II SA/Po 885/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Zarząd Związku Międzygminnego [...] w dniu [...] lipca 2021 r. wydał decyzję nr [...], znak [...], w sprawie nakazania S. K., N. K. i M. K. usunięcia odpadów zmagazynowanych na działce nr [...] położonej w miejscowości M.. Decyzja została doręczona S. K. w dniu [...] lipca 2021 r. W dniu [...] lipca 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) S. K. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "K.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenie z dnia [...] lipca 2021 r. zostało doręczone S. K. w dniu [...] lipca 2021 r., natomiast odwołanie zostało wniesione przez stronę w dniu [...] lipca 2021 r., czyli po terminie określonym w art. 129 § 2 K.p.a., który upływał w dniu [...] lipca 2021 r. W związku z uchybieniem terminu strona nie złożyła wniosku o jego przywrócenie. Pismem z dnia [...] września 2021 r. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r., nr [...]. W skardze skarżący zakwestionował stanowisko Kolegium, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Skarżący argumentował, że termin do wniesienia odwołania należy obliczać z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Ponadto skarżący podniósł, że dorosły domownik, który odebrał przesyłkę przekazał mu pismo dopiero następnego dnia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć z innych względów niż w niej podniesiono. Kontroli Sądu poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r., nr [...], stwierdzające uchybienie przez S. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarząd Związku Międzygminnego [...] w dniu [...] lipca 2021 r. wydał decyzję nr [...], znak [...], w sprawie usunięcia odpadów. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie określa art. 129 § 2 K.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona skarżącemu S. K. – w trybie art. 43 K.p.a. – w dniu [...] lipca 2021 r., co znajduje potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej tę decyzję (k. nienumerowana akt adm.). Orzeczenie to zawierało przy tym pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia odwołania (k. nienumerowana akt adm.). W konsekwencji termin do wniesienia odwołania upływał skarżącemu w dniu [...] lipca 2021 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, skarżący nadał przesyłkę zawierającą odwołanie w Urzędzie Pocztowym W. 1 w dniu [...] lipca 2021 r. (k. nienumerowana akt adm.). Tym niemniej zauważenia wymaga, że odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w czasie trwania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. 2020 r., poz. 491). Wobec tego w przypadku ustalenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.; obecny Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255), która weszła w życie w dniu 16 grudnia 2020 r., został dodany art. 15zzzzzn2, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Powołana regulacja nie oznacza wyłączenia ogólnych reguł postępowania administracyjnego odnoszących się zasad wnoszenia środków odwoławczych, w tym stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub przywracania terminu do wniesienia odwołania, lecz nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2, którą to procedurę w tej sprawie organ pominął. Dotychczas - co uczynił organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem - stwierdzano uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Obecnie jednak w przypadku uchybienia terminowi w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, istnieje obowiązek organu zawiadomienia strony o uchybieniu terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19) i wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2 przytoczonego wyżej przepisu). Tym samym zaskarżone postanowienie Kolegium jest co najmniej przedwczesne, gdyż - jak wynika z akt sprawy – organ odwoławczy, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, nie wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 57 § 4 K.p.a. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie – termin do wniesienia odwołania przez skarżącego upływał w środę [...] lipca 2021 r. Natomiast oczekiwanie skarżącego, aby przy obliczaniu terminu nie uzględniać dni ustawowo wolnych od pracy nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Z kolei kwestia kiedy dorosły domownik przekazał skarżącemu przesyłkę zawierajacą decyzję organu I instancji nie ma wpływu na datę doręczenia czy sposób obliczania terminu, może być natomiast podnoszona w ramach wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r., nr [...], albowiem zostało wydane z naruszeniem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko Sądu w zakresie stosowania i wykładni art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Organ odwoławczy zawiadomi więc stronę o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i wyznaczy jej termin 30 dni od dnia odebrania zawiadomienia na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a.