II SA/Po 894/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-13
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy ustawy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy ustawy, gdy jej sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa uzasadnia potrzebę profesjonalnego pełnomocnika. Zwolnienie z opłat sądowych nie wyklucza przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli strona nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla koniecznych wydatków bieżącego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący Z.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą dodatku mieszkaniowego. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie adwokata. Skarżący jest osobą samotną, utrzymującą się z renty i zasiłku pielęgnacyjnego, ponoszącą koszty utrzymania mieszkania i leków. Posiada mieszkanie o powierzchni 51,70 m², ale nie ma oszczędności ani wartościowych ruchomości. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono dla Z. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia 1. ustanowić dla Z. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący Z.M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest osobą samotną, samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Z tytułu utrzymania mieszkania płaci czynsz w wysokości [...] zł miesięcznie, za leki – około [...] zł miesięcznie, za prąd [...] zł na dwa miesiące.
Skarżący oświadczył, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni 51,70 m² w P. Podał, że nie posiada oszczędności, ani wartościowych ruchomości.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie odmowy dodatku mieszkaniowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może, zatem być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie.
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wysokość realnie otrzymywanych środków z ubezpieczenia społecznego wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego swojego utrzymania. Stan zdrowia ogranicza też jego możliwości zarobkowania. Wspomaga się zasiłkami z pomocy społecznej. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika.
Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło