II SA/Po 894/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B. K. i A. K. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania; oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: PINB) postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] na podstawie art. 111 § 1b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku B. i A. K. odmówił uzupełnienia własnej decyzji z dnia [...] 2016 r., nr [...] nakazującej R. B. współwłaścicielowi nieruchomości w L. G. nr [...] gm. S. rozbiórkę szopy na opał wykonanej bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonania robót, o wydanie wobec R. B. współwłaściciela nieruchomości w [...] G. nr [...] gm. S. nakazu rozbiórki samowolnie zamontowanego przez niego daszku nad wejściem do budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, że w związku z wnioskiem [...] i A. K. o uzupełnienie powyższej decyzji uzyskał od W. Urzędu Ochrony Zabytków w P. Delegatura w P. informację, że na wykonanie robót polegających na montażu gotowego daszku nad wejściem do przedmiotowego budynku nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, ani uzgodnienie z tym organem. Jednocześnie PINB wyjaśnił, że kwestia montażu daszku na nieruchomości będącej współwłasnością bez zgody pozostałych współwłaścicieli nie należy do jego kompetencji. W pouczeniu PINB wskazał, że na niniejsze postanowienie służy zażalenie do Inspektor Nadzoru Budowlanego. Pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. [...] i A. K. wnieśli "odwołanie" od powyższego postanowienia PINB zarzucając brak rozpatrzenia istoty sprawy. Podnieśli, iż wnosili o uzupełnienie decyzji z dnia 11 a nie 20 kwietnia 2016 r. Ponadto wskazali, że w zaskarżonym postanowieniu mowa jest o budynku mieszkalnym nr [...], podczas gdy faktycznie chodzi o budynek nr [...] w L. G. gm. S. i o samowolne zamontowanie daszku nad wejściem do niego. Zaznaczyli, że przedmiotowy budynek pozostaje w ewidencji zabytków i PINB w decyzji z dnia [...] 2016 r. powinien był orzec również o obowiązku rozbiórki wskazanego daszku. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) postanowieniem z dnia 10 października 2016 r. nr [...] na podstawie art. 134, art. 123 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że choć zażalenie [...] i A. K. na postanowienie PINB z dnia [...] 2016 r. zatytułowano "odwołaniem", to mając na uwadze, że wniesione zostało w terminie określonym przez organ I instancji jako termin do wniesienia zażalenia i niewątpliwie dotyczy postanowienia PINB z [...] 2016 r., należało traktować je jako zażalenie od powyższego postanowienia. Dalej organ II instancji wskazał, że w związku z powyższym w świetle art. 123 § 1, art. 141 § 1 i art. 111 K.p.a. na postanowienie w przedmiocie uzupełnienia decyzji stronie nie przysługuje prawo do wniesienia zażalenia. W świetle art. 111 § 2 K.p.a. w przypadku wydania postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji strony mają prawo do wniesienia odwołania od decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. W związku z powyższym WWINB na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia, jednocześnie podając, że błędne pouczenie przez organ I instancji o prawie do wniesienia zażalenia nie powoduje, że zażalenie stronom przysługuje, aczkolwiek mogą one na podstawie art. 58 K.p.a. zwrócić się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Barbara i A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie WWINB żądając jego uchylenia i uchylenia postanowienia PINB z dnia [...] 2016 r. W motywach skargi skarżący podnieśli, iż organ II instancji zamiast rozpoznać odwołanie od postanowienia PINB z dnia [...] 2016 r. błędnie wywiódł, jakoby skarżący złożyli "zażalenie", a powinni złożyć odwołanie od decyzji zawartej de facto w postanowieniu z dnia [...] 2016 r. Zaznaczyli, że w piśmie z dnia 11 sierpnia 2016 r. wnieśli odwołanie wprost je tak tytułując mimo błędnego pouczenia zawartego w postanowieniu z dnia [...] 2016 r. Podali, że odwołanie wnieśli w ustawowym 14-dniowym terminie od doręczenia postanowienia. WWINB zaś zamiast merytorycznie rozpoznać faktyczne odwołanie od postanowienia PINB z dnia [...] 2016 r. przyjął karkołomną konstrukcję o złożeniu przez skarżących rzekomego zażalenia. Ponadto skarżący podali, że w zaskarżonym postanowieniu WWINB wskazał na możliwość złożenia ponownie odwołania od postanowienia PINB z dnia [...] 2016 r. z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, z uwagi na błędne pouczenie zawarte w tym postanowieniu o możliwości złożenia na nie zażalenia. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 [...] 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) kontrola sądu administracyjnego polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżonym postanowieniem wydanym na podstawie art. 134, art. 123 § 1 w zw. Z art. 144 § 1 K.p.a. WWINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia od postanowienia PINB z dnia [...] 2016 r. o odmowie uzupełnienia decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. o skierowany do R. B. - współwłaściciela nieruchomości położonej w L. G. nr [...] gm. S. - nakaz rozbiórki samowolnie zamontowanego przez niego daszku nad wejściem do budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. W ocenie Sądu zaskarżone zostało wydane zgodnie z prawem. Zważyć należy, że PINB postanowienie z dnia [...] 2016 r. o odmowie uzupełnienia swej własnej decyzji wydał na podstawie art. 111 § 1b K.p.a. Ów przepis stanowi, że uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. Ustawodawca przewidział w art. 111 § 2 K.p.a., że w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Już wprost z treści powołanego przepisu wynika, jak trafnie stwierdził organ odwoławczy, że na postanowienie organu I instancji w przedmiocie uzupełnienia lub odmowy uzupełnienia decyzji nie przysługuje zażalenie, lecz dopuszczalne jest jedynie zaskarżenie w drodze odwołania decyzji, której uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia dotyczy, przy czym termin do wniesienia odwołania od tejże decyzji biegnie od doręczenia nie samej decyzji, lecz właśnie od dnia doręczenia postanowienia w przedmiocie jej uzupełnienia wydanego na podstawie art. 111 § 1b K.p.a. Inaczej rzecz ujmując i odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż o ile strona nie zgadza się z postanowieniem w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji i uważa, że decyzja ta obarczona jest wadliwością polegającą na braku w niej rozstrzygnięć, które w ocenie strony winna ona zawierać, to środkiem prawnym służącym do zakwestionowania stanowiska organu w tym zakresie nie jest zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji, lecz odwołanie od tejże, zdaniem strony niekompletnej decyzji, które to odwołanie jedynie wnosi się w terminie otwartym przez dzień doręczenia postanowienia w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji. Niezaskarżalność w drodze zażalenia samego postanowienia wydanego na podstawie art. 111 § 1b K.p.a. potwierdza brzmienie art. 141 § 1 K.p.a., którym stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Skoro więc przepis art. 111 K.p.a. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji, to w myśl art. 141 § 1 K.p.a. zażalenie nie przysługuje. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący zostali błędnie pouczeni przez PINB w postanowieniu z dnia [...] 2016 r. o przysługującym im prawie wniesienia zażalenia od tegoż postanowienia. Pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. wnieśli oni, za pośrednictwem organu I instancji, "odwołanie", z którego treści jednoznacznie wynika, że jego przedmiotem jest postanowienie PINB z dnia [...] 2016 r., nie zaś decyzja tego organu z dnia [...] 2016 r. Skarżący wyraźnie zaznaczyli bowiem, że zaskarżają powyższe postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji, żądając jego uchylenia. Podkreślić zaś trzeba, iż to nie tytuł pisma, a jego treść świadczy zarówno o jego charakterze, jak i intencjach strony je wnoszącej. Prawidłowość zakwalifikowania przez WWINB pisma skarżących z dnia 11 sierpnia 2016 r. jako zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...] 2016 r., a nie jako odwołania od decyzji tegoż organu z dnia [...] 2016 r., potwierdza też treść skargi [...] i A. K.. Podnieśli oni, że złożyli odwołanie od decyzji zawartej w postanowieniu PINB z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie uzupełnieni decyzji z dnia [...] 2016 r. Zarzucili też organowi odwoławczemu, że ten zamiast rozpoznać odwołanie od postanowienia PINB o odmowie uzupełnienia decyzji niezasadnie wywiódł, jakoby skarżący złożyli "zażalenie", a powinni złożyć odwołanie od decyzji de facto zawartej w postanowieniu PINB z dnia [...] 2016 r. W świetle powyższego, w szczególności zaś brzmienia przepisów art. 111 § 1b i § 2 oraz art. 141 § 1 K.p.a., uznać należy, iż prawidłowo organ odwoławczy uznając pismo skarżących z dnia 11 sierpnia 2016 r. za zażalenie na postanowienie PINB z dnia [...] 2016 r. o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [...] 2016 r., przyjął, że zażalenie to było niedopuszczalne. Zważywszy zaś, że zgodnie z art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań zastosowanie znalazł przepis art. 134 K.p.a. nakazujący stwierdzenie w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie wydane w postępowaniu administracyjnym, a takowym postanowieniem jest orzeczenie stwierdzające niedopuszczalność złożenia środka zaskarżenia. Na marginesie jedynie wskazać należy, że rozpoznając ewentualny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. – o ile takowy wniosek wraz z odwołaniem zostanie przez strony wniesiony – organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa wniesienia zażalenia nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia (art. 112 w zw. z art. 126 K.p.a.).