II SA/Po 898/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. Uchyla zaskarżoną decyzję i ją poprzedzającą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] roku nr [...] II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kwiecińska /-/ M. Kosewska /-/ S. Sokołowska T.M Powiatowy Inspektor Sanitarny w decyzją z dnia [...] r. [...] orzekł w oparciu m. innymi o § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ) o stwierdzeniu u L. G., zatrudnionego w Spółce B ( obecnie spółka A ) choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie zakład pracy - spółka A, podnosząc że L. G. pracował w spółce B w okresie od lipca 1992r. do 8 sierpnia 1995r. w tym od 1 kwietnia 1995r. na stanowisku dozorcy. W decyzji nie ustalono natomiast, co L.G. wykonywał w okresie od 8.08.1995r. do 17.12.2002r., tj. do momentu wykonania badań specjalistycznych w Wojewódzkim Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w P. Podniósł również, iż zgodnie z obowiązującym obecnie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. z 19.082002r. Nr 132, poz. 1115), okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznawania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego, w przypadku utraty słuchu wynosi 2 lata. W świetle zatem obowiązujących przepisów, z uwagi na zakończenie pracy w spółce B w dniu 7 sierpnia 1995r. i przeprowadzenie badań w kierunku choroby zawodowej w dniu 17.12.2002r., a więc po upływie 7 lat, nie jest dopuszczalne stwierdzenie choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na mocy art. 4 pkt. 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14.03.1985r. ( t.j. Dz.U. Nr 90, poz. 575 z 1998r. z późn.zm. ) oraz § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn.zm. ) i w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania Administracyjnego ( t.j. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 107 z późn.zm. ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że Pan L. G. w okresie od 1.04.1976r. do 30.06.1992r. zatrudniony był w spółce C, a od 1.07.1992r. do 7.08.1995r. w Spółce B - obecnie nazwa zakładu A, na stanowisku ślusarza. Przeprowadzone 11.01.1993r. w warsztacie sprzętowym na stanowisku obsługa tokarki, badania natężenia hałasu, wykazały średni poziom hałasu 89,7 dBA, a dla ekspozycji 2 godzin - hałas o natężeniu 83,7 dBA. Kolejne badania przeprowadzone w dniu 5.10.1995r., wykazały odpowiednio na tym stanowisku hałas o natężeniu 84,1 dBA, dla ekspozycji 1 godziny. Dochodzenie epidemiologiczne, wykazało przy tym, że L. G., pracował w ekspozycji na hałas około 6 godzin, w okresie gdy był zatrudniony w Spółce B, obecnie Spółka A. Dochodzenie to wykazało również, że od 29.01.1996r. L. G. zatrudniony jest na stanowisku konserwatora urządzeń elektronicznych w Spółce D znów w P. Na tym stanowisku nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia. Postępowanie w sprawie przypadku choroby zawodowej L. G. rozpoczęło się w dniu 3.03.1995r. a orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w P., zostało wydane w 17.12.1002r., po 7 latach konsultacji, na co L. G. nie miał wpływu. Zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115), postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów stąd też, nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego, że decyzja w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej L. G. nie mogła w tym przypadku być wydana. Od powyższej decyzji Spółka A wniosła skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w z dnia [...] r. Skarżący zarzucił, iż stosunek pracy z L. G. został rozwiązany w dniu 7.08.1995r., a więc prawie 8 lat przed zgłoszeniem choroby zawodowej Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w, co miało miejsce w dniu 27.12.2002r. Zarzucił również, iż przeprowadzając wywiad epidemiologiczny, Państwowy Inspektor Pracy oparł się jedynie na pomiarach dokonanych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w roku 1993 i 1995r., pominął natomiast zupełnie interpretację wyników tych pomiarów, zgodnie z którą przy uwzględnieniu czasu pracy poziom równoważny hałasu nie przekraczał dopuszczalnego, pominął również badania natężenia hałasu przeprowadzone przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w roku 1994, z których również wynika, że na stanowisku tokarki, natężenie dźwięku nie przekracza normy higienicznej. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazując, iż zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych i szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 z 2002r.) postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczęte przez dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. W przedmiotowej sprawie oznacza to, że rozpoznanie choroby zawodowej u L.G. mogło nastąpić w 2002r., mimo ustania narażenia zawodowego w sierpniu 1995r., skoro wszczęcie postępowania nastąpiło w 1995r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę uznać należy za uzasadnioną. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane przez żadną ze stron orzeczenie lekarskie, wydane przez właściwy organ orzeczniczy - Wielkopolskie Centrum Medycyny w P., Ośrodek w P. z dnia [...]r. w tej części w której stwierdzony został w L.G. obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego, a więc schorzenie które znajduje się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn. zmianami ), jak i wykazie zawartym w obecnie obowiązującym Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ). Sporna jest natomiast kwestia, czy schorzenie to zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy ( § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 18.11.1983r.), a precyzyjnie rzecz ujmując, czy takie czynniki ( przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu ) występowały w okresie pracy L. G. w spółce B ( obecnie spółka A ). Dopiero bowiem wówczas tj. w przypadku stwierdzenia szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy, można przyjąć domniemanie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą zamieszczoną w wykazie chorób zawodowych a warunkami pracy. Samo rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych przez właściwy, a więc wskazany w § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. organ orzeczniczy, nie jest wystarczające dla stwierdzenia choroby zawodowej. Drugim koniecznym czynnikiem jest prawidłowe przeprowadzenie wywiadu epidemiologicznego, pozwalającego ocenić czy praca wykonywana była w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej ( § 10 rozporządzenia). W ocenie Sądu, okoliczności związane z ustaleniami warunków pracy i narażenia na hałas L. G. nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Oparły się one na pomiarach natężenia hałasu, przeprowadzonych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w w 1993r. i 1995r. - nie wyjaśniając w zaskarżonej decyzji dlaczego pominięte zostały dokonane przez tę jednostkę ustalenia dotyczące czasu narażenia pracownika na ekspozycję na ponadnormatywny hałas ( 1 godz. - 1995r., 2 godz. - 1993r. ), a w związku z tym poziom równoważny hałasu nie przekraczał dopuszczalnego. Powołanie się w tym względzie jedynie na wyjaśnienia zainteresowanego pracownika, nie można uznać za wystarczające w świetle wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej , tym bardziej, że zakład pracy - uczestnik niniejszego postępowania nie miał nawet możliwości, wbrew obowiązkowi nałożonymi na organy administracji państwowej w art. 10 kpa, zapoznania się z wyjaśnieniami złożonymi przez pracownika w toku prowadzonego postępowania w dniu 7.02.2003r. ( k.11 akt administracyjnych) oraz przeprowadzonym wywiadem epidemiologicznym ( k. 13 a akt administracyjnych). Zgodnie z treścią art. 10 kpa organy administracji państwowej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Nie ulega wątpliwości, że zakład pracy jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej, ma prawo zatem do czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania a przed wydaniem decyzji do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, stanowi przesłankę wznowienia postępowania, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt. 4 kpa., w konsekwencji samodzielną podstawę uchylenia decyzji zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. ). Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, rzeczą organu, będzie jednak nie tylko zapewnienie stronom możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego sprawy, ale również jednoznaczne ustalenie, czy praca L. G. przebiegała w warunkach szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, przy uwzględnieniu rzeczywistego czasu pracy w ekspozycji na hałas i odniesienia tego do obowiązujących w tym zakresie norm. Odnosząc się natomiast do podniesionej przez skarżącego kwestii, jakie przepisy w niniejszej sprawie winny być stosowane i czy było dopuszczalne stwierdzenie choroby zawodowej po upływie 7 lat od zakończenia narażenia zawodowego, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepisu § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, ,poz. 1115 ). Zgodnie z tym przepisem postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Cytowany § 10 rozporządzenia, odnosi się zatem do obu faz postępowania ( postępowania orzeczniczego jak i stricte administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji administracyjnej w sprawie choroby zawodowej). W niniejszym zaś przypadku, jak wynika z treści samego orzeczenia lekarskiego Nr [...]o rozpoznaniu choroby zawodowej z dnia 17 grudnia 2002r. jak i pisma spółki B z dnia 17.03.1995r., skierowanego do Poradni Chorób Zawodowych w P. ( k. 3,4,5 akt administracyjnych), postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej zostało wszczęte w 1995r., a więc pod rządami przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. - w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 61, poz. 364 ze zm.). Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, w razie podejrzenia o chorobę zawodową pracownika, zakład pracy zatrudniający pracownika, jest zobowiązany skierować go do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego do rozpoznania chorób zawodowych, dołączając posiadaną dokumentację lekarską. Niewątpliwie taki charakter miało pismo Spółki B z dnia 17.03.1995r., które należy traktować jako rozpoczęcie postępowania w sprawie rozpoznawania choroby zawodowej u L. G. Nie podzielając zarzutów skarżącego, w tym zakresie, należało z przyczyn o których była mowa wyżej, uchylić zaskarżona decyzję na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) kpa oraz art. 145 § 1, ust.1, lit. c) kpa, a to wobec naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 ust. 1 kpa w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji wyroku oparto na treści art. 152 ustawy. /-/ M. Kwiecińska /-/ M. Kosewska /-/ S. Sokołowska