II SA/Po 893/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2008r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E.K. i Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku postanawia zwolnić E.K. i Z.K. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący E. i Z. małżonkowie K. wnieśli o przyznania im prawa pomocy poprzez zwolnienie ich od kosztów sądowych. Argumentowali, że utrzymują się głównie ze świadczeń rentowych. Po opłaceniu rachunków, należnych podatków zostaje im niewiele za życie i leczenie. Oświadczyli, że są przewlekle chorzy. Wnioskodawcy podali, że zmuszeni byli wynająć część domu, w którym mieszkają, ale dochody są nieregularne. Z przedłożonego wniosku wynika, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Łączne dochody z tytułu rent ([...] zł i [...] zł) i najmu ([...] zł) wynoszą [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawcy wskazali, że posiadają udział w wysokości 3/15 we własności domu o powierzchni [...] m², a Z.K. dodatkowo jest właścicielem domu o powierzchni [...] m². Nadto oświadczyli, że nie posiadają innych nieruchomości, nie mają żadnych oszczędności, ani wartościowych przedmiotów. Wnioskodawcy zostali wezwani w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do uzupełnienia swoich oświadczeń o stanie majątkowym i finansach oraz poparcia podanych informacji dokumentami źródłowymi. W odpowiedzi wnioskodawcy podali, że spłacają kredyt w wysokości 35.000 zł, dysponują odnawialnym kredytem w rachunku bankowych w wysokości 6.000 zł. Oświadczyli, że nie prowadzą działalności gospodarczej. Wnioskodawcy załączyli kserokopię następujących dokumentów: - zaświadczenia z ZUS o wysokości otrzymywanych rent, - zaświadczenia z dnia 13 grudnia 2007r. Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości uzyskanego w 2006r. przychodu w wysokości [...]zł, - zaświadczenia z dnia 8 stycznia 2008r. Banku Spółdzielczego o wysokości zaciągniętego kredytu mieszkaniowego w wysokości 35.000 zł. z terminem spłaty do dnia 31 grudnia 2017r. - historię rachunku bankowego PKO BP SA, z którego wynika ujemne saldo na dzień 1 października 2008r. w wysokości 5.621,28 zł. - informację Urzędu Miasta i Gmin o bieżących i zaległych należnościach z tytułu podatku od nieruchomości, - fakturę za prąd na kwotę 227,78 zł, - fakturę za wodę i ścieki na kwotę 129,64 zł, - fakturę za telefon na kwotę 130 zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z oświadczeń zawartych we wnioskach o prawo pomocy wynika, że sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawców upoważnia do skorzystania z tego uprawnienia i zwolnienia ich od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. Wprawdzie otrzymują stałe dochody z tytułu rent, jednak w wysokości uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych nawet w części. Dysponują także majątkiem nieruchomym, który co do zasady stanowi źródło dodatkowych dochodów poprzez jego sprzedaż, wynajęcie lub obciążenie celem uzyskania pożyczki lub kredytu. Z oświadczeń wnioskodawców wynika, że majątek ten wykorzystują w celu pozyskania dodatkowych środków, wynajmują bowiem część domu, w którym mieszkają. Dochody uzyskiwane z tytułu najmu znajdują się jednak na poziomie pozwalającym wesprzeć jedynie domowy budżet. Wysokość wszystkich uzyskiwanych dochodów wskazuje, że wnioskodawcy są w stanie pokryć tylko niezbędne koszty bieżącego swojego utrzymania. Jeżeli chodzi o drugą nieruchomość to wnioskodawcy dysponują jedynie udziałem we własności, co ogranicza możliwości dysponowania nią i czerpania dodatkowych środków z tego tytułu. Z drugiej strony wnioskodawcy mają zwiększone koszty utrzymania z tytułu obsługi zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. Korzystają wprawdzie z odnawialnego kredytu w rachunku bankowym, ale wykorzystują prawie cały przysługujący im limit. Z uwagi na wiek i sytuację zdrowotną wnioskodawcy mają również ograniczoną zdolność zarobkowania, celem uzyskania dodatkowych środków. Wobec powyższego stan finansów wnioskodawców nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny, nawet w części. Nadmienić jednak należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności na podstawie, których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka