II SA/Po 893/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-25
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Jolanta Szaniecka, Stanisław Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, który twierdzi, że jego grunty są zalewane na skutek niedrożności systemu melioracyjnego spowodowanej przez zakład przemysłowy, jest stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków deszczowych z terenu tego zakładu?Ratio decidendi
Właściciel sąsiedniej nieruchomości nie jest stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków deszczowych, jeśli instalacja deszczowa i system odprowadzania ścieków nie naruszają jego uprawnień ani nie oddziałują poza teren zakładu. Problemy związane z niedrożnością systemu melioracyjnego i zalewaniem gruntów rolnych stanowią odrębne kwestie, które nie są przedmiotem postępowania o pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych.Stan faktyczny
Starosta Powiatowy wydał Fabryce A Spółka z o.o. pozwolenie wodnoprawne na budowę i eksploatację urządzeń oczyszczających ścieki deszczowe oraz odprowadzanie ich do rowu przydrożnego, kanalizacji deszczowej i zbiornika przeciwpożarowego. A.P., właściciel sąsiedniej nieruchomości, wniósł o wznowienie postępowania, twierdząc, że poniósł straty w wyniku sprzecznego z prawem użytkowania urządzeń melioracyjnych przez Fabrykę, która nie wywiązuje się z nałożonych obowiązków, a decyzja została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących gospodarki ściekowej i odpadami. Starosta wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji, uznając A.P. za niebędącego stroną postępowania. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, podzielając stanowisko, że A.P. wykazał jedynie interes faktyczny, a nie prawny. A.P. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i prawa wodnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w zakresie budownictwa wodnego o d d a l a s k a r g ę /-/St. Małek /-/A. Łaskarzewska /-/J. Szaniecka
Starosta Powiatowy we W. decyzją z dnia [...] września 2001r. na podstawie art. 20 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1, 2 i 3, art. 53 ust. 1, 2 pkt 2, ust. 3, art. 55 ust. 1 i art. 82 ust. 1 pkt 5 – ustawy Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) udzielił Fabryce A Spółka z o.o. w miejscowości O. pozwolenia wodnoprawnego na:
1) budowę i eksploatację urządzeń oczyszczających ścieki deszczowe, to jest osadniki piasku (2) i studnię z przegrodą flotacyjną (2);
2) odprowadzanie oczyszczonych ścieków deszczowych do rowu przydrożnego, kanalizacji deszczowej w drodze powiatowej oraz zbiornika przeciwpożarowego.
Zobowiązano nadto użytkownika miedzy innymi do wykonywania półrocznych analiz z odprowadzanych ścieków, co do których określono maksymalne stężenie zanieczyszczeń.
Udzielone pozwolenie wydane zostało po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej na podstawie operatu wodnoprawnego.
A.P. właściciel sąsiedniej nieruchomości wniósł o wznowienie postępowania argumentując, iż bez własnej winy nie brał w nim udziału.
Wskazał, iż:
1) poniósł straty w wyniku sprzecznego z prawem użytkowania przez Fabrykę urządzeń melioracyjnych;
2) Fabryka nie wywiązuje się z obowiązków nałożonych decyzją;
3) decyzja wydana została z naruszeniem przepisów regulujących gospodarkę ściekową i odpadami (brak określenia warunków emisji zanieczyszczeń);
4) nie została ustalona lokalizacja, eksploatacja i sposób składowania odpadów.
Starosta Powiatowy postanowieniem z dnia [...] listopada 2002r. wznowił postępowanie.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2003 r. A. P. wyjaśnił, iż Fabryka spowodowała szkody na jego gruntach rolnych, które są zalewane na skutek niedrożności systemu melioracyjnego, a składowane odpady spowodowały niekorzystną zmianę struktury ziemi.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. Starosta Powiatowy na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] września 2001r.
Stwierdzono, iż A. P. nie jest stroną postępowania. Kwestionowana decyzja dotyczy pozwolenia wodnoprawnego na zrzut wód deszczowych z terenu Fabryki. Instalacja deszczowa nie przechodzi jednak przez grunty zainteresowanego, a wody spływające z terenu zakładu do instalacji deszczowej nie łączą się z wodami odprowadzanymi systemem melioracyjnym. Nie można więc łączyć sprawy ewentualnej niedrożności systemu melioracyjnego z obowiązkami wynikającymi z decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.
A. P. wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisu art. 28 kpa.
Podkreślił, iż na skutek niedrożności systemu melioracyjnego jego grunty rolne od dwóch lat zalewane są przez wody opadowe. Składowane przez Fabrykę odpady spowodowały, iż jego ziemia stała się nieprzepuszczalna, a system melioracji nie spełnia swego zadania. Odwołujący powołał się na przepis art. 144 kc, a także na art. 125 pkt 2 i 3 prawa wodnego, według którego pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również wymagań ochrony środowiska. Uważa, iż przytoczone orzecznictwo NSA uprawnia do przyjęcia, iż jest stroną postępowania.
Wojewoda zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, iż A. P. wykazał jedynie interes faktyczny, a nie prawny w kwestionowaniu decyzji z dnia [...] września 2002r. Decyzja Starosty dotyczy bowiem kanalizacji deszczowej, której oddziaływanie nie wykracza poza teren Fabryki. Instalację deszczową stanowią urządzenia mechaniczne, które mają na celu zatrzymanie części pływających i sedymentację zawiesin. Nie są to więc urządzenia, które mogłyby spowodować zanieczyszczenie powietrza. Odpływ oczyszczonych ścieków kierowany jest do przydrożnego rowu należącego do PKP.
Organ odwoławczy podkreślił, iż niniejsza sprawa nie dotyczy ograniczenia uciążliwości dla środowiska, lecz jej przedmiotem jest określenie prawem przewidzianych warunków wprowadzania wód opadowych do środowiska.
Wyjaśniono także, iż ustalenia organu pierwszej instancji znajdują potwierdzenie w projekcie budowlanym. Z tego projektu wynika, iż instalacja deszczowa zlokalizowana jest na terenie Fabryki, a projektowane urządzenia oczyszczające ścieki deszczowe będą również zlokalizowane na tym terenie, co według autora projektu, nie narusza uprawnień osób trzecich.
Wskazano, iż odpady poprodukcyjne wykorzystywane są zgodnie z przepisami jako opał dla zakładowej kotłowni, a magazynowane są na utwardzonych i ogrodzonych placach magazynowych, zgodnie z wymogami przepisów ochrony środowiska.
Odnosząc się do problemu zmiany struktury ziemi wyjaśniono, iż roszczeń z tego tytułu może zainteresowany dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym.
A. P. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzucił, iż bezpodstawnie nie został uznany za stronę postępowania. Uważa bowiem, iż określone w decyzji z [...] września 2001r. urządzenia nie chronią należycie jego gruntów przed zalaniem wodą "a zatem sposób korzystania z wody przez Fabrykę narusza wymagania ochrony środowiska" (art. 25 ust. 1 prawa wodnego). Odmienne stanowisko organu odwoławczego jest zdaniem skarżącego co najmniej przedwczesne. W tym celu należało powołać biegłego dla stwierdzenia czy występuje związek pomiędzy zalewaniem, a funkcjonowaniem urządzeń melioracyjnych Fabryki.
Zarzucił skarżący także, iż organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwił mu zapoznanie się z aktami postępowania i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa).
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 151 § 1 pkt 1 kpa po wszczęciu postępowania organ administracji wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1.
Zaskarżona decyzja jest zasadna. Skarżący nie jest bowiem stroną postępowania (art. 28 kpa) o udzielenie Fabryce A pozwolenia wodnoprawnego.
Z przedłożonego opracowania "Projekt budowlany z elementami operatu wodnoprawnego" wynika, iż urządzenia oczyszczające zlokalizowane są na działkach [...] i [...] będące własnością Fabryki, a oczyszczone ścieki deszczowe odprowadza się do rowu przydrożnego PKP, kanalizacji deszczowej w drodze powiatowej i do zbiornika przeciwpożarowego. Żadne zatem z urządzeń oczyszczających ścieki deszczowe oraz system ich odprowadzania nie narusza uprawnień skarżącego jako właściciela sąsiedniej nieruchomości i nie oddziaływuje poza teren, którym dysponuje Fabryka.
Urządzenia oczyszczające ścieki deszczowe, jak wynika z nie kwestionowanych ustaleń organu odwoławczego, są urządzeniami służącymi do zatrzymywania pływających zawiesin i osadów. Nie są to więc urządzenia, które mogłyby spowodować zanieczyszczenie powietrza.
Podnoszony przez skarżącego problem niedrożności systemu melioracyjnego, który jego zdaniem, powoduje zalewanie gruntów rolnych, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Urządzeniami melioracji wodnych są urządzenia służące do regulacji stosunków wodnych i polepszenia zdolności produkcyjnej gleby. Są to więc odrębne urządzenia, których sposób wykonywania regulowały przepisy art. 90 i nast. ustawy Prawo wodne z 1974r.
W świetle tych okoliczności skarżący bezpodstawnie zarzuca, iż organ administracji wbrew wymogom przepisu art. 7 kpa nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego dla wyjaśnienia związku "pomiędzy zalewaniem gruntów rolnych, a funkcjonowaniem urządzeń melioracyjnych zakładu". Rozpatrywana sprawa dotyczyła bowiem pozwolenia wodnoprawnego (art. 20 i nast.), a nie funkcjonowania urządzeń melioracyjnych i ich związku z zalewaniem gruntów rolnych skarżącego.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli zostanie stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący w odwołaniu nie podnosił zarzutu naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa, a w skardze nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie poglądu, iż naruszenie wymogów tego przepisu miało istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
Z tych powodów uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 151 powołanej ustawy o postępowaniu w związku z art. 97 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271) – orzeczono jak w sentencji.
/-/St. Małek /-/A. Łaskarzewska /-/J. Szaniecka
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło