, a jej stwierdzenie dokonuje się w szczególności poprzez porównanie rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku lub innymi okolicznościami. Trzeba poza tym zaznaczyć, że tylko opisane powyżej postaci wadliwości decyzji administracyjnej podlegają usunięciu w trybie art. 113 § 1 k.c. Oznacza to w szczególności, że sprostowanie decyzji administracyjnej nie może prowadzić do jej merytorycznej zmiany albo do ponownego rozpatrzenia sprawy. Należy też wskazać, że zastosowanie omawianego trybu nie jest ograniczone żadnym terminem końcowym, a modyfikacji może podlegać zarówno sama sentencja wydanego rozstrzygnięcia, jak i jego uzasadnienie. Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy należy zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], Starosta B. sprostował decyzję własną z dnia [...] marca 2012 r., znak [...], w sprawie wygaszenie zezwolenia wodnoprawnego z dnia [...] lutego 1988 r., znak [...], zmienionego decyzją z dnia [...] maja 1988 r., znak [...] (k. 4 akt adm.). Sprostowanie to polegało na zastąpieniu zwrotu "minął 31.12.2009 r." w 6 wierszu na 2 stronie w uzasadnieniu wspomnianej decyzji sformułowaniem "minął 31.12.2008 r.". Takie uchybienie w ocenie Sądu niewątpliwie mieści się w pojęciu błędu pisarskiego, gdyż polega na zastosowaniu nieodpowiedniego wyrażenia. Oczywisty charakter przedmiotowej nieprawidłowości nie budzi zarazem wątpliwości w świetle pkt III wymienionej decyzji z dnia [...] lutego 1988 r. (k. 1 akt. adm.) w brzmieniu nadanym mu decyzją z dnia [...] maja 1988 r. (k. 2 akt adm.), który wyraźnie określa datę utraty mocy obowiązującego przedmiotowego aktu na dzień 31 grudnia 2008 r. W tym miejscu warto podkreślić, że zasadność sprostowania decyzji z dnia [...] marca 2012 r. nie była w istocie kwestionowana przez skarżącego, na co wyraźnie wskazuje on w swojej skardze z dnia [...] września 2012 r. (k. 3-5 akt sądowych). Niemniej, w toku rozprawy w dniu 28 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącego podnosił, że charakter zmian wprowadzonych przez organy administracji publicznej we wskazanej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. (k. 3 akt adm.) jest na tyle istotny, że nie podlegał on usunięciu w trybie sprostowania (k. 71 akt sądowych). Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Trzeba bowiem zauważyć, że modyfikacja dokonana przez organy nie dotyczyła w ogóle samej sentencji, lecz tylko uzasadnienia wspomnianej decyzji i to jedynie w niewielkim zakresie. W tym zakresie nie doszło zarazem do sprzeczności pomiędzy samym rozstrzygnięciem, a motywami przemawiających za przyjętym stanowiskiem. Nadto, dokonana zmiana nie wpłynęła na stan faktyczny i prawny ustalony w decyzji z dnia [...] marca 2012 r., ani nie zniekształciła argumentacji zaprezentowanej w tym akcie przez Starostę B. Sytuacja prawna skarżącego nie uległa zatem zmianie, co wiąże się w szczególności z faktem, że chwila wystąpienia skutku w postaci wygaśnięcie decyzji z dnia [...] lutego 1988 r. została wprost przewidziana w tymże rozstrzygnięciu. Dlatego też nie można zasadnie twierdzić, że w wyniku opisanej modyfikacji decyzja z dnia [...] marca 2012 r. uległa merytorycznej zmianie bądź też sprawa skarżącego została ponownie rozpoznana. W pozostałym zakresie stanowisko skarżącego także nie zasługiwało w ocenie Sądu na uwzględnienie. Trzeba bowiem podkreślić, że kontrolowane postępowanie dotyczyło jedynie usunięcia ewentualnego błędu pisarskiego, a nie merytorycznej weryfikacji decyzji z dnia [...] marca 2012 r., czy wręcz decyzji z dnia [...] lutego 1988 r., bądź też jeszcze innych aktów, które J. H. wymienia w skardze z dnia [...] września 2012 r. Tryb z art. 113 § 1 k.p.a. nie pozwala bowiem organom administracji publicznej na tak daleką ingerencję w wydawane przez siebie rozstrzygnięcia. Tym bardziej, że można założyć, że decyzje te posiadały już przymiot ostateczności, wobec czego ich wzruszenie mogło się dokonać zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. tylko w jednym z wyraźnie określonych przez ustawodawcę trybów nadzwyczajnych, do których z pewnością nie zalicza się tryb prostowania decyzji administracyjnej. W konsekwencji należy więc uznać, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do zastosowania trybu z art. 113 § 1 k.p.a. w odniesieniu do decyzji z dnia [...] marca 2012 r., a zamiany wprowadzone przez organy administracji publicznej nie wykraczały poza ramy sprostowania decyzji. W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 w. zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy w zw. z § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 z późn. zm.).