II SA/Po 883/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W.A. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący W.A. w piśmie z dnia 17 października 2008r. domagał się uchylenia lub zmiany wysokości wpisu od skargi. W uzasadnieniu pisma wskazał, że dochody jego 4-osobowej rodziny wynoszą [...] zł, co obejmuje także wysokość udzielonej wnioskodawcy i jego żonie pożyczki. Wnioskodawca oszacował wysokość wydatków rodziny na kwotę około 3.400 zł miesięcznie, na co składają się opłaty za prąd, wodę i gaz – 450 zł, Internet i telefon - 250 zł, zakup opału – 650 zł, wyżywienie rodziny – 1.100 zł, zakup odzieży – 250 zł, koszty paliwa w celu dojazdu do pracy – 250 zł, środki czystości – 250 zł inne koszty – 200 zł. Następnie skarżący wskazał, że po odliczeniu kosztów utrzymania rodziny pozostaje mu kwota [...] zł miesięcznie. Skarżący podał, że z uwagi na konieczność dokształcania się podjął studia podyplomowe na UAM w Poznaniu, co powoduje dodatkowe wydatki w wysokości 150 zł miesięcznie. Do powyższego pisma skarżący dołączył zaświadczenie pracodawcy o wysokości jego średniego miesięcznego dochodu netto ([...] zł) oraz żony skarżącego ([...] zł). W odpowiedzi na wezwanie Sądu do przedłożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący sprecyzował swoje żądanie i wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że dochody rodziny są obciążone z powodu kosztów remontu domu i prac na terenie działki. Wysokość kosztów sądowych jest jego zdaniem nieproporcjonalna do wysokości kosztów budowy oczyszczalni przydomowej. Wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Oświadczył, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w szkole, jakie uzyskuje skarżący oraz jego żona w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni [...] m², w tym mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca wskazał, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł oraz samochód osobowy i ciągnik rolniczy. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że jego sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części, bez uszczerbku w koniecznych, a nie we wszystkich, swoich wydatkach. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter szczególny i skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, bez majątku, bez dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie pokryć niezbędnych bieżących swoich potrzeb. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Skarżący wraz z żoną uzyskuje stałe miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Z dochodu tego pokrywa wszystkie niezbędne wydatki bieżącego utrzymania czteroosobowej rodziny, a po ich uiszczeniu pozostaje mu jeszcze kwota około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca nie wskazał przy tym, by rodzina miała jakieś zaległości płatnicze w stałych i koniecznych opłatach bieżącego utrzymania, czy też inne zobowiązania finansowe. Wysokość uzyskiwanych dochodów wskazuje, że rodzina jest w stanie zaoszczędzić środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Świadczy o tym fakt, że wnioskodawca zgromadził oszczędności w znacznej wysokości. W tym miejscu należy podkreślić, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych i winny być pokrywane z pierwszeństwem przed innym wydatkami, zaraz po uiszczeniu niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania rodziny, a nie gdy ewentualnie pozostaną jakieś wolne środki. Prócz tego z istoty prawa pomocy wynika, że pomoc państwa przysługuje, gdy po uiszczeniu koniecznych bieżący wydatków swojego utrzymania stronie nie pozostają już żadne środki, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący dysponuje wolnymi środkami, które powinien przeznaczyć na poniesienie kosztów zainicjowanego przez niego postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza, że obowiązek ich uiszczenia rozłożony będzie w czasie. Uzasadnieniem dla wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może być, więc twierdzenie o ponoszonych kosztach remontu domu i innych nakładach na nieruchomości. Wydatki te nie zaliczają się bowiem do niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania, o jakich mowa w dyspozycji art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy. Skarżący dysponuje również majątkiem nieruchomym w postaci domu oraz gruntu rolnego. Posiadanie takiego majątku stanowi źródło pozyskania dodatkowego dochodu, np. poprzez wynajęcie, chociaż jego części, sprzedaż, czy obciążenie celem uzyskania kredytu. Wnioskodawca nie podał, by nieruchomość była obciążona, więc można ją wykorzystać w celu pozyskania dodatkowych środków. Mając powyższe na uwadze, sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawcy pozwala na uiszczenie przez niego pełnych kosztów sądowych niniejszego postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. W świetle treści art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o prawo pomocy należało oddalić. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka