II SA/Po 896/10

WyrokWSA w Poznaniu2011-03-03

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę drogi publicznej, która nie została faktycznie wykorzystana na ten cel i nie stanowi części pasa drogowego, podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę drogi publicznej podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców, jeżeli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a nieruchomość ta faktycznie nie stanowi części pasa drogowego drogi publicznej. Sama deklaracja w ewidencji gruntów lub księdze wieczystej o przeznaczeniu działki jako drogi nie jest wystarczająca do odmowy zwrotu, jeśli rzeczywisty stan faktyczny i brak realizacji celu wywłaszczenia temu przeczą.
Stan faktyczny
Spadkobiercy poprzedniej właścicielki wystąpili o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę ulicy. Starosta odmówił zwrotu, uznając działkę za drogę publiczną. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i orzekł o zwrocie nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a działka nie stanowi faktycznie drogi publicznej. Miasto P. zaskarżyło decyzję Wojewody, twierdząc, że działka jest częścią drogi publicznej i nie podlega zwrotowi. WSA oddalił skargę Miasta.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Miasta P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2011 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; oddala skargę /-/ T.Świstak /-/ J. Szaniecka /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak Pismem z dnia 19 kwietnia 2006 r. G. K., A. M. oraz A. S. będący spadkobiercami C. S. wystąpili do Prezydenta Miasta P. o zwrot nieruchomości położonej w P. przy ul. S. oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb G., ark. mapy 05, działka nr [...] o powierzchni 0,0110 ha. Z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03, Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. , postanowieniem z dnia 17 maja 2006 r. przekazał powyższy wniosek według właściwości do Wojewody Wielkopolskiego, który z kolei postanowieniem z dnia 13 lipca 2006 r. wyznaczył Starostę P. jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu wyżej opisanej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] 2010 r. (znak: [...]) Starosta P. orzekł o odmowie zwrotu G. K., A. M. i A. S. nieruchomości położonej w P. przy ul. S. oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb G., ark. mapy 05, działka nr [...] o powierzchni 0,0110 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P. W uzasadnieniu decyzji Starosta P. wyjaśnili, iż zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zwrot wywłaszczonej nieruchomości może nastąpić na wniosek poprzedniego właściciela bądź jego spadkobiercy o ile stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast zgodnie z art. 137 ust. 1 powołanej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zdaniem organu okoliczność czy wywłaszczona nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona, czy też wykorzystano ją na inny cel, nie ma znaczenia dla wyniku sprawy w przypadku gdy nieruchomość ta stanowi drogę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.). Zdaniem organu z pisma Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia 29 września 2009 r. wynika, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi drogę publiczną w rozumieniu powołanej ustawy o drogach publicznych. W tej sytuacji Starosta P., powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 29 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1206/2001, stwierdził, iż zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod drogę publiczną prowadziłby do skutku sprzecznego z prawem polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli wnioskodawcy: G. K., A. M. i A. S.. Odwołujący podnieśli, iż informacja uzyskana z Zarządu Dróg Miejskich w P. nie może być podstawą rozstrzygnięcia, jako że instytucja ta działa z upoważnienia Prezydenta Miasta P. oraz w imieniu Miasta P., a więc w interesie strony przeciwnej niniejszego postępowania. Ponadto powołany w uzasadnieniu decyzji wyrok sądu administracyjnego nie jest wiążący dla organów orzekających w przedmiotowym postępowaniu. Zarzucili także, naruszenie przepisów postępowania polegające na braku przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] , uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawców A. S. w udziale 160/556 części, G. K. w udziale 286/556 części i A. M. w udziale 110/556 części nieruchomości położonej w P. przy ul. S., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] z arkusza mapy 05 Obrębu G., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P. bez zobowiązania wnioskodawców do zwrotu należności określonych w art. 140 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Wielkopolski wskazał, iż swoje rozstrzygnięcie wydał w oparciu o następujący stan faktyczny: Przedmiotowa działka, oznaczona uprzednio jako parcela nr [...] zapisana w księdze wieczystej KW nr [...], aktem notarialnym z 24 listopada 1949 r. Nr rep. [...] została zbyta gminie Miasto P. przez ówczesną właścicielkę C. S. na cele rozbudowy miasta, w szczególności na urządzenie ulicy S.. Jako wartość przedmiotu umowy podano kwotę 4.320,00 zł, przy czym gmina Miasto P. zobowiązała się do uiszczenia jej na rzecz zbywającej w ten sposób, że zostanie ona zaliczona na poczet "kosztów adiacentowych, przypadających na realność przy ulicy S." stanowiącej własność zbywającej, względnie jej następców prawnych. Organ ustalił, iż w księdze wieczystej nr [...] sposób użytkowania przedmiotowej działki [...] oznaczono jako "ulica" natomiast w rejestrze gruntów, w tabeli rodzaj użytku w odniesieniu do przedmiotowej działki wpisano "droga". Uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z [...]1986 r., nr [...]w sprawie zaliczenia dróg na terenie województwa P. do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, ulica S. w P. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. W dalszej kolejności organ odwoławczy na podstawie akt sprawy stwierdził, iż dnia 4 lipca 1979 r. miało miejsce ułożenie na ulicy S. asfaltobetonu, jednak żadne prace nie miały miejsca na przedmiotowej działce. Ponadto zgodnie z pismem Wydziału Urbanistyki i Architektury Miasta P. z 19 grudnia 2007r. ustalił, że Wydział ten nie wydał w stosunku do przedmiotowej działki decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak również nie jest ona objęta obowiązującym ani opracowywanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, że nie można określić linii rozgraniczającej ulicy S.. Wojewoda wskazał, iż z przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin przedmiotowej działki wynika, iż w części jest ona porośnięta zielenią ozdobną, oddzieloną od ulicy żywopłotem, a pozostała jej część jest zajęta pod dojazd na podwórze posesji, plac wyłożony kostką brukową, oddzielony od ulicy słupami betonowymi oraz schody prowadzące do lokali użytkowych. Z oświadczenia A. S. złożonego w trakcie tych oględzin wynika, że wszelkie nakłady na przedmiotowej działce poczynione zostały ze środków byłych właścicieli i wnioskodawców. Organ odwoławczy zaznaczył, iż zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich o sprecyzowanie pisma z dnia 23 września 2009 r. w którym Zarząd poinformował, iż działka [...] znajduje się w liniach granicznych ulicy S., jednak nie była na niej realizowana inwestycja w postaci urządzenia ulicy S. oraz że działka ta stanowi drogą publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. W odpowiedzi Wojewoda uzyskał informację, iż Zarząd Dróg Miejskich w P. podtrzymuje stanowisko, że o liniach granicznych ul. S. na całej długości przesądzi decyzja o realizacji drogi lub zapisy miejscowego planu oraz, że przedmiotowa działka znajduje się w liniach granicznych ulicy S. Jednocześnie Zarząd poinformował, że sąsiednie działki [...] i [...], na których również znajduje się zieleń i które podobnie jak działka 128/50 znajdują się między linią zabudowy, a jezdnią ulicy S., stanowią własność osób fizycznych. Wojewoda zaznaczył, iż wobec twierdzeń Zarządu Dróg Miejskich w P., iż przedmiotowa działka stanowi drogę publiczną nie uzyskał wiadomości, aby w związku z jej zajęciem przez właścicieli budynku położonego przy ul. S. 12 pod zieleń i podjazd, podejmowane były jakiekolwiek czynności związane z ich usunięciem, które to czynności przewiduje przepis art. 36 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Pismem z 17 września 2010 r. Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. poinformował Wojewodę, że nie odnalazł w swoich zasobach informacji dotyczących nałożenia na właścicieli nieruchomości położonej przy ulicy S. 12 opłaty adiacenckiej. Informacje te potwierdził A. S., który pismem z 24 września 2010 r. podał, iż wnioskodawcom nie wiadomo o nałożeniu takiej opłaty. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Wielkopolski wskazał, iż podziela pogląd wyrażony w decyzji Starosty P., iż niedopuszczalny jest zwrot nieruchomości, na której została zlokalizowana droga publiczna, jako że w razie zwrotu takiego gruntu nastąpiłby skutek sprzeczny z prawem. Jednakże w ocenie organu odwoławczego, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału nie można jednoznacznie stwierdzić, iż na przedmiotowej działce nr [...] zlokalizowana została droga publiczna. Okolicznością przemawiającą za takim stwierdzeniem nie mogą być informacje zawarte w rejestrze gruntów, które mają przede wszystkim na celu ustalenie odpowiedniej wysokości podatku od nieruchomości, oraz zapisy księgi wieczystej, które w dużej mierze bazują na klasyfikacji zawartej w rejestrze gruntów. Zdaniem Wojewody Zarząd Dróg Miejskich w P. nie podpiera żadnymi dokumentami swojego poglądu o "publicznym" charakterze działki nr 128/50, a zdaje się go wywodzić jedynie z tego faktu, że działka ta znajduje się w jego administracji. Wojewoda stwierdził, opierając się na informacji uzyskanej z Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P., iż wobec braku obowiązującego planu miejscowego oraz wobec niewydania w odniesieniu do przedmiotowej działki decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i realizacji inwestycji celu publicznego jaką jest urządzenie drogi publicznej, nie sposób wskazać linii rozgraniczających ulicy S.. Stawia to pod znakiem zapytania pogląd o zlokalizowaniu na działce nr [...] drogi publicznej. Zdaniem Wojewody wątpliwości te rozwiewa wynik oględzin przeprowadzonych na przedmiotowej nieruchomości, z których wynika, iż nie znajdują się na niej żadne elementy drogi ani urządzenia towarzyszące. Cała działka jest zagospodarowana przez wnioskodawców, trwale odgrodzona od ul. S. i jednocześnie brak jest jakichkolwiek informacji o przeciwdziałaniu temu zagospodarowaniu ze strony zarządcy drogi publicznej. Organ zwrócił również uwagę, iż sąsiednie działki o nr [...]i [...], o podobnej powierzchni i położone podobnie jak działka [...]pomiędzy ul. S. a linią zabudowy są własnością osób prywatnych i trudno wyobrazić sobie drogę o tak nieregularnym kształcie. W tej sytuacji, organu odwoławczy stwierdził, że na działce nr [...]nie zrealizowano celu wywłaszczenia, jakim było urządzenie drogi publicznej. Działka [...]nie stanowi części pasa drogowego istniejącej ulicy S.. Ponieważ nie sposób wskazać linii granicznych pasa drogowego ulicy S., to o tym, iż przedmiotowa działka nie stanowi części pasa drogowego drogi publiczne świadczy okoliczność, że nie znajdują się na niej żadne z elementów wskazanych w definicjach zawartych w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Tym samym zasadnym było orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na brak dowodu zrealizowania celu wywłaszczenia. Wojewoda orzekł o braku obowiązku zwrotu odszkodowania uzyskanego w wyniku wywłaszczenia z uwagi na fakt, iż odszkodowanie to nie zostało de facto wypłacone, a podmiot na rzecz, którego dokonano wywłaszczenia nie podjął bezpośrednich działań, które mogły skutkować zwiększeniem lub zmniejszeniem wartości nieruchomości. W tej sytuacji nie powstał obowiązek zwrotu odszkodowania w zwaloryzowanej postaci oraz potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy. Skargę na powyższą decyzję wywiodło Miasto P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zdaniem wnoszącego skargę, przedmiotowa działka nr [...] leży w granicach drogi publicznej jaką bez wątpienia jest ul. S., stanowi jej fragment i z tego powodu niedopuszczalny jest jej zwrot nawet w przypadku niezrealizowania celu wywłaszczenia. Strona skarżąca podniosła również, iż przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości nastąpiło za odszkodowaniem w formie przyznanej ulgi o wartości 4.320 zł w ponoszeniu kosztów adiacenckich przypadających "na realność przy ul. S.". Ulga ta miała być zrealizowana przez osobę zbywającą lub jej spadkobierców i powinna być wzięta pod uwagę przy ustalaniu obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz obecnego właściciela nieruchomości. Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 28 lutego 2011 r. A. S. reprezentowany przez adwokata A. Z. wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uczestnik postępowania podniósł, iż celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było poszerzenie – rozbudowa istniejącej już ul. S.. Ponieważ nie doszło do tego typu inwestycji, należy stwierdzić, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany a na spornej nieruchomości nie została zlokalizowana droga publiczna. Świadczy o tym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Natomiast twierdzenie skarżącego o publicznym charakterze działki [...] nie zostało w istocie poparte żadnym dokumentem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r. ze zm. – dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami złożonej skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z przywołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, iż usunięcie zaskarżonego aktu (decyzji) z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły prawo materialne określające prawa i obowiązki stron lub normy procesowe, regulujące postępowanie przed organami administracji publicznej. Oznacza to równocześnie, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Dokonana kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu. Zgodnie z brzmieniem art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm. – dalej ustawa o gospodarce nieruchomościami) właściciel wywłaszczonej nieruchomości (jego spadkobiercy) może, żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna (w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami) na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dana nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia w ciągu 10 lat od tego momentu. W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, iż sporna nieruchomość została nabyta od ówczesnej właścicielki C. S. na rzecz Gminy miasta P. na podstawie aktu notarialnego z dnia 24 listopada 1949 r., Nr rep. [...] w trybie art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35., poz. 240 z 1948 r.) bezpłatnie na cele rozbudowy miasta, w szczególności na urządzenie ulicy S., co potwierdzają zapisy zawarte w § 1 i § 7 zdanie drugie aktu notarialnego (k. 26 akt organu I instancji), a więc w sprawie znajdują - na podstawie art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - zastosowanie przepisy o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych. Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja w sposób jednoznaczny dowodzi nadto, iż w rozpoznawanej sprawie cel wywłaszczenia nie został na będącej przedmiotem postępowania działce nr [...] o powierzchni 0,0110 ha zrealizowany, przy czym jest to okoliczność niekwestionowana przez skarżącego. Wobec niezrealizowania tegoż celu i niepodjęcia przez Miasto P. jakichkolwiek działań zmierzających do faktycznego wykorzystania przedmiotowej działki nr 128/50 na potrzeby przebudowy, rozbudowy bądź unowocześnienia ulicy S. jak też wobec nieobjęcia przedmiotowej działki miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i braku jakichkolwiek decyzji w przedmiocie ustalenia dla tejże działki warunków zabudowy terenu bądź usytuowania na niej inwestycji celu publicznego nie sposób przyjąć by działka ta stała się częścią drogi publicznej, jaką niewątpliwie stanowi ulica S. w P. jak też by weszła w skład pasa drogowego tejże drogi. Zgodnie bowiem z definicjami zawartymi w art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm. – dalej ustawa o drogach publicznych) ulica to droga na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez drogę rozumieć należy budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (art. 4 pkt 2), przez pas drogowy rozumieć należy wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1). W świetle powyższych definicji i biorąc pod uwagę niekwestionowane ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji, dotyczące faktu, iż na przedmiotowej działce nie prowadzono nigdy jakichkolwiek prac związanych z realizacją drogi, a w szczególności nie zlokalizowano na niej jakichkolwiek urządzeń związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także z potrzebami zarządzania drogą oraz ustalenia faktyczne dotyczące aktualnego sposobu wykorzystywania spornej działki (sprowadzającego się do wyłącznego korzystania z niej przez właścicieli nieruchomości sąsiedniej, bez realizacji na tejże działce ruchu drogowego prowadzonego ulicą S.) za prawidłowy uznać należy pogląd wyrażony w decyzji Wojewody Wielkopolskiego, iż działka nr [...] nie stanowi części pasa drogowego ulicy S. w P. i co za tym idzie nie znajduje w stosunku do niej zastosowania norma wyrażona w art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych zgodnie z którym to przepisem drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Podkreślić przy tym należy, iż dla oceny powyższej bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż zgodnie z zapisami w księdze wieczystej oraz rejestrze gruntów i budynków przedmiotowa działka oznaczona jest jako ulica względnie droga. Oznaczenia działki zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz zapisy w księdze wieczystej co do przeznaczenia terenu nie maja bowiem w tym zakresie charakteru konstytutywnego i co za tym idzie w żaden sposób nie przesądzają o faktycznej funkcji danej działki gruntu. W ocenie Sądu zapisy w księdze wieczystej i ewidencji gruntów i budynków nieodpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy odnośnie przeznaczenia i sposobu wykorzystywania wywłaszczonej nieruchomości nie mogą stanowić samoistnej przesłanki odmowy jej zwrotu w przypadku ustalenia, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, albowiem stanowiłoby to naruszenie podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego oraz wyrażonej w art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasady ochrony własności. Odnosząc się wprost do zarzutów podnoszonych w skardze zauważyć w pierwszym rzędzie należy, iż strona skarżąca w żaden sposób nie wskazała na czym polegać miało naruszenie przez organ administracji II instancji przepisów postępowania, to jest art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został wyjaśniony wyczerpująco i przy wykorzystaniu wszelkich aktualnie dostępnych środków dowodowych, a ustalenia prezentowane w decyzji Wojewody znajdują uzasadnienie w załączonej do akt sprawy dokumentacji. Podkreślić należy, iż w toku postępowania podjęte zostały wszelkie działania mające na celu rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a sposób przeprowadzenia przez Wojewodę postępowania odwoławczego i uzasadnienie wydanej decyzji drugoinstancyjnej mogą być ocenione jako wzorcowe. W szczególności ustalenia zaprezentowane w zaskarżonej decyzji przeprowadzono zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu uzyskania w wyniku postępowania takiego obrazu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością. Stanowisko Wojewody zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje zaś potwierdzenie w rzetelnie zgromadzonym i załączonym do akt sprawy materiale dowodowym. Nie sposób w szczególności zgodzić się ze skarżącym jakoby "argumentacja dotycząca braku możliwości zaliczenia działki nr [...] do kategorii drogi publicznej przytoczona została przez organ II instancji w sposób tendencyjny". Zauważyć bowiem należy, iż w zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący przedstawiono całość zebranego materiału dowodowego i odniesiono się do wszystkich jego elementów precyzyjnie wskazując dlaczego pewnym dowodom, w tym w szczególności zapisom i oznaczeniom w księdze wieczystej i ewidencji gruntów i budynków oraz informacjom co do publicznego charakteru przedmiotowej działki uzyskanym z Zarządu Dróg Miejskich w P. odmówiono mocy dowodowej. Argumentacja przedstawiona przez Wojewodę Wielkopolskiego oceniona być musi jako prawidłowa i mająca charakter podlegającej ochronie swobodnej, acz nie dowolnej, oceny materiału dowodowego. Odnosząc się do drugiego z zarzutów podniesionych w skardze, to jest zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 2a ustawy o drogach publicznych wskazać należy, iż również ten zarzut okazał się chybionym, albowiem jak wykazano już powyżej brak jest przesłanek dla przyjęcia, iż przedmiotowa działka stanowi obecnie fragment drogi publicznej, względnie znajduje się w pasie drogowym ulicy S., a co za tym idzie nie znajdą w stosunku do niej zastosowania przepisy ustawy o drogach publicznych. Odnosząc się do sformułowanego jedynie w uzasadnieniu skargi zarzutu nieustalenia w zaskarżonej decyzji obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz obecnego właściciela nieruchomości wskazać należy, iż wprawdzie art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami w jego aktualnym brzmieniu stanowi, iż w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, to jednak jak trafnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. II SA/Bk 678/08 (publ. Lex nr 527204) mając na względzie fakt, iż Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej jest najwyższym prawem interpretacji tego przepisu należy dokonywać z poszanowaniem praw podmiotowych jednostki, do jakich niewątpliwie należy prawo własności, którego obowiązek ochrony wprowadza ustawodawca w art. 21 oraz art. 64 Konstytucji. Ochrona ta przejawiać się powinna nie tylko w zwrocie nieruchomości właścicielowi w przypadku jej niewykorzystania na cele publiczne wskazane w decyzji o wywłaszczeniu, ale także w braku kierowania roszczeń o zwrot niewypłaconych odszkodowań względem dotychczasowych właścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem jak ustalił Wojewoda Wielkopolski, a których to ustaleń faktycznych skarżący nie kwestionuje, jakiekolwiek odszkodowanie nie zostało wnioskodawcom lub ich poprzednikom prawnym wypłacone, jak również wartości przedmiotowego, wywłaszczonego gruntu nie zaliczono na poczet przypadających od nich należności publicznoprawnych, a co za tym idzie brak było podstaw do orzeczenia od wnioskodawców obowiązku zapłaty jakichkolwiek kwot na rzecz Miasta P. Reasumując Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania sądowego, albowiem zgodnie z przepisem art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania dla skarżącego dopuszczalny jest wyłącznie w razie uwzględnienia skargi. Sąd nie uwzględnił wniosku uczestnika postępowania A. S. o zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania albowiem żądanie to stoi w sprzeczności z wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. zasadą, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Regulacja ta w świetle art. 33 § 1 p.p.s.a. stosuje się do uczestników postępowania, którzy występują w nim na prawach strony. Nie istnieją zaś jakiekolwiek przepisy szczególne uzasadniające zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestnika postępowania kosztów za postępowanie przed sądem pierwszej instancji – i to niezależnie od wyniku sprawy. /-/ T. Świstak /-/ J. Szaniecka /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło