II SA/Po 883/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-10-31
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, w której skarżący jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych, należy merytorycznie rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest z mocy prawa zwolniony z tych kosztów na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. Jednocześnie, sąd uznał za zasadne merytoryczne rozpoznanie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, przyznając go na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową i brak możliwości pokrycia kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
R. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą zasiłku celowego. W ramach skargi wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Po wezwaniu przez Sąd, przedłożył formularzowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, szczegółowo opisując swoją trudną sytuację majątkową i zdrowotną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla R. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 października 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga
R.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarł wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF R. K. oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, które jest utrzymywane z jego świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł oraz świadczenia emerytalnego jego żony w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że ani on ani jego żona nie posiadają żadnych nieruchomości ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. W uzasadnieniu wniosku powołał się na bardzo trudną sytuację majątkową i zdrowotną (szczegółowo opisaną we wniosku) a także na brak wiedzy prawniczej.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd strona skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 – art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie skarżący wraz z żoną utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, które mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawiona przez niego sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji należy przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło