II SA/Po 896/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-12-14

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego podlega merytorycznemu rozpoznaniu, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone z uwagi na zwolnienie strony z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego podlega umorzeniu, ponieważ strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata podlega merytorycznemu rozpoznaniu w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Strona J. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i wysokie zobowiązania. Skarżony organ to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla J. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 grudnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga Dnia 3 grudnia 2018 roku J. J. przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwoma małoletnimi synami. Ich wspólne dochody obejmują: wynagrodzenie za pracę męża wnioskodawczyni w wysokości [...] zł netto (po odciągnięciu alimentów oraz zaległości), świadczenie dla bezrobotnych wnioskodawczyni w wysokości [...] zł netto. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. W ramach stałych zobowiązań wnioskodawczyni zadeklarowała: raty kredytu – [...] zł miesięcznie, czynsz za mieszkanie – [...] zł miesięcznie, alimenty męża [...] zł miesięcznie, media – [...] zł miesięcznie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Strona skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie uzyskania świadczenia z wychowawczego podobnie jak w sprawie zasiłku nie ma z mocy prawa obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie skarżąca pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z dochodów w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, które mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawiona przez nią sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma ona możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji należy przyjąć, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło